Doanh nghiệp “chủ chốt” trong hệ sinh thái của đại gia Hồ Xuân Năng: Lãi giảm, nợ vay phình to, “dày đặc” các thương vụ thế chấp tài sản để vay ngân hàng

Phenikaa lãi giảm nhưng vay nợ “phình to”

Nhắc đến Công ty Cổ phần Tập đoàn Phượng Hoàng Xanh A&A (Phenikaa), người ta thường nhớ đến ông chủ của một trường đại học ngoài công lập hay vị tỷ phú Năng "Do Thái" (ông Hồ Xuân Năng - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phenikaa).

Cách đây 10 năm, ngay sau khi về tay ông Hồ Xuân Năng, Tập đoàn Phenikaa đã ngay lập tức tăng vốn điều lệ lên 900 tỷ đồng vào năm 2015. Tính đến năm 2024, vốn điều lệ của Phenikaa đang ở mức 3.000 tỷ đồng.

Đồng thời, Tập đoàn Phenikaa đã liên tục mở rộng mạng lưới, sở hữu hơn 30 đơn vị thành viên hoạt động trong và ngoài nước trên các lĩnh vực cốt lõi: Công nghiệp, Công nghệ, Giáo dục đào tạo, Chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ khác.

Theo đó, ông Hồ Xuân Năng đang đứng tên tại loạt doanh nghiệp như: Trường Đại học Phenikaa, Vicostone, CTCP Đầu tư Giáo dục Phenikaa, CTCP Kiểm định và Chứng nhận Phenikaa, CTCP Điện tử Phenikaa, Viện Nghiên cứu & Công nghệ Phenikaa, CTCP Phenikaa-X,..

Tính đến hiện tai, đã hơn một thập kỷ trôi qua, cái tên Phenikaa vẫn luôn gắn liền với đại gia Năng “Do Thái”.

Về tình hình kinh doanh, theo báo cáo tài chính năm 2025 gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).

Năm qua, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 791 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 577 tỷ đồng, lần lượt giảm 27% và 33% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đạt 4.285 tỷ đồng, giảm nhẹ so với năm trước.

Tại ngày 31/12/2025, vốn chủ sở hữu của Phenikaa ghi nhận khoảng 9.333 tỷ đồng, tăng 180 tỷ đồng so với cuối năm 2024. Trong đó, vốn góp của chủ sở hữu duy trì ở mức 3.000 tỷ đồng, phần lớn quy mô vốn được tích lũy từ lợi nhuận qua các năm.

Về cơ cấu tài chính, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp phình to lên khoảng 8.714 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ vay ngân hàng tăng mạnh lên 4.931 tỷ đồng (tăng khoảng 1.000 tỷ đồng), dư nợ trái phiếu đạt 1.540 tỷ đồng (tăng 120 tỷ đồng), còn lại là các khoản nợ phải trả khác khoảng 2.242 tỷ đồng.

Dù quy mô nợ tăng, các chỉ số đòn bẩy vẫn ở mức tương đối an toàn, với hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu là 0,93 lần và hệ số nợ phải trả/tổng tài sản ở mức 0,48 lần. Hiện Phenikaa đang lưu hành 5 lô trái phiếu phát hành từ năm 2023 đến nay, với lãi suất từ 5,8% đến 8,2%/năm.

Nói rõ hơn về trái phiếu, trong năm vừa qua, Phenikaa Group đã thanh toán 8 kỳ lãi của 4 lô trái phiếu. Cụ thể, tập đoàn đã thanh toán 37,1 tỷ đồng tiền lãi của trái phiếu mã PKACH2330001; hơn 16 tỷ đồng tiền lãi của trái phiếu mã PKACH2330002; hơn 26 tỷ đồng tiền lãi của trái phiếu mã PKACH2431001 và 14,5 tỷ đồng tiền lãi của trái phiếu mã PKACH2431002.

Theo dữ liệu trên HNX, mã PKACH2330001 giá trị phát hành 600 tỷ đồng, được phát hành ngày 14/12/2023, kỳ hạn 7 năm. Mã PKACH2330002 được phát hành cùng ngày 14/12/2023, kỳ hạn 7 năm, giá trị phát hành 300 tỷ đồng.

Mã PKACH2431001 được phát hành ngày 30/9/2024, kỳ hạn 7 năm, giá trị phát hành 320 tỷ đồng và mã PKACH2431002 được phát hành ngày 8/11/2024 kỳ hạn 2517 ngày, giá trị phát hành 200 tỷ đồng.

Hàng loạt tài sản được mang đi thế chấp tại ngân hàng cho các khoản vay trăm tỷ

Trong những năm qua, Phenikaa có thể nói là cái tên quen thuộc với các khoản vay tại ngân hàng và liên tục được thế chấp bằng các tài sản khác nhau từ cổ phiếu bất động sản, thậm chí cả máy móc.

Đơn cử như, Theo thông tin đăng ký giao dịch bảo đảm số 1610817401, Công ty Cổ phần Tập đoàn Phượng Hoàng Xanh A&A (Phenikaa Group) đã sử dụng một phần quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng thuê đất để thế chấp tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) – Chi nhánh Hà Thành nhằm bảo đảm cho khoản vay hoặc nghĩa vụ tài chính có giá trị lên tới 245 tỷ đồng. Hợp đồng thế chấp mang số CHA.BĐDN.364.040925, có hiệu lực từ ngày 30/09/2025 và đã được cơ quan đăng ký phê duyệt.

