Tài sản thế chấp bị thu hồi: người vay phải xử lý nợ thế nào?

Tài sản thế chấp bị thu hồi để làm hạ tầng, nhưng nghĩa vụ trả nợ ngân hàng của người vay vẫn còn nguyên. Đây là điều nhiều chủ nhà, chủ đất cần hiểu rõ khi nhận thông báo giải tỏa.

Đất bị thu hồi, khoản vay có tự động được xóa?

Luật sư Nguyễn Thế Truyền, Giám đốc Công ty Luật Thiên Thanh, cho rằng trước tiên cần rà soát kỹ quan hệ pháp lý và các điều khoản trong hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng và khách hàng.

Tiến sĩ Nguyễn Thái Hà, Trưởng khoa Khoa Luật, Học viện Ngân hàng, nhấn mạnh: đất đai là tài sản thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước có quyền thu hồi và có nghĩa vụ đền bù theo chính sách từng thời kỳ. Khi đất bị thu hồi, tài sản bảo đảm không còn tồn tại trên thực tế, khoản vay có thể chuyển sang trạng thái không còn tài sản bảo đảm.

Nghĩa vụ trả nợ vẫn tồn tại

Các chuyên gia lưu ý: tài sản bảo đảm chỉ là tấm lá chắn để phòng ngừa rủi ro cho ngân hàng, không phải yếu tố quyết định nghĩa vụ trả nợ. Chỉ khi người vay mất khả năng thanh toán, tổ chức tín dụng mới có quyền xử lý tài sản để thu hồi nợ.

Vì vậy, dù đất không còn trên thực địa, người vay vẫn phải hoàn trả gốc, lãi theo hợp đồng. Không thể lấy lý do mất đất để trốn tránh trách nhiệm.

Tiền bồi thường sẽ được xử lý ra sao?

Nếu được đền bù bằng tiền, ngân hàng thường phối hợp để thu nợ trực tiếp từ khoản tiền này nhằm giảm dư nợ.

Trường hợp bồi thường bằng nhà ở hoặc đất tái định cư, ngân hàng và khách hàng cần thỏa thuận lại để bổ sung tài sản bảo đảm hoặc điều chỉnh điều kiện tín dụng.

Khi giá trị bồi thường thấp hơn dư nợ

Rủi ro phát sinh khi giá trị bồi thường thấp hơn số tiền còn nợ. Luật sư Nguyễn Thế Truyền nêu ví dụ: khách hàng vay 6 tỷ đồng dựa trên tài sản bảo đảm, nhưng khi đất bị thu hồi, phương án đền bù từ Nhà nước chỉ chi trả 2 tỷ đồng.

Phần dư nợ còn lại không được bảo đảm có thể chuyển thành nợ xấu, tạo áp lực cho cả người vay và tổ chức tín dụng. Việc xử lý cũng không đơn giản vì mỗi ngân hàng có tiêu chuẩn định giá và hạn mức cho vay khác nhau, thường dao động từ 50% đến 80% giá trị tài sản.

Tài sản tái định cư có thay thế hoàn toàn tài sản cũ không?

Các chuyên gia cho biết, trong nhiều trường hợp, tài sản tái định cư chỉ mang tính bổ sung, không làm thay đổi bản chất nghĩa vụ ban đầu. Nếu giá trị tài sản mới thấp hơn dư nợ, phần nghĩa vụ còn lại vẫn phải tiếp tục thực hiện theo hợp đồng đã ký.

Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng tiếp tục được đẩy mạnh tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều địa phương, người dân nên chủ động rà soát khoản vay, đánh giá rủi ro và chuẩn bị phương án tài chính phù hợp.

Bạn đang có tài sản thế chấp nằm trong diện giải tỏa, đã rõ cách xử lý chưa? Comment bên dưới nhé!