Big4 ngân hàng được nới room tín dụng nhờ Thông tư 08

Big4 ngân hàng được nới dư địa tăng trưởng tín dụng khi Thông tư 08/2026/TT-NHNN cho phép tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR), thay vì loại bỏ hoàn toàn như trước.

Thông tư 08 thay đổi gì?

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026, sửa đổi một số nội dung của Thông tư 22/2019 liên quan đến các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Điểm đáng chú ý là cách tính tiền gửi của Kho bạc Nhà nước trong công thức xác định LDR - chỉ số phản ánh khả năng mở rộng tín dụng của ngân hàng.

Theo quy định mới, khi tính mẫu số của LDR, tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vẫn bị loại trừ, còn tiền gửi có kỳ hạn thì chỉ loại trừ 80%, tức là ngân hàng được phép tính 20% khoản này vào công thức.

Vì sao quy định này đáng chú ý?

Theo báo cáo cập nhật ngành ngân hàng ngày 15/5 của Chứng khoán MB (MBS), thanh khoản hệ thống vẫn chịu áp lực khi tín dụng phục hồi mạnh hơn tốc độ huy động vốn, dù lãi suất huy động đã tăng trở lại từ cuối năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong 3 tháng đầu năm 2026.

Đến ngày 28/4/2026, tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, tăng trưởng huy động vốn chậm hơn do một phần dòng tiền chuyển sang các kênh như chứng khoán, bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp.

Khoảng cách giữa tín dụng và huy động vì vậy tiếp tục nới rộng: từ khoảng 1,33 triệu tỷ đồng vào tháng 3/2025 lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng vào tháng 4/2026.

LDR của ngân hàng đang ở mức nào?

MBS ước tính LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết tính đến cuối quý 1/2026 đã lên khoảng 100%, tăng thêm 2,3 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

Dù con số này vẫn chưa vượt ngưỡng trần 85% theo quy định quản lý, mặt bằng LDR hiện đã cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Điều đó cho thấy dư địa tăng trưởng tín dụng đang phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng mở rộng các nguồn vốn ổn định.

Nhóm Big4 được hưởng lợi ra sao?

Theo MBS, nhóm được hưởng lợi rõ rệt nhất là các ngân hàng quốc doanh, hiện đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước trong toàn hệ thống.

MBS ước tính ba ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank (VCB), BIDV (BID) và VietinBank (CTG) có thể giảm tỷ lệ LDR khoảng 1,1-1,5% nhờ điều chỉnh mới.

Việc thay đổi công thức tính LDR cũng được dự báo có thể bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương khoảng 0,3-0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại của toàn hệ thống ngân hàng.

Dòng tiền Kho bạc Nhà nước đang tập trung ở đâu?

Theo thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của Vietcombank, VietinBank và BIDV, số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại ba ngân hàng này đã tăng gần 39%, từ khoảng 406.490 tỷ đồng lên 563.036 tỷ đồng chỉ sau một quý.

Riêng từng ngân hàng:

- BIDV: số dư tiền gửi KBNN đạt 188.627 tỷ đồng, tăng 39% so với cuối năm trước. Trong đó, tiền gửi không kỳ hạn chỉ gần 3.377 tỷ đồng, còn lại là tiền gửi có kỳ hạn lên tới 185.250 tỷ đồng.

- VietinBank: số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước đạt 185.250 tỷ đồng, tăng 38% so với mức 134.625 tỷ đồng vào cuối năm 2025.

- Vietcombank: số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước đạt hơn 189.159 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm.

Ý nghĩa với thị trường ngân hàng

Theo MBS, lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước đang tập trung áp đảo tại nhóm ngân hàng quốc doanh, qua đó giúp Big4 có lợi thế rõ rệt nhất khi quy định mới có hiệu lực.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 vẫn ở mức cao, còn ngành ngân hàng phải duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, việc nới kỹ thuật trong cách tính LDR được xem là cách giúp ngân hàng có thêm không gian tăng tín dụng mà không tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn.

Bên cạnh Thông tư 08, từ đầu năm 2026, các ngân hàng tham gia nhận chuyển giao bắt buộc các tổ chức tín dụng yếu kém cũng được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc. MBS cho rằng chính sách này có thể hỗ trợ thanh khoản và giảm chi phí vốn cho một số ngân hàng cụ thể.

SSI Research, trong báo cáo ngày 15/5, ước tính tác động ở quy mô toàn hệ thống ở mức khoảng 0,6% tổng dư nợ tín dụng, nhưng với nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh, mức hỗ trợ cao hơn, dao động từ 1,4% đến 2% tổng dư nợ.

Dù vậy, SSI cũng lưu ý tiền gửi Kho bạc Nhà nước về bản chất vẫn là nguồn vốn ngắn hạn, kỳ hạn tối đa chỉ 3 tháng và có mức độ ổn định không cao.

Về phía Ngân hàng Nhà nước, việc cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào công thức LDR được đánh giá là phù hợp hơn với điều kiện thực tế hiện nay, đồng thời vẫn đảm bảo sự thận trọng cần thiết.

Bạn nghĩ sao về động thái này? Comment bên dưới nhé!