Dự án của Tập đoàn Sơn Hải phát sinh hơn 290 tỷ đồng tiền chậm nộp, doanh nghiệp bị cưỡng chế thuế

Theo kết luận thanh tra, dự án Khu đô thị Nam Cầu Dài do Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải làm nhà đầu tư, Công ty TNHH Sơn Hải Riverside trực tiếp thực hiện. Dự án được phê duyệt với mục tiêu xây dựng khu đô thị đồng bộ gồm nhà ở, khách sạn, công trình thương mại - dịch vụ, công trình công cộng cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Sau điều chỉnh, dự án có quy mô 36,8 ha tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (trước đây thuộc TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình), tổng vốn đầu tư khoảng 2.200 tỷ đồng, báo Thanh tra đưa tin.

Đến thời điểm thanh tra, dự án đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và được giao 27,1 ha, tương đương 73,64% diện tích. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đã hoàn thành hơn 90% khối lượng, đồng thời doanh nghiệp đang xây dựng phần thô 38 căn biệt thự và shophouse.

Tháng 6/2022, Cục Thuế tỉnh Quảng Bình (cũ) thông báo Công ty TNHH Sơn Hải Riverside phải nộp hơn 1.000 tỷ đồng tiền sử dụng đất và 52,2 tỷ đồng tiền thuê đất trả một lần cho cả thời gian thuê. Tuy nhiên, đến tháng 5/2026, doanh nghiệp vẫn còn nợ 368,5 tỷ đồng, gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền chậm nộp nên bị cơ quan thuế áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định.

Thanh tra xác định, theo phương án tài chính được phê duyệt, vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư chỉ chiếm khoảng 18% tổng mức đầu tư, tương đương 396 tỷ đồng, trong khi hơn 1.800 tỷ đồng còn lại dự kiến huy động từ các nguồn vốn hợp pháp, chủ yếu là vốn vay ngân hàng.

Tuy nhiên, BIDV Chi nhánh Quảng Bình không giải ngân khoản vay do dự án chưa được bàn giao toàn bộ mặt bằng. Đến thời điểm thanh tra, vẫn còn 9,7 ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng. Đây là khu vực trung tâm, việc chậm bàn giao khiến dự án bị chia cắt, không thể kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và giao thông với Quốc lộ 1A, chưa đủ điều kiện nghiệm thu, đưa vào khai thác.

Theo báo cáo của nhà đầu tư, doanh nghiệp nhiều lần làm việc với BIDV trong giai đoạn từ tháng 7/2022 đến tháng 12/2024 nhưng vẫn không được giải ngân vì các vướng mắc về mặt bằng. Chỉ đến ngày 31/12/2024, sau khi UBND tỉnh Quảng Trị cam kết bàn giao mặt bằng và hoàn thiện tuyến kè sông Nhật Lệ, BIDV Chi nhánh Quảng Bình mới giải ngân khoản vay 1.000 tỷ đồng để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước.

Kết luận thanh tra cho biết đến nay nhà đầu tư đã cơ bản hoàn thành nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, một số nội dung UBND tỉnh đã cam kết với doanh nghiệp vẫn chưa được thực hiện đầy đủ.

Đáng chú ý, cơ quan thanh tra xác định việc chậm nộp tiền sử dụng đất và tiền thuê đất trong giai đoạn từ tháng 7/2022 đến tháng 12/2024 làm phát sinh hơn 290,5 tỷ đồng tiền chậm nộp. Một phần nguyên nhân xuất phát từ việc dự án chưa được giao đủ diện tích theo quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và báo cáo nghiên cứu khả thi.

Nhà đầu tư cho biết, đến tháng 5/2026, doanh nghiệp vẫn còn nợ 368,5 tỷ đồng, bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền chậm nộp. Do chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, cơ quan thuế đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định.

Dù ghi nhận doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm nguồn vốn, thậm chí số vốn chủ sở hữu thực tế đầu tư còn vượt phương án tài chính ban đầu, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kết luận đề nghị miễn hơn 290 tỷ đồng tiền chậm nộp của nhà đầu tư chưa có cơ sở pháp lý theo quy định hiện hành. 

Cơ quan thanh tra đồng thời cho rằng cần xem xét toàn diện trách nhiệm của các bên liên quan cũng như các yếu tố khách quan như chậm giải phóng mặt bằng, chưa được giao đủ đất, ô nhiễm môi trường khu vực cảng cá Nhật Lệ và hạ tầng kỹ thuật chưa hoàn thiện theo cam kết, bởi đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận tín dụng và huy động nguồn lực của doanh nghiệp. Từ đó, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị UBND tỉnh sớm tháo gỡ các vướng mắc thuộc trách nhiệm của Nhà nước, hoàn thiện hạ tầng và bàn giao mặt bằng để dự án có thể triển khai đồng bộ, đưa vào khai thác theo đúng quy định.