Đô thị xanh: Ba chìa khóa mở tương lai bất động sản Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành bất động sản. Tại hội thảo "Thành phố xanh – Sự lựa chọn thông minh cho bất động sản Việt Nam – Góc nhìn chủ đầu tư và đơn vị quản lý vận hành", diễn ra trong khuôn khổ Smart Green Living Week 2026 tại Tp. HCM, các chuyên gia đã chia sẻ nhiều góc nhìn mới về xu hướng phát triển đô thị. Từ quy hoạch tái tạo, thiết kế thông minh đến hệ sinh thái vận hành xanh ứng dụng AI, những cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ góp phần định hình diện mạo bất động sản Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Đô thị xanh không chỉ là phát triển bền vững mà còn phải biết "tái tạo"

Mở đầu hội thảo, KTS. Nguyễn Hồng Hải, đại diện Becamex Group và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Bình Dương (BTIC), cho rằng khái niệm phát triển bền vững đã không còn là đích đến cuối cùng của các đô thị trong thế kỷ XXI. Trong bối cảnh tài nguyên ngày càng suy giảm và biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, các thành phố không chỉ cần giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường mà còn phải tạo ra những giá trị mới cho hệ sinh thái.

Từ góc nhìn đó, đô thị không còn được xem là nơi tiêu thụ tài nguyên mà trở thành một "hệ sinh thái sống", có khả năng tự thích ứng và liên tục tạo ra giá trị mới. Điều này đòi hỏi quy hoạch phải thay đổi từ cách tiếp cận phân mảnh sang tư duy tích hợp, trong đó giao thông, năng lượng, nước, cây xanh, không gian công cộng và các khu chức năng được kết nối như những mắt xích của cùng một hệ thống.

Theo KTS. Nguyễn Hồng Hải, thành công của một đô thị trong tương lai sẽ không chỉ được đánh giá bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế hay quy mô dân số mà còn bằng chất lượng môi trường sống, khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, mức độ gắn kết cộng đồng và năng lực đổi mới sáng tạo.

Thông điệp này cũng phản ánh xu hướng quy hoạch đang được nhiều quốc gia theo đuổi, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới cho các địa phương của Việt Nam trong quá trình xây dựng đô thị thông minh và phát triển bền vững.

Ở góc độ phát triển dự án, TS. Vũ Xuân Dũng, Giám đốc Khối Thiết kế Tập đoàn Bcons, cho rằng thị trường căn hộ đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong nhu cầu của khách hàng. Nếu trước đây người mua chủ yếu quan tâm đến diện tích thì hiện nay yếu tố trải nghiệm sống, công năng sử dụng và hiệu quả không gian mới là tiêu chí quan trọng.

Trong bối cảnh giá bất động sản và chi phí đầu tư ngày càng tăng, việc mở rộng diện tích căn hộ không còn là giải pháp tối ưu. Thay vào đó, mỗi mét vuông cần được thiết kế để mang lại giá trị sử dụng cao nhất. Người mua nhà ngày nay không chỉ mua diện tích mà đang lựa chọn một trải nghiệm sống.

Vận hành xanh quyết định giá trị lâu dài của bất động sản

Nếu quy hoạch và thiết kế tạo nên nền móng của công trình thì theo PGS.TS.KTS Lê Anh Đức, Nhà sáng lập HSSC+, Chủ tịch HSSC Hospitality và Nhà sáng lập SAVISTA Holdings, hiệu quả vận hành mới là yếu tố quyết định giá trị của bất động sản trong dài hạn.

Ông cho rằng nhiều dự án hiện nay được đầu tư để đạt các chứng nhận công trình xanh như LEED, LOTUS hay EDGE. Tuy nhiên, sau khi đưa vào sử dụng, không ít công trình dần mất đi hiệu quả tiết kiệm năng lượng do thiếu hệ thống quản lý phù hợp.

Vì vậy, ngành bất động sản cần chuyển từ tư duy Green Building sang Green Operation, tức xây dựng hệ sinh thái vận hành xanh trong suốt vòng đời của công trình.

Theo PGS.TS.KTS Lê Anh Đức, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và Internet vạn vật (IoT) sẽ trở thành nền tảng cho mô hình quản trị bất động sản mới.

Thông qua hệ thống cảm biến và nền tảng quản lý tòa nhà, AI có thể theo dõi liên tục mức tiêu thụ điện, nước, chất lượng không khí, hiệu suất thiết bị và hành vi sử dụng của cư dân. Từ đó, hệ thống sẽ tự động phân tích, dự báo và đề xuất các giải pháp tối ưu nhằm giảm tiêu hao năng lượng, kéo dài tuổi thọ thiết bị và nâng cao trải nghiệm người sử dụng.

Theo ông, dữ liệu sẽ trở thành tài sản quan trọng của doanh nghiệp bất động sản. Những đơn vị sở hữu hệ thống dữ liệu đầy đủ và có khả năng khai thác hiệu quả sẽ có lợi thế trong việc giảm chi phí vận hành, đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, thu hút nguồn vốn đầu tư và nâng cao giá trị tài sản.

Ba mắt xích tạo nên hệ sinh thái bất động sản xanh

Điểm chung trong ba tham luận là đều cho rằng phát triển xanh không thể chỉ tập trung vào một công đoạn riêng lẻ. Theo các chuyên gia, quy hoạch tái tạo, thiết kế thông minh và vận hành xanh cần được kết nối thành một chuỗi giá trị thống nhất. Trong đó, quy hoạch tạo nền tảng phát triển, thiết kế mang lại chất lượng không gian sống, còn vận hành quyết định hiệu quả sử dụng và khả năng duy trì các giá trị xanh trong suốt vòng đời công trình.

Bên cạnh đó, chuyển đổi xanh cũng không chỉ là trách nhiệm của chủ đầu tư mà đòi hỏi sự tham gia của cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn, nhà thầu, doanh nghiệp vận hành, các tổ chức tài chính và chính cộng đồng cư dân.

Khép lại hội thảo, các chuyên gia thống nhất rằng bất động sản Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Giá trị của một dự án sẽ không chỉ được quyết định bởi vị trí, quy mô hay tiện ích mà còn bởi khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, hiệu quả sử dụng tài nguyên và chất lượng môi trường sống mà công trình tạo ra.

Thông điệp xuyên suốt của hội thảo là quá trình chuyển đổi xanh cần được nhìn nhận theo vòng đời hoàn chỉnh của bất động sản, từ quy hoạch, thiết kế, xây dựng đến quản lý vận hành. Khi các mắt xích này được kết nối bằng dữ liệu, công nghệ và tư duy phát triển bền vững, bất động sản sẽ không chỉ là những công trình tiết kiệm năng lượng mà còn trở thành nền tảng tạo ra giá trị mới cho môi trường, cộng đồng và nền kinh tế.

Trong bối cảnh Tp. HCM đang thúc đẩy mục tiêu xây dựng đô thị thông minh, xanh và đáng sống, những kinh nghiệm và mô hình được chia sẻ tại hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần định hình hướng phát triển mới cho thị trường bất động sản Việt Nam, đồng thời tạo động lực để doanh nghiệp chuyển từ tư duy "xây công trình xanh" sang kiến tạo những hệ sinh thái đô thị phát triển bền vững và có khả năng tự thích ứng trong tương lai.