Cơ quan Thuế chỉ rõ loạt dấu hiệu có thể bị chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra

Nhiều hành vi vi phạm pháp luật

Ban Thanh tra, Kiểm tra, Cục Thuế cho biết, trong quá trình thực hiện công tác quản lý thuế và thông tin thu thập được từ các cơ quan liên quan, Cơ quan thuế phát hiện người nộp thuế có hành vi vi phạm về thuế có dấu hiệu tội phạm nhưng chưa đủ căn cứ để chuyển hồ sơ kiến nghị khởi tố thì Cơ quan thuế chuyển thông tin, tài liệu theo hình thức tin báo đến Cơ quan điều tra đề nghị điều tra, xác minh đối với các hành vi liên quan đến các “tội” được quy định tại Bộ Luật Hình sự.

Theo đó, Ban Thanh tra, Kiểm tra nhận diện một số hành vi chủ yếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật như hàng hóa, dịch vụ bán ra có căn cứ xác định giá bán, giá chuyển nhượng ghi trên hợp đồng thấp hơn giá thị trường đối với một số trường hợp có giá trị giao dịch lớn như: chuyển nhượng vốn, bất động sản, phương tiện giao thông, vận tải...

Hóa đơn GTGT có dấu hiệu rủi ro như: Doanh nghiệp bên bán đã ngừng, nghỉ kinh doanh trước thời điểm Cơ quan Thuế thông báo và không kê khai đầu ra, doanh nghiệp có quan hệ với các đối tượng liên quan đến các vụ án đang được điều tra, xét xử.

Các giao dịch đáng ngờ qua ngân hàng từ Cơ quan Thanh tra giám sát Ngân hàng chuyển tới Cơ quan thuế; các giao dịch đáng ngờ do Cơ quan thuế thu thập, phát hiện được trong quá trình quản lý thuế.

Các thông tin từ các cơ quan thuế Quốc tế, đơn thư khiếu nại, tố cáo, thông tin từ các vụ án liên quan. Các tổ chức, doanh nghiệp có doanh thu lớn nhưng không có trụ sở, kho hàng, bến bãi...cố định (chủ yếu đi thuê, mượn..); không có phương tiện vận tải hoặc không phát sinh chi phí vận chuyển, bốc xếp. Các dấu hiệu vi phạm pháp luật khác (nếu có).

Hạch toán sai thực tế, giấu doanh thu: Nguy cơ bị kiến nghị khởi tố

Ban Thanh tra, Kiểm tra chia sẻ một số nhận diện hành vi vi phạm trong công tác chuyển tin báo. Doanh nghiệp có dấu hiệu hạch toán, lập chứng từ kế toán, chi phí không đúng thực tế phát sinh của doanh nghiệp, sai lệch về hàng hóa, số lượng.

Doanh thu kê khai giữa các tháng không đều; Doanh thu kê khai không tương ứng với mô hình hoạt động kinh doanh (có dấu hiệu để ngoài sổ sách kế toán): Bảng kê thu mua không phù hợp với doanh thu tại báo cáo tài chính gửi Cơ quan thuế. Bảng kê thu mua không ghi đầy đủ các thông tin của người bán. Lập hóa đơn không ghi, ghi thiếu, ghi sai các chỉ tiêu bắt buộc trên hóa đơn. Bán hàng không đúng giá niêm yết.

Hộ kinh doanh, cá nhân có phát sinh giao dịch thông qua bán hàng online, kinh doanh trên nền tảng số nhưng không thực hiện kê khai nộp thuế hoặc kê khai nộp thuế không đúng thực tế.

Về các trường hợp chuyển hồ sơ kiến nghị khởi tố vụ án hình sự, theo Ban Thanh tra, Kiểm tra, trường hợp kiểm tra thuế mà phát hiện hành vi trốn thuế có dấu hiệu tội phạm thì trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày phát hiện dấu hiệu tội phạm, người ra quyết định kiểm tra phải chuyển hồ sơ vụ việc và văn bản kiến nghị khởi tố đến Cơ quan điều tra để xem xét khởi tố vụ án hình sự.

Khi xem xét vụ vi phạm để quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nếu xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, thì người có thẩm quyền xử phạt phải có văn bản chuyển ngay hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự.

Trong quá trình thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nếu hành vi vi phạm được phát hiện có dấu hiệu tội phạm mà chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự thì người đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính phải ra quyết định tạm đình chỉ thi hành quyết định đó và trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày tạm đình chỉ phải chuyển hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan liến hành tố tụng hình sự; trường hợp đã thi hành xong quyết định xử phạt thì người đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính phải chuyển hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự.

Việc chuyển hồ sơ vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự phải được thông báo bằng văn bản cho cá nhân vi phạm đồng thời thông báo ngay bằng văn bản cho Viện Kiểm sát có thẩm quyền biết.

Tùy từng trường hợp cụ thể, hồ sơ, tài liệu sẽ được bàn giao trực tiếp hoặc chuyển qua đường bưu điện. Trường hợp bàn giao trực tiếp các bên phải lập biên bản giao nhận (mẫu số 29/TTrT ban hành kèm theo Thông tư số 80/2021/TT-BTC ngày 29/9/2021 của Bộ trưởng Bộ Tài chính).

Năm 2025, cơ quan Thuế các cấp nhận được 6.972 công văn, giấy giới thiệu của cơ quan Công an đề nghị cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến lĩnh vực thuế của người nộp thuế để phục vụ công tác quản lý, trấn áp tội phạm kinh tế của cơ quan Công an. Sau khi tiếp nhận đề nghị, cơ quan Thuế đã kịp thời phối hợp cung cấp hồ sơ cho cơ quan Công an theo đúng quy định.

Tổng kết giai đoạn 2022-2025, cơ quan Thuế các cấp nhận được 22.235 công văn, giấy giới thiệu của cơ quan Công an đề nghị cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến lĩnh vực thuế của người nộp thuế để phục vụ công tác quản lý, trấn áp tội phạm kinh tế của cơ quan Công an. Sau khi tiếp nhận đề nghị, cơ quan Thuế đã kịp thời phối hợp cung cấp hồ sơ cho cơ quan Công an theo đúng quy định.