Nhà ở cho thuê nên phát triển ở trung tâm, chuyên gia đề xuất

Nhà ở cho thuê nên ưu tiên phát triển tại các khu vực phát triển, trung tâm hoặc trên quỹ đất sau di dời cơ quan, nhà máy trong thành phố. Đây là đề xuất đáng chú ý của GS. TS Hoàng Văn Cường tại tọa đàm về cơ chế, chính sách phát triển thị trường nhà ở cho thuê giá hợp lý.

Vì sao nhà ở cho thuê được xem là xu hướng tất yếu?

Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, quan niệm “phải sở hữu nhà ở thì mới an cư lạc nghiệp” đang dần thay đổi. Thế hệ trẻ hiện nay thường xuyên thay đổi nơi làm việc, môi trường sống, nên nhu cầu thuê nhà được dự báo sẽ tăng lên.

Ông cho rằng để hình thành thị trường này cần một chiến lược tổng thể với sự tham gia của cả Nhà nước và khu vực tư nhân, trong đó Nhà nước đóng vai trò trung tâm trong định hướng phát triển không gian đô thị.

Đầu tư ở đâu thì phù hợp?

Ông Cường đề xuất mô hình nhà ở cho thuê nên đặt ở khu vực trung tâm, khu vực phát triển. Đồng thời, có thể ưu tiên trên quỹ đất sau di dời cơ quan, nhà máy thay vì xây dựng nhà thương mại.

Ông lý giải rằng thị trường bất động sản thế giới thường chia thành nhiều cấp độ, và khi trở thành thị trường hàng hóa thì việc cho thuê mới phát triển mạnh. Ở Việt Nam, các đô thị lớn và trung tâm mới đang dần chuyển sang cấp độ này.

Ngược lại, mô hình nhà ở cho thuê sẽ khó thành công nếu làm ở khu vực xa trung tâm hoặc các tỉnh vùng sâu, vùng xa.

Nhà nước và doanh nghiệp cùng vào cuộc

Ông Cường cho rằng nếu phát triển nhà cho thuê ở những khu vực hấp dẫn, đồng thời Nhà nước hỗ trợ chi phí đất đai, chủ đầu tư hoàn toàn có thể cân đối tài chính để vận hành mô hình này.

Đồng quan điểm, ông Vũ Sỹ Kiên, Phó cục trưởng Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cũng ủng hộ phát triển nhà ở cho thuê gắn với các trung tâm đô thị, đô thị nén (TOD) - nơi tập trung nhiều người trẻ, nhân viên văn phòng, chuyên gia.

Ngoài ra, ông Kiên đề xuất phát triển nhà ở cho thuê tại các khu công nghiệp để phục vụ người lao động có thu nhập chưa cao.

Những nút thắt đang tồn tại là gì?

Theo ông Kiên, quỹ đất xây dựng nhà ở cho thuê có thể ưu tiên từ sở hữu Nhà nước. Để thu hút nhà đầu tư, ông đề xuất không thu tiền sử dụng đất hoặc thu ở mức “vừa phải”.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra một nút thắt lớn là hiện nay vẫn chưa xác định được nhu cầu với nhà ở cho thuê trong tổng thể thị trường bất động sản. Vì vậy, cần rà soát chiến lược, xác định cụ thể nhu cầu rồi mới bố trí quỹ đất phù hợp cho từng địa phương.

Doanh nghiệp nhìn nhận ra sao?

Chủ tịch HĐQT CEO Group Đoàn Văn Bình cho rằng phát triển nhà ở cho thuê vẫn còn nhiều thách thức, nhất là chi phí đất đai. Ông dẫn chứng dự án của CEO Group tại Mê Linh mới triển khai, tiền sử dụng đất chiếm 33% tổng giá thành, trong khi một dự án cũng ở Hà Nội trước đây chỉ khoảng 10%.

Bên cạnh thiếu vốn dài hạn, doanh nghiệp còn e ngại kiểu đầu tư “tiền chẵn, thu tiền lẻ”. Theo ông Bình, tỷ suất thu về từ nhà ở cho thuê chỉ khoảng 2-4% mỗi năm, thấp hơn lãi suất ngân hàng 10-12%, nên chưa đủ hấp dẫn về tài chính.

Cần khung pháp lý riêng cho nhà ở cho thuê?

PGS. TS Nguyễn Quang Tuyến đề nghị khi sửa các Luật Đất đai, Nhà ở và Kinh doanh bất động sản sắp tới, cần thiết kế ít nhất một chương hoặc điều khoản riêng về nhà ở cho thuê. Cùng với đó là cơ chế ưu đãi vượt trội để doanh nghiệp dễ tiếp cận quỹ đất hơn.

Sau khi lắng nghe các ý kiến, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết sẽ tiếp thu và nghiên cứu các kiến nghị để hoàn thiện giải pháp chính sách, thu hút thêm nguồn lực xã hội tham gia.

Thực tế tại các địa phương đang đặt ra vấn đề gì?

Tại cuộc làm việc với lãnh đạo 5 địa phương gồm Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên chiều 1/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu thực trạng phần lớn công nhân hiện phải thuê nhà trọ tự phát do hộ dân tự xây, tiềm ẩn nguy cơ lớn về phòng cháy chữa cháy và vệ sinh môi trường.

Ông cũng cho biết một số tài sản công về nhà ở chưa được sử dụng hiệu quả, gây lãng phí. Trong khi đó, việc thu hút khu vực tư nhân đầu tư nhà ở cho thuê gặp khó vì tỷ suất sinh lời thấp, thời gian hoàn vốn dài và cơ chế ưu đãi chưa đủ mạnh.

Vì vậy, Thủ tướng yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở, từ chủ yếu phát triển nhà ở để bán sang cả nhà ở thương mại và cho thuê. Nhà nước sẽ giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để người chưa thể sở hữu nhà ở có thể tiếp cận nhà thuê dài hạn với giá hợp lý.

Bạn nghĩ sao về hướng phát triển nhà ở cho thuê ở trung tâm và TOD? Comment bên dưới nhé!