VinFast chia tách 2 nhà máy Hải Phòng, Hà Tĩnh và 182.000 tỷ đồng nghĩa vụ

Pháp nhân mới sẽ tiếp quản 2 nhà máy VinFast tại Hải Phòng, Hà Tĩnh cùng khoảng 182.000 tỷ đồng nghĩa vụ tài chính - đây là điểm đáng chú ý nhất trong kế hoạch tái cấu trúc vừa công bố.

VinFast đang chia tách để vận hành theo mô hình mới

VinFast sẽ chia tách CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP) thành 2 thực thể riêng biệt. Sau tái cấu trúc, VinFast Việt Nam (VFVN) sẽ giữ vai trò trung tâm ở mảng R&D, sở hữu trí tuệ, thương hiệu, hệ thống bán hàng và vận hành kinh doanh toàn cầu.

Trong khi đó, VFTP sẽ trở thành đơn vị sản xuất độc lập, vận hành các nhà máy và gia công xe theo đơn đặt hàng từ VinFast Việt Nam.

Thương vụ trị giá 13.310 tỷ đồng

Sau khi hoàn tất chia tách, VinFast dự kiến chuyển nhượng toàn bộ cổ phần phổ thông tại VFTP cho nhóm nhà đầu tư do CTCP Nghiên cứu Đầu tư và Phát triển Tương lai dẫn dắt. Giá trị thương vụ khoảng 13.310 tỷ đồng (tương đương 530 triệu USD).

Đáng chú ý, ông Phạm Nhật Vượng sẽ tham gia nhóm nhà đầu tư này với vai trò cổ đông thiểu số.

2 nhà máy và phần lớn nghĩa vụ nợ sẽ được chuyển giao

Bà Thái Thị Thanh Hải - Phó Tổng Giám đốc VinFast cho biết, nhóm nhà đầu tư mới sẽ tiếp nhận 2 nhà máy tại Hải Phòng và Hà Tĩnh (tổng vốn đầu tư khoảng 86.000 tỷ đồng tại thời điểm công bố) cùng phần lớn nghĩa vụ nợ và các khoản phải trả liên quan.

Tổng quy mô nghĩa vụ tài chính được chuyển giao khoảng 182.000 tỷ đồng tính đến cuối quý I/2026.

“Sau giao dịch, VinFast Việt Nam sẽ không còn dư nợ đáng kể trên bảng cân đối kế toán. Điều này giúp giảm mạnh áp lực chi phí tài chính và khấu hao”, bà Hải nhấn mạnh.

VinFast kỳ vọng gì từ cấu trúc mới?

Theo lãnh đạo VinFast, cấu trúc mới được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian hòa vốn và hướng tới mục tiêu có lãi từ năm 2027.

Vì sao thương vụ này được gọi là mô hình asset-light?

Xét về bản chất, đây là bước chuyển sang mô hình “asset-light” - tức doanh nghiệp giảm mức độ sở hữu tài sản cố định nặng vốn như nhà máy, bất động sản, kho bãi hay hạ tầng vận hành.

Tiến sĩ Nguyễn Quỳnh Phượng - giảng viên ngành Quản trị, Khoa Kinh doanh Đại học RMIT Việt Nam cho rằng, thay vì trực tiếp sở hữu, doanh nghiệp có thể chuyển sang hợp tác, thuê ngoài hoặc vận hành theo mô hình đặt hàng sản xuất.

Asset-light tác động gì đến VinFast?

Theo bà Phượng, mô hình này giúp chuyển một phần năng lực vận hành sang các đối tác có khả năng khai thác tài sản hiệu quả hơn, từ đó biến chi phí cố định thành chi phí biến đổi, tăng tính linh hoạt tài chính và cho phép doanh nghiệp tập trung vào công nghệ, thương hiệu, khách hàng và dữ liệu.

Trong trường hợp của VinFast, việc tách khối sản xuất giúp hãng giảm đáng kể áp lực vốn đầu tư và chi phí khấu hao - yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành xe điện toàn cầu cạnh tranh mạnh về giá bán và hiệu quả vận hành.

Giảng viên RMIT cũng cho rằng nhóm hưởng lợi rõ nhất từ mô hình này thường là cổ đông và nhà đầu tư, khi doanh nghiệp có thể cải thiện các chỉ số như ROIC, biên lợi nhuận và dòng tiền hoạt động.

Điểm cần lưu ý: không chỉ là bán bớt tài sản

Chuyên gia lưu ý asset-light không đồng nghĩa với việc đơn giản bán bớt tài sản. Giá trị của mô hình này nằm ở khả năng thiết kế lại toàn bộ cấu trúc vận hành, chuỗi cung ứng và cơ chế kiểm soát chất lượng.

Ở quy mô lớn, nhiều doanh nghiệp có xu hướng quay trở lại mô hình tích hợp hơn để kiểm soát chất lượng và chi phí. Vì vậy, thành công hay không phụ thuộc vào cách doanh nghiệp cân bằng giữa tính linh hoạt tài chính và khả năng kiểm soát vận hành.

VinFast đang vận hành những nhà máy nào?

Hiện VinFast đang vận hành và triển khai các nhà máy tại Hải Phòng, Hà Tĩnh, Ấn Độ và Indonesia. Sau tái cấu trúc, hãng vẫn duy trì sản xuất toàn cầu nhưng chuyển hoạt động gia công trong nước sang mô hình thuê ngoài thông qua VFTP.

Động thái này cho thấy VinFast đang dịch chuyển từ mô hình tự sở hữu toàn bộ chuỗi sản xuất sang chiến lược asset-light, tập trung nhiều hơn vào công nghệ, thương hiệu, hiệu quả tài chính và tính bền vững dài hạn.

Bạn nghĩ sao về bước tái cấu trúc này của VinFast? Comment bên dưới nhé!