Big4 ngân hàng được nới dư địa tăng trưởng tín dụng từ Thông tư 08

Thông tư 08/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 15/5/2026 đang tạo thêm dư địa tăng trưởng tín dụng cho nhóm Big4 ngân hàng, khi cho phép tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR).

Điểm thay đổi quan trọng là gì?

Theo quy định mới, khi tính mẫu số của LDR, các khoản tiền gửi của tổ chức trong và ngoài nước sẽ phải loại trừ một số khoản như: tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng, toàn bộ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước và 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Như vậy, ngân hàng được phép tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào công thức LDR, thay vì bị loại bỏ hoàn toàn như trước. Đây là thay đổi đáng chú ý trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn chịu áp lực.

Thanh khoản vẫn căng vì tín dụng tăng nhanh hơn huy động

Theo báo cáo cập nhật ngành ngân hàng ngày 15/5 của MBS, tín dụng phục hồi mạnh nhưng huy động vốn chưa theo kịp, dù lãi suất huy động đã tăng trở lại từ cuối năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong 3 tháng đầu năm 2026.

Đến ngày 28/4/2026, tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, tăng trưởng huy động vốn chậm hơn đáng kể khi một phần dòng tiền có xu hướng chuyển sang chứng khoán, bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp.

Khoảng cách giữa tín dụng và huy động vì vậy tiếp tục nới rộng: từ khoảng 1,33 triệu tỷ đồng vào tháng 3/2025 lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng vào tháng 4/2026.

LDR của nhiều ngân hàng đã lên mặt bằng cao hơn

MBS Research ước tính LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết đến cuối quý 1/2026 đã lên khoảng 100%, tăng thêm 2,3 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

Dù con số này vẫn chưa vượt ngưỡng trần 85% theo quy định quản lý, mặt bằng LDR hiện đã cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Điều đó cho thấy dư địa tăng trưởng tín dụng đang phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng mở rộng các nguồn vốn ổn định.

Nhóm Big4 được hưởng lợi nhiều nhất

Theo MBS, nhóm được hưởng lợi rõ rệt nhất là các ngân hàng quốc doanh, khi hiện đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước trong toàn hệ thống.

MBS ước tính ba ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank (VCB), BIDV (BID) và VietinBank (CTG) có thể giảm tỷ lệ LDR khoảng 1,1-1,5% nhờ điều chỉnh mới.

Ngoài ra, việc thay đổi công thức tính LDR cũng được dự báo có thể bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương khoảng 0,3-0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại của toàn hệ thống ngân hàng.

Số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại Big4 đang ở mức nào?

Theo thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của Vietcombank, VietinBank và BIDV, số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại ba ngân hàng này đã tăng gần 39%, từ khoảng 406.490 tỷ đồng lên 563.036 tỷ đồng chỉ sau một quý.

Riêng từng ngân hàng:

- BIDV: số dư tiền gửi KBNN đạt 188.627 tỷ đồng, tăng 39% so với cuối năm trước. Trong đó, tiền gửi không kỳ hạn là gần 3.377 tỷ đồng, còn lại phần lớn là tiền gửi có kỳ hạn với quy mô lên tới 185.250 tỷ đồng.

- VietinBank: số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước đạt 185.250 tỷ đồng, tăng 38% so với mức 134.625 tỷ đồng vào cuối năm 2025.

- Vietcombank: số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước đạt hơn 189.159 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm.

MBS cho rằng lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước đang tập trung áp đảo tại nhóm ngân hàng quốc doanh, qua đó giúp Big4 có lợi thế rõ rệt nhất khi quy định mới có hiệu lực.

Góc nhìn của các công ty chứng khoán

MBS nhận định việc nới kỹ thuật trong cách tính LDR sẽ giúp ngân hàng có thêm không gian tăng tín dụng mà không tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 vẫn ở mức cao và mặt bằng lãi suất cần duy trì thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh Thông tư 08, từ đầu năm 2026, các ngân hàng tham gia nhận chuyển giao bắt buộc các tổ chức tín dụng yếu kém cũng được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Theo MBS, chính sách này có thể hỗ trợ thanh khoản và giảm chi phí vốn cho một số ngân hàng cụ thể.

Trong khi đó, SSI Research ước tính tác động ở quy mô toàn hệ thống nhìn chung ở mức tương đối khiêm tốn, tương đương khoảng 0,6% tổng dư nợ tín dụng. Tuy nhiên, với nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh, mức hỗ trợ lại lớn hơn, dao động từ 1,4% đến 2% tổng dư nợ.

SSI cũng lưu ý tiền gửi Kho bạc Nhà nước về bản chất vẫn là nguồn vốn ngắn hạn, với kỳ hạn tối đa chỉ 3 tháng và có thể dịch chuyển nếu ngân hàng không tiếp tục trúng thầu nhận tiền gửi.

Dù vậy, theo Ngân hàng Nhà nước, việc cho phép tính một phần tiền gửi của Chính phủ và các tổ chức công vào nguồn vốn ổn định là phù hợp hơn với thông lệ quốc tế và điều kiện thực tế hiện nay.

Kết luận: Thông tư 08 không tạo ra cú hích quá lớn cho toàn ngành, nhưng với nhóm Big4, đây là một thay đổi kỹ thuật có ý nghĩa rõ rệt về thanh khoản và dư địa tăng tín dụng.

Bạn nghĩ sao về tác động của Thông tư 08 với nhóm ngân hàng quốc doanh? Comment bên dưới nhé!