Đáng chú ý, tài sản bảo đảm không phải là quyền sử dụng đất theo nghĩa thông thường mà là toàn bộ quyền lợi và lợi ích kinh tế phát sinh từ hợp đồng thuê lại đất tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Phạm vi tài sản thế chấp được mô tả khá rộng, bao gồm quyền kinh doanh, quản lý, khai thác giá trị quyền sử dụng đất thuê; quyền hưởng lợi từ các hoạt động đầu tư, phát triển dự án; các khoản tiền thuê đất, tiền bồi thường thiệt hại, khoản đền bù hoặc các quyền và lợi ích khác phát sinh trong tương lai từ hợp đồng thuê đất. Điều này cho thấy ACB không chỉ nhận bảo đảm bằng dòng tiền hiện hữu mà còn bằng các nguồn thu và quyền tài sản có khả năng hình thành trong quá trình khai thác dự án.

Việc thế chấp các quyền tài sản liên quan đến quỹ đất tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc cho thấy doanh nghiệp đang tận dụng giá trị thương mại của dự án để huy động nguồn vốn quy mô lớn từ hệ thống ngân hàng.

Trước đó, vào năm 2024, Phenikaa cũng đã thực hiện thế chấp tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) – Chi nhánh Sở Giao dịch theo hợp đồng có hiệu lực từ ngày 24/06/2024. Khác với trường hợp thế chấp quyền tài sản từ hợp đồng thuê đất, tài sản bảo đảm lần này là toàn bộ hệ thống dây chuyền máy móc, thiết bị sản xuất đá thạch anh nhân tạo được lắp đặt tại nhà máy trong Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Thạch Thất, Hà Nội).

Danh mục tài sản thế chấp cho thấy quy mô đầu tư khá lớn với hàng loạt thiết bị chuyên dụng được nhập khẩu từ Italy thông qua nhà cung cấp BRETON S.p.A – một thương hiệu nổi tiếng trong lĩnh vực công nghệ sản xuất đá nhân tạo. Tài sản bảo đảm bao gồm các hệ thống phối liệu, trộn nguyên liệu, ép rung chân không, lò sấy, thiết bị kiểm soát độ ẩm, cùng nhiều cụm máy móc và dây chuyền sản xuất đồng bộ khác được sản xuất trong giai đoạn 2015–2020. Đây được xem là nhóm tài sản cốt lõi, trực tiếp tạo ra năng lực sản xuất và doanh thu của doanh nghiệp.

Việc đưa toàn bộ dây chuyền sản xuất vào tài sản bảo đảm cho thấy doanh nghiệp đã sử dụng các tài sản cố định có giá trị lớn để phục vụ hoạt động huy động vốn từ ngân hàng. Động thái này phản ánh mức độ phụ thuộc nhất định vào nguồn vốn tín dụng trong quá trình vận hành và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh.

Cũng trong năm 2024, Phenikaa cũng đã thực hiện thế chấp tài sản để bảo đảm nghĩa vụ đối với Credit Guarantee and Investment Facility (CGIF) – quỹ bảo lãnh tín dụng và đầu tư thuộc Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB). Hợp đồng có hiệu lực từ ngày 12/01/2024 và được đăng ký vào ngày 16/01/2024.

Điểm đáng chú ý là tài sản bảo đảm trong giao dịch này không phải bất động sản hay máy móc thiết bị mà là quyền tài sản phát sinh từ cổ phần. Cụ thể, Phượng Hoàng Xanh A&A đã dùng 90 triệu cổ phần ưu đãi đang nắm giữ tại Công ty Cổ phần Y học Vĩnh Thiện để làm tài sản thế chấp. Theo nội dung đăng ký, toàn bộ các quyền và lợi ích liên quan đến số cổ phần này đều thuộc phạm vi bảo đảm, bao gồm quyền sở hữu cổ phần và các quyền tài sản phát sinh từ việc nắm giữ cổ phần theo quy định pháp luật và các thỏa thuận liên quan.

Đáng chú ý, trong năm 2023, doanh nghiệp của đại gia Hồ Xuân Năng đã dùng cổ phần tại Vicostone – cũng chính là công ty con của Phenikaa làm tài sản đảm bảo cho khoản vay với Credit Guarantee and Investment Facility (CGIF) – quỹ bảo lãnh tín dụng thuộc Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB).

Cụ thể, tài sản bảo đảm bao gồm 28 triệu cổ phần của Công ty Cổ phần Vicostone do Phượng Hoàng Xanh A&A sở hữu, cùng toàn bộ quyền và lợi ích kinh tế phát sinh từ số cổ phần này. Phạm vi bảo đảm được mở rộng đáng kể khi bao gồm cả cổ tức, lợi nhuận, các khoản phân phối bằng tiền hoặc hiện vật, quyền mua cổ phần phát sinh trong tương lai, cũng như toàn bộ số tiền thu được từ việc chuyển nhượng hoặc xử lý số cổ phần nói trên. Ngoài ra, các khoản tiền liên quan đến cổ phần được ghi nhận trong tài khoản lưu ký chứng khoán của doanh nghiệp tại Công ty Chứng khoán An Bình cũng thuộc phạm vi tài sản bảo đảm.