Gánh nặng "mặt bằng số" trên sàn điện tử: Doanh nghiệp bẻ lái dòng tiền, quay lại cuộc đua điểm bán vật lý

Phí sàn tăng liên tục đang khiến nhiều doanh nghiệp phải quay lại cuộc đua thuê mặt bằng vật lý. Khi chi phí cấu thành đơn hàng bị bào mòn, không ít thương hiệu từng mạnh trên online bắt đầu tái cấu trúc kênh phân phối và mở rộng cửa hàng thực tế.

Áp lực từ “mặt bằng số” trên sàn điện tử

Giai đoạn các nền tảng thương mại điện tử chấp nhận lỗ để giành thị phần đã khép lại, nhường chỗ cho mục tiêu tối ưu lợi nhuận. Theo YouNet ECI, tổng giá trị giao dịch trên bốn sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam trong năm 2025 đạt 458.160 tỷ đồng, tăng 26% so với năm trước đó.

Thị trường cũng phân hóa mạnh: TikTok Shop chiếm 39,6% thị phần, trong khi Lazada ở mức 5,7% và Tiki chỉ còn 1%.

Người bán đang chịu những khoản phí nào?

Từ cuối tháng 10/2025, TikTok Shop áp dụng mức thu cố định 3.000 đồng cho mỗi đơn giao thành công. Đến ngày 09/05/2026, nền tảng này tiếp tục nâng phí giao dịch từ 5% lên 6% và phí Voucher Extra từ 3% lên 4%.

Các khoản này chưa bao gồm phí hoa hồng nền tảng, phí vận chuyển phụ trội, chiết khấu tiếp thị liên kết và các khoản phạt vi phạm. Chuyên gia F&B Nguyễn Thái Bình gọi đây là một dạng “tiền thuê mặt bằng số”.

Ví dụ, với sản phẩm giá 300.000 đồng, tổng chi phí có thể chiếm từ 15% đến 30% doanh thu.

Vì sao doanh nghiệp quay lại mặt bằng vật lý?

Áp lực chi phí đang ăn mòn lợi nhuận gộp, buộc người bán phải tăng giá. Dữ liệu thị trường quý IV/2025 cho thấy giá bán trung bình tăng 33%, kéo theo sản lượng tiêu thụ giảm 8%.

Theo Metric, hơn 80.000 cửa hàng trực tuyến đã rời bỏ các sàn thương mại điện tử trong nửa đầu năm ngoái vì không thể gánh chi phí.

Trong bối cảnh đó, nhiều thương hiệu dịch chuyển một phần ngân sách từ quảng cáo, trả phí nền tảng và chi phí giới thiệu sản phẩm sang đầu tư vào điểm bán thực tế.

Cửa hàng vật lý đang làm gì ngoài bán hàng?

Không chỉ là nơi bán lẻ, cửa hàng vật lý còn được dùng để phát triển thương hiệu, tạo không gian sản xuất nội dung số và làm trung tâm hoàn tất đơn hàng cho khu vực.

Xu hướng này bám sát hành vi tiêu dùng đa điểm chạm: khách hàng tìm sản phẩm trên mạng xã hội, xem giá trên sàn điện tử rồi ra cửa hàng để trải nghiệm trực tiếp. Điều này đặc biệt rõ ở các ngành hàng như thời trang, mỹ phẩm và đồ gia dụng.

Khác với phí online biến đổi theo từng đơn hàng, mặt bằng vật lý thường là khoản chi cố định hàng tháng. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp xem đây là bài toán tái cấu trúc dòng tiền, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kênh online.

Cuộc cạnh tranh mới: mặt bằng thương mại

Khi nhiều thương hiệu rời bớt “không gian số” để mở cửa hàng, cuộc đua mặt bằng thương mại trở nên gay gắt hơn. Doanh nghiệp nội địa phải cạnh tranh trực tiếp với chuỗi dịch vụ ăn uống, cửa hàng tiện lợi, nhà thuốc và các mô hình có khả năng chịu giá thuê cao.

Việc chọn sai vị trí hoặc diện tích có thể khiến điểm bán vật lý trở thành gánh nặng tài chính, chuyển rủi ro từ sàn thương mại điện tử sang thị trường bất động sản bán lẻ.

Bạn nghĩ sao về làn sóng quay lại thuê mặt bằng này? Comment bên dưới nhé!