Đà Nẵng tái cấu trúc không gian phát triển đến 2050: Hình thành 3 vùng động lực, 30 đô thị đa trung tâm

Tổ chức lại không gian theo 3 vùng phát triển

Theo phương án được thông qua, thành phố được định hình thành 3 vùng phát triển, mỗi vùng mang một chức năng và trụ cột riêng.

Vùng kinh tế công nghiệp – đô thị, dịch vụ ven biển phía Đông tiếp tục đóng vai trò động lực chủ đạo. Khu vực này tập trung hệ thống hạ tầng kết nối quốc gia và quốc tế, là nơi phát triển các hoạt động công nghiệp, thương mại, dịch vụ chất lượng cao. Thành phố định hướng hình thành hạt nhân kinh tế đa chức năng, quy tụ trung tâm tài chính, công nghệ, du lịch biển và các ngành công nghiệp hiện đại.

Ở phía Tây, Vùng nông nghiệp, lâm nghiệp trung du và miền núi được phát triển theo hướng bền vững, dựa trên nền tảng sản xuất nông – lâm nghiệp gắn với bảo vệ rừng và nâng cao thu nhập người dân. Thành phố ưu tiên các sản phẩm dược liệu có giá trị như sâm Ngọc Linh, quế Trà My, sa nhân, đẳng sâm; đồng thời khai thác cơ hội từ thị trường tín chỉ carbon – một nguồn thu tiềm năng trong bối cảnh chuyển đổi xanh toàn cầu.

Với Vùng biển và hải đảo, bao gồm toàn bộ khu vực ven biển và quần đảo Hoàng Sa, mục tiêu là phát triển kinh tế biển tổng hợp, du lịch và dịch vụ biển chất lượng cao. Định hướng tăng trưởng đi kèm yêu cầu bảo đảm quốc phòng – an ninh và bảo tồn hệ sinh thái biển.

Song song với phân vùng, thành phố hình thành 3 cụm động lực tăng cường liên kết vùng: cụm đô thị – thương mại – tài chính – du lịch – di sản phía Bắc tại khu vực Đà Nẵng – Hội An – Điện Bàn; cụm công nghiệp – thương mại – dịch vụ – đô thị mới liên kết Bắc – Nam tại Nam Hội An; và cụm công nghiệp – logistics – khoa học công nghệ phía Nam tại Chu Lai – Tam Kỳ – Núi Thành.

Các hành lang kinh tế Bắc – Nam dọc đường Đông Trường Sơn, đường Hồ Chí Minh và hành lang Đông – Tây theo các quốc lộ 40B, 14E, 14D, 14G… được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển về phía Tây, kết nối Tây Nguyên, Nam Lào, Bắc Campuchia và hành lang kinh tế quốc tế Đông – Tây. Cách tiếp cận này cho thấy tham vọng đưa Đà Nẵng vượt khỏi vai trò một đô thị ven biển, trở thành trung tâm kết nối liên vùng và xuyên quốc gia.

Hình thành chuỗi 30 đô thị, giảm áp lực khu vực lõi

Theo quy hoạch, đến năm 2030, thành phố có 30 đô thị, gồm 20 đô thị hiện hữu và 10 đô thị mới; trong đó có 7 đô thị mở rộng và 13 đô thị cải tạo, chỉnh trang. Mô hình chuỗi đô thị đa trung tâm được lựa chọn nhằm phân bổ lại dân cư và hoạt động kinh tế, giảm áp lực cho khu vực lõi.

Định hướng xây dựng đô thị đặc biệt của Đà Nẵng nhấn mạnh yếu tố bản sắc, gắn với hệ sinh thái di sản văn hóa thế giới và không gian biển – núi – đô thị đặc thù. Phát triển ven biển được kiểm soát theo mô hình vệ tinh, hạn chế kéo dài chuỗi đô thị gây quá tải hạ tầng.

Đầu tư đồng bộ hạ tầng, đặt mục tiêu trung tâm tài chính – công nghệ

Quy hoạch đặt trọng tâm vào phát triển đồng bộ 5 loại hình giao thông: đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, đường biển và hàng không. Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng được nâng cấp đạt cấp 4E; Cảng hàng không quốc tế Chu Lai đạt cấp 4F, hướng tới vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế và trung tâm công nghiệp – dịch vụ hàng không.

Cảng Liên Chiểu được đầu tư mới với công suất 50 triệu tấn/năm; khai thác hiệu quả Tiên Sa, Thọ Quang; hình thành trung tâm logistics đa phương tiện gắn với luồng Cửa Lở tiếp nhận tàu 50.000 DWT. Các tuyến MRT, LRT được định hướng phát triển nhằm nâng cao tỷ lệ vận tải công cộng.

Thành phố đồng thời đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghệ thông tin trọng điểm, dẫn dắt chuyển đổi số khu vực và quốc gia. Khu kinh tế Chu Lai được xác định là hạt nhân phát triển lớn của miền Trung; Khu kinh tế cửa khẩu Nam Giang giữ vai trò kết nối với Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan. Khu Thương mại tự do Đà Nẵng và Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng được định hướng xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế, gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tài chính số.

Phát biểu tại kỳ họp ngày 27/2, ông Nguyễn Đức Dũng, Chủ tịch HĐND TP. Đà Nẵng nhấn mạnh, điều chỉnh quy hoạch lần này không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà là bước tái cấu trúc toàn diện theo mô hình tăng trưởng mới. Mục tiêu hướng đến là xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị thông minh, sinh thái, giàu bản sắc văn hóa, môi trường sống chất lượng cao; đồng thời phát triển kinh tế năng động, bền vững, từng bước khẳng định vị thế trung tâm kinh tế – xã hội lớn của cả nước và có tầm ảnh hưởng trong khu vực Đông Nam Á, châu Á – Thái Bình Dương.

Ở góc độ kinh tế đô thị, quy hoạch này cho thấy Đà Nẵng đang chuyển từ tư duy mở rộng không gian sang tư duy tái cấu trúc, tối ưu hóa liên kết vùng và hạ tầng chiến lược – yếu tố then chốt để duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn.