Ngân hàng ngấm đòn đua lãi suất: Chi phí lãi tiền gửi BIDV vọt lên gần 22.000 tỷ một quý, VPBank, Techcombank và MB tăng sốc

Chi phí trả lãi tiền gửi tại nhiều ngân hàng đang tăng mạnh khi cuộc đua lãi suất huy động kéo dài và lãi suất liên ngân hàng neo cao. Nhiều nhà băng ghi nhận mức tăng chi phí vượt xa tăng trưởng tiền gửi bình quân.

Ngân hàng nào đang chi lãi tiền gửi nhiều nhất?

Theo dữ liệu từ 27 ngân hàng trên sàn, BIDV tiếp tục đứng đầu hệ thống với 21.955 tỷ đồng tiền lãi trả tiền gửi trong quý 1/2026, tăng 20% so với cùng kỳ 2025. Tính trung bình, ngân hàng này phải chi gần 244 tỷ đồng mỗi ngày.

Xếp sau là VietinBank với 19.204 tỷ đồng, tăng 33%; Vietcombank đạt 13.640 tỷ đồng, tăng 31%; SHB ghi nhận 10.231 tỷ đồng, tăng 37%.

Ở nhóm ngân hàng tư nhân, MB vượt mốc 10.000 tỷ đồng chi phí lãi tiền gửi trong quý I, tăng tới 82% - mức tăng mạnh nhất trong nhóm ngân hàng quy mô lớn. VPBank và HDBank lần lượt ghi nhận 9.775 tỷ đồng và 9.240 tỷ đồng, cùng tăng 56%; Techcombank tăng 53%; ACB tăng 37%; Sacombank tăng 33%.

Vì sao chi phí tăng mạnh hơn tiền gửi?

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở con số tuyệt đối, mà ở tương quan giữa tốc độ tăng chi phí và tăng trưởng tiền gửi bình quân (gồm cả thị trường 1 và thị trường 2).

Về bản chất, chi phí trả lãi tiền gửi phụ thuộc vào 2 yếu tố: quy mô nguồn vốn và mức lãi suất phải trả. Nếu chi phí tăng tương ứng với tiền gửi bình quân, áp lực chủ yếu đến từ quy mô vốn. Nhưng nếu chi phí tăng nhanh hơn đáng kể, phần chênh lệch đó phản ánh giá vốn đang đi lên.

Nói cách khác, đây là phần “ngấm đòn” từ cuộc đua lãi suất.

MB là ví dụ rõ nhất: tiền gửi bình quân tăng 38%, nhưng chi phí trả lãi tăng tới 82%. Techcombank còn có độ vênh lớn hơn khi tiền gửi bình quân chỉ tăng 14% nhưng chi phí trả lãi tăng 53%.

Một số ngân hàng khác cũng ghi nhận khoảng cách đáng kể giữa tăng trưởng nguồn vốn và chi phí đầu vào: SHB là 13% và 37%; ACB là 11% và 37%; VIB là 11% và 32%; OCB là 14% và 38%.

Ở nhóm ngân hàng cỡ vừa, TPBank có mức tăng tiền gửi bình quân 22% nhưng chi phí lãi tăng 51%; ABBank lần lượt là 30% và 66%; NCB là 31% và 63%.

Ngay cả nhóm quốc doanh vốn được xem là có lợi thế huy động giá rẻ cũng không nằm ngoài xu hướng này. BIDV ghi nhận tăng trưởng tiền gửi bình quân 17%, thấp hơn mức tăng chi phí 20%; VietinBank lần lượt là 18% và 33%; Vietcombank là 16% và 31%.

Ngân hàng chịu sức ép kép từ cả thị trường 1 và thị trường 2?

Số liệu cho thấy áp lực giá vốn đang lan rộng trên diện rộng, không còn là câu chuyện riêng của nhóm ngân hàng tư nhân.

Tại thị trường 1 - gồm huy động từ dân cư và tổ chức kinh tế - mặt bằng lãi suất đã liên tục đi lên từ cuối năm 2025. Áp lực tăng trưởng tín dụng, nhu cầu vốn trung dài hạn và cạnh tranh giữ chân dòng tiền khiến nhiều ngân hàng nâng lãi suất ở các kỳ hạn 6–12 tháng và dài hơn.

Nếu trước đây lãi suất phổ biến chỉ quanh vùng 4,5–5,5%/năm thì từ cuối năm 2025, nhiều ngân hàng niêm yết mức 6–7%/năm ở kỳ hạn dài và lên tới 7 - 8%/năm vào quý I/2026. Một số chương trình huy động đặc biệt áp dụng mức 8,5–9%/năm cho khoản tiền gửi lớn.

Trong khi đó, thị trường tiền tệ liên ngân hàng - thị trường 2 - cũng không còn là nguồn vốn giá rẻ như trước. Lãi suất VND liên ngân hàng, đặc biệt ở kỳ hạn qua đêm, nhiều thời điểm tăng vọt lên gần 20%/năm và thường xuyên duy trì ở mức 5%/năm, cao hơn hẳn mặt bằng cùng kỳ 2025.

Điều này khiến nhiều ngân hàng chịu áp lực từ cả hai phía. Trước đây, khi cạnh tranh huy động dân cư nóng lên, ngân hàng còn có thể tận dụng nguồn vốn liên ngân hàng để cân đối thanh khoản. Nhưng hiện nay, khi lãi suất thị trường 2 cũng duy trì ở mức cao, khả năng tìm nguồn vốn hỗ trợ giá rẻ đã giảm đi rõ rệt.

Ngân hàng Nhà nước và kỳ vọng hạ nhiệt mặt bằng lãi suất

Trước diễn biến tăng nóng của lãi suất huy động, ngày 9/4/2026, NHNN đã họp với các ngân hàng thương mại để thống nhất triển khai chủ trương giảm mặt bằng lãi suất hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Tại cuộc họp, NHNN yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất tiền gửi đối với các giao dịch phát sinh mới ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đồng thời giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho nền kinh tế.

Sau cuộc họp này, làn sóng giảm lãi suất huy động tiếp tục lan rộng trong hệ thống ngân hàng, với mức điều chỉnh dao động từ 0,05% đến 1%/năm, tập trung chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và diễn ra mạnh hơn trên kênh trực tuyến.

Theo Chứng khoán Vietcombank (VCBS), định hướng xuyên suốt của Ngân hàng Nhà nước là duy trì ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. VCBS cho rằng việc giảm lãi suất huy động là điều kiện cần để giảm lãi suất cho vay, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp.

Dù vậy, áp lực huy động vốn của hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu do nhu cầu vốn trung và dài hạn tăng mạnh, tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động trong thời gian dài, tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) ở mức cao tại nhiều ngân hàng và áp lực tỷ giá vẫn còn.

VCBS nhận định mặt bằng lãi suất huy động hiện có xu hướng đi ngang và khó tăng thêm nhờ điều hành quyết liệt của Ngân hàng Nhà nước.

Chứng khoán SSI cũng dự báo tăng trưởng tiền gửi có thể phục hồi trong quý II/2026 nhờ lãi suất huy động vẫn đang neo ở mặt bằng tương đối cao, yếu tố mùa vụ của tiền gửi khách hàng doanh nghiệp quay trở lại bình thường và những điều chỉnh gần đây về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh. Bên cạnh đó, nhu cầu tín dụng có thể chậm lại trong bối cảnh lãi suất cho vay ở mức hai chữ số, phần nào giúp giảm áp lực thanh khoản.

Bạn nghĩ sao về mặt bằng lãi suất hiện tại? Comment bên dưới nhé!