Bài 5: Tư duy chiến lược và bước chuyển kinh tế của Nghệ An

Bài 1: Nghệ An “lên hạng” kinh tế, điểm nhấn trong 2025

Bài 2: FDI đổ bộ, “điểm hẹn” dòng vốn quốc tế vào Nghệ An

Bài 3: Doanh nghiệp Nghệ An khởi sắc, tinh thần khởi nghiệp lan tỏa

Bài 4: Nguồn thu ngân sách Nghệ An tăng trưởng liên tục và ngày càng bền vững

Trong những năm gần đây, Nghệ An ghi nhận bước tiến rõ nét về quy mô và tốc độ tăng trưởng kinh tế, từng bước vươn lên nhóm địa phương có GRDP lớn của cả nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa tăng trưởng theo chiều rộng ngày càng thu hẹp, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà là nâng cao chất lượng tăng trưởng, gia tăng nội lực và khả năng chống chịu của nền kinh tế địa phương.

Trước đó, trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Nghệ An, Tổng Bí thư Tô Lâm từng nhấn mạnh, tỉnh cần đột phá về tư duy và thể chế phát triển, mạnh dạn chuyển từ "phát triển theo chiều rộng" sang "tăng trưởng dựa vào đổi mới sáng tạo, hiệu quả và giá trị gia tăng cao" dựa trên khoa học, công nghệ và con người, bảo đảm hài hòa, bền vững giữa kinh tế, văn hóa - xã hội và môi trường. Chuyển đổi tư duy từ "quản lý" sang "kiến tạo – phục vụ". Nghệ An cần xây dựng các "vùng động lực vệ tinh", ở khu vực miền núi, từng bước hình thành trung tâm cụm xã phát triển toàn diện, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, hạ tầng thương mại, tài chính vi mô và dịch vụ công số cơ sở.

Bên cạnh đó, Nghệ An cần xây dựng một mô hình tăng trưởng hiện đại, có chiều sâu và năng lực thích ứng cao, dựa trên 4 trụ cột kinh tế chiến lược bao gồm: Kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế biển, kinh tế tri thức. Phát triển nông nghiệp hữu cơ, công nghiệp sạch, đô thị sinh thái và kinh tế tuần hoàn, các ngành dịch vụ chất lượng cao.

Để tiếp tục “lên hạng” theo nghĩa thực chất, Nghệ An cần chuyển mạnh từ tư duy tăng trưởng dựa vào quy mô sang mô hình phát triển dựa trên giá trị gia tăng, hiệu quả và bền vững.

Trước hết, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột, song cần tái định vị theo hướng công nghệ và liên kết. Thời gian qua, công nghiệp đã trở thành động lực chính của tăng trưởng GRDP, đặc biệt nhờ dòng vốn FDI. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào lợi thế đất đai và chi phí thấp, khả năng cạnh tranh dài hạn sẽ suy giảm. Do đó, tỉnh cần ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, điện tử, linh kiện, năng lượng sạch; đồng thời phát triển các cụm liên kết ngành để gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng FDI. Khi khu vực doanh nghiệp nội địa được “kết nối” và lớn lên cùng FDI, hiệu ứng lan tỏa mới thực sự rõ nét.

Xuất khẩu cần được tái cơ cấu theo chiều sâu. Việc kim ngạch xuất khẩu tăng nhanh phản ánh năng lực sản xuất được cải thiện, song cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng và tính bền vững. Nghệ An cần giảm dần sự phụ thuộc vào một số ít thị trường và mặt hàng có giá trị gia tăng thấp, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu, tiêu chuẩn hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế, logistics hiện đại và thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ giúp nâng cao vị thế hàng hóa Nghệ An trên thị trường toàn cầu, thay vì chỉ đóng vai trò “gia công” trong chuỗi giá trị.

Đầu tư công vẫn là “vốn mồi” quan trọng cho tăng trưởng dài hạn. Trong bối cảnh nguồn lực xã hội còn hạn chế, hiệu quả đầu tư công có ý nghĩa quyết định trong việc dẫn dắt đầu tư tư nhân. Việc đẩy nhanh giải ngân, tập trung vào các dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc, cảng biển, trung tâm logistics và khu công nghiệp xanh sẽ giúp mở rộng không gian phát triển. Đồng thời, Nghệ An cần tận dụng tốt lợi thế địa kinh tế khi nằm trên trục Bắc – Nam và có khả năng kết nối với Lào, Đông Bắc Thái Lan, từ đó gia tăng vai trò trung chuyển và liên kết vùng.

