Hoàn thiện Luật Kinh doanh bất động sản theo hướng minh bạch, đồng bộ và hiện đại

Trong bối cảnh Trung ương yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, hiện đại và kiến tạo phát triển, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá về thể chế, góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, ổn định và phát triển bền vững.

Tại hội thảo góp ý sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bất động sản 2023 do Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tổ chức sáng 6/8, bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, dự thảo Luật thể hiện rõ định hướng chuyển từ mô hình quản lý thiên về tiền kiểm sang xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, giảm thủ tục hành chính nhưng tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng)

Theo bà Hoàng Thu Hằng, một trong những điểm mới đáng chú ý là phân cấp mạnh hơn cho địa phương khi thẩm quyền quyết định chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản được chuyển từ Thủ tướng Chính phủ về UBND cấp tỉnh. Quy định này được kỳ vọng sẽ nâng cao tính chủ động của địa phương trong xử lý các dự án, đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật tiếp tục cắt giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và xử lý nhiều điểm chồng chéo trong hệ thống pháp luật thông qua việc làm rõ các khái niệm, sửa đổi quy định về chuyển nhượng dự án, kinh doanh quyền sử dụng đất, hợp đồng kinh doanh bất động sản và hệ thống thông tin thị trường theo hướng thống nhất với Luật Đất đai và các luật có liên quan. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế khoảng trống pháp lý và giảm xung đột giữa các quy định hiện hành.

Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung các quy định về giao dịch điện tử, mã định danh điện tử cho bất động sản và yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống". Đồng thời, mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các loại hình bất động sản mới; hoàn thiện quy định về công khai thông tin dự án, bảo vệ dữ liệu cá nhân và siết chặt điều kiện chuyển nhượng các dự án đang thế chấp nhằm tăng cường an toàn pháp lý cho các bên tham gia thị trường.

Ở góc độ doanh nghiệp, TS. Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng, việc sửa đổi Luật không nên chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh các quy định mang tính kỹ thuật mà cần được nhìn nhận như một bước hoàn thiện thể chế phát triển.

TS. Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam

Theo ông Nguyễn Văn Khôi, điều cần xây dựng không chỉ là một đạo luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh bất động sản mà còn là khuôn khổ pháp lý kiến tạo một thị trường hiện đại, minh bạch và hiệu quả, có khả năng huy động, phân bổ tối ưu các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đánh giá về dự thảo Luật, bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam nhận định, dự thảo đã có nhiều điểm tích cực khi tăng cường tính minh bạch, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.

Bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam 

Tuy nhiên, bà Phạm Thị Miền cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến ngành nghề kinh doanh dịch vụ bất động sản; bổ sung loại hình nghĩa trang, công viên nghĩa trang vào phạm vi điều chỉnh của Luật; quy định rõ trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận cho người mua; cơ chế xử lý tiền đặt cọc, đồng thời làm rõ quyền và nghĩa vụ của sàn giao dịch cũng như đội ngũ môi giới bất động sản nhằm nâng cao tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia thị trường.

Kết luận hội thảo, TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho biết, các ý kiến tại hội thảo đều thống nhất đánh giá dự thảo Luật đang đi đúng hướng khi thể hiện rõ tư duy đổi mới trong xây dựng pháp luật, đề cao tính minh bạch, cụ thể và khả thi.

Theo ông Nguyễn Văn Đính, Ban Tổ chức sẽ khẩn trương tổng hợp toàn bộ ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp để xây dựng báo cáo kiến nghị gửi Bộ Xây dựng và các cơ quan có thẩm quyền. Những kiến nghị này được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho thị trường bất động sản Việt Nam phát triển lành mạnh, chuyên nghiệp, an toàn và bền vững.

Việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản không chỉ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế mà còn thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường. Đây được xem là yếu tố quan trọng để tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời tạo động lực huy động hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế trong giai đoạn mới.