Hà Nội có khoảng 4.000 căn hộ bỏ hoang sắp được “hồi sinh”

Hà Nội hiện có khoảng 4.000 căn hộ tái định cư và nhà ở sinh viên chưa được đưa vào sử dụng tính đến cuối năm 2025. Điểm đáng chú ý là Luật Thủ đô sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua đã mở ra cơ chế để xử lý số quỹ nhà này linh hoạt hơn.

Hàng nghìn căn hộ bỏ hoang vì “kẹt” cơ chế

Nhiều năm qua, Hà Nội tồn tại nghịch lý: người dân cần chỗ ở nhưng nhiều dự án nhà tái định cư lại bị bỏ trống, xuống cấp theo thời gian. Những căn hộ này vốn được xây dựng từ ngân sách nhà nước nhưng lại chưa phát huy hiệu quả sử dụng.

Ví dụ, khu nhà ở Đền Lừ III (Hoàng Mai) gồm 3 tòa chung cư cao 17 tầng, hoàn thành từ năm 2017 nhưng đã bị bỏ trống gần một thập kỷ. Hay dự án nhà tái định cư N01 tại ngã tư Duy Tân - Trần Thái Tông (Cầu Giấy) cũng bị lãng quên hơn 10 năm, dù nằm ở vị trí rất đắc địa. Hiện dự án này mới đang được triển khai hoàn thiện trở lại.

Tại khu nhà sinh viên ở khu đô thị Pháp Vân - Tứ Hiệp, sau nhiều năm bỏ hoang, công trình cũng đang được cải tạo, nâng cấp để chuyển đổi công năng sang nhà ở xã hội. Dự kiến tòa A2, A3 hoàn thành trong năm 2026, còn tòa A4 hoàn thành chậm nhất trong năm 2027.

Luật Thủ đô sửa đổi mở đường cho chuyển đổi công năng

Với việc Quốc hội thông qua Luật Thủ đô 2026 (sửa đổi), Hà Nội được phép chuyển đổi linh hoạt giữa nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư. Đây được xem là cơ sở để “giải phóng” hàng nghìn căn hộ đang bỏ hoang và tối ưu nguồn lực nhà ở.

Bên cạnh đó, Điều 9 của Luật còn cho phép thành phố thí điểm các cơ chế, chính sách mới, khác với luật hoặc nghị quyết của Quốc hội trong một số điều kiện nhất định. Điều này giúp Hà Nội chủ động hơn trong điều tiết quỹ nhà, thay vì phải chờ các thủ tục chuyển đổi công năng phức tạp như trước.

Vì sao cơ chế này được kỳ vọng?

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Văn Đính, Hà Nội đang phát triển đô thị mạnh, trong khi nhu cầu nhà ở ngày càng lớn. Một cơ chế điều tiết linh hoạt sẽ giúp hạn chế lãng phí và tăng hiệu quả sử dụng nguồn cung hiện có.

Ông Đính cho rằng có nơi xây nhà tái định cư nhưng không có người ở, trong khi có khu vực đông lao động lại thiếu nhà phù hợp khả năng chi trả. Vì vậy, chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở là cần thiết để quỹ nhà thích ứng với nhu cầu thực tế của từng khu vực.

Chuyển đổi thế nào để sát thực tế?

Theo ông Đính, với những khu vực không còn nhu cầu quỹ nhà tái định cư, có thể chuyển sang phục vụ nhà ở xã hội. Nếu khu vực đó không còn nhu cầu cả về tái định cư lẫn nhà ở xã hội, có thể chuyển sang nhà ở thương mại thông qua đấu giá tài sản hoặc đấu giá quyền mua.

Mục tiêu lớn nhất là tránh lãng phí tài nguyên, nguồn lực và quỹ nhà ở đã tốn nhiều thời gian, công sức, chi phí của Nhà nước lẫn doanh nghiệp để phát triển. Điều quan trọng là sử dụng hiệu quả, đúng mục đích và phù hợp nhu cầu thực tế.

Vẫn cần cơ chế kiểm soát đi kèm

Dù Luật Thủ đô mới cho phép Hà Nội điều chỉnh linh hoạt, các chuyên gia cho rằng vẫn cần cơ chế kiểm soát để tránh chuyển đổi tràn lan. Luật sư Phạm Thanh Tuấn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhận định, quy định của Luật mới chỉ là điều kiện cần, còn triển khai hiệu quả phải có thêm điều kiện cụ thể.

Theo ông, thành phố cần ban hành rõ trình tự, thủ tục và điều kiện điều chỉnh giữa các loại hình nhà ở để các cơ quan có thẩm quyền thực hiện thống nhất, đồng thời có lộ trình phù hợp. Bên cạnh đó, cần rà soát, đánh giá lại quỹ nhà hiện có, nhất là các dự án tái định cư không còn nhu cầu.

Với các công trình xuống cấp, phải cải tạo, chỉnh trang trước khi chuyển đổi công năng. Nếu không, dù được phép chuyển đổi thì cũng khó thu hút người dân.

Gợi mở gì cho thị trường Hà Nội?

Hà Nội hiện là địa phương đi đầu cả nước về phát triển nhà ở xã hội. Với “đòn bẩy” từ Luật Thủ đô mới, thành phố có thêm dư địa để chủ động điều tiết thị trường, đưa quỹ nhà sát hơn với nhu cầu thực tế của người dân.

Mỗi căn hộ được đưa vào sử dụng không chỉ là một phần ngân sách được bảo toàn, mà còn là một cơ hội an cư cho người dân, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển đô thị bền vững.

Bạn nghĩ sao về cơ chế chuyển đổi này của Hà Nội? Comment bên dưới nhé!