Nông nghiệp cần được xem là trụ đỡ bền vững của nền kinh tế. Với quy mô dân số nông thôn lớn, việc hiện đại hóa nông nghiệp không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có ý nghĩa xã hội sâu sắc. Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái gắn với chuỗi giá trị, cùng với việc thúc đẩy liên kết giữa nông dân – doanh nghiệp – thị trường, sẽ giúp nâng cao thu nhập khu vực nông thôn và giảm chênh lệch phát triển. Việc đưa nông sản tham gia sâu hơn vào xuất khẩu chính ngạch cũng là hướng đi cần được thúc đẩy.

Nguồn nhân lực là yếu tố then chốt quyết định khả năng “lên hạng” của nền kinh tế. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng phụ thuộc vào chất lượng lao động, Nghệ An cần gắn đào tạo nghề với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực FDI. Bên cạnh đó, các chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, khuyến khích người Nghệ An có trình độ quay về làm việc và khởi nghiệp sẽ góp phần nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế địa phương. Đầu tư cho giáo dục, kỹ năng số và năng lực quản trị cần được xem là đầu tư chiến lược dài hạn.

Song hành với các trụ cột trên, cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư đóng vai trò nền tảng. Việc xây dựng chính quyền số, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao tính minh bạch sẽ tạo niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp. Trong dài hạn, mức độ hài lòng của doanh nghiệp và người dân cần được coi là chỉ số quan trọng phản ánh chất lượng điều hành kinh tế.

Cuối cùng, phát triển bền vững và tăng trưởng xanh phải trở thành nguyên tắc xuyên suốt. Việc thu hút đầu tư cần đi kèm với kiểm soát môi trường, khuyến khích kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, nhằm bảo đảm tăng trưởng kinh tế song hành với chất lượng sống của người dân.

Có thể nói, để tiếp tục “lên hạng” kinh tế, Nghệ An cần chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa trên mở rộng sang mô hình dựa trên chất lượng, hiệu quả và bền vững. Khi các trụ cột công nghiệp, xuất khẩu, đầu tư, nông nghiệp và nguồn nhân lực được phát triển đồng bộ, Nghệ An có cơ sở để trở thành cực tăng trưởng ổn định của khu vực Bắc Trung Bộ, không chỉ về quy mô mà cả về chất lượng phát triển.

Lời kết:

Khép lại chuỗi bài “Nghệ An lên hạng kinh tế”, có thể thấy năm 2025 không chỉ là một dấu mốc tăng trưởng, mà là bước chuyển mình mang tính chất bản lề của tỉnh Nghệ An trên hành trình phát triển. Từ xuất khẩu tăng tốc, GRDP bứt phá; dòng vốn FDI tìm đến ngày càng nhiều; cộng đồng doanh nghiệp khởi sắc với tinh thần khởi nghiệp lan tỏa; đến nguồn thu ngân sách tăng trưởng liên tục và bền vững – tất cả đã hợp lại thành một chỉnh thể hài hòa, phản ánh sức bật nội sinh và tầm nhìn chiến lược của địa phương.

Điều đáng trân trọng hơn cả là sự chuyển biến về chất lượng phát triển. Nghệ An không chỉ tăng về quy mô kinh tế, mà còn từng bước khẳng định vị thế bằng nền tảng sản xuất thực chất, môi trường đầu tư minh bạch, doanh nghiệp năng động và năng lực quản trị ngày càng chuyên nghiệp. Những con số ấn tượng của năm 2025 vì thế không phải là “điểm rơi may mắn”, mà là kết quả của một quá trình tích lũy bền bỉ, kiên trì và nhất quán trong tư duy phát triển.

“Lên hạng” kinh tế, suy cho cùng, không chỉ là sự thay đổi vị trí trên bảng xếp hạng, mà là sự thay đổi về tầm vóc, bản lĩnh và khát vọng. Từ nền tảng đã được tạo dựng trong thời gian qua, Nghệ An đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá mạnh mẽ hơn nữa, vươn mình trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước trong những năm tới.

Dưới bầu trời xứ Nghệ, những gam màu của đổi mới, hội nhập và phát triển ngày càng hiện rõ. Năm 2025, với những dấu ấn nổi bật đã ghi dấu, trở thành minh chứng thuyết phục cho thấy Nghệ An đã tạo dựng được nền tảng vững chắc để đi xa hơn, cao hơn và bền vững hơn trong chặng đường phía trước.

Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi gắn với nhiều sự kiện chính trị trọng đại của đất nước như Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031. Đây cũng là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX và Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm giai đoạn 2026 – 2030. Trong bối cảnh cả nước bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với mục tiêu phấn đấu đạt trên 10%/năm, yêu cầu đặt ra đối với các địa phương, trong đó có Nghệ An, ngày càng cao.

Với quyết tâm chính trị cao, khát vọng phát triển mạnh mẽ và sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị, Nghệ An tự tin bước vào chặng đường phát triển mới – chặng đường của kỷ nguyên vươn mình.