10 sự kiện kinh tế - xã hội nổi bật năm 2025

1. Sắp xếp lại “giang sơn”, tinh gọn bộ máy

Năm 2025 được xem là dấu mốc đặc biệt trong tiến trình cải cách hành chính của Việt Nam, khi công cuộc tinh gọn bộ máy được triển khai đồng thời ở cả Trung ương và địa phương với quy mô, mức độ sâu rộng chưa từng có trong nhiều thập niên. Đây không chỉ là việc điều chỉnh tổ chức bộ máy, mà là cuộc tái cấu trúc toàn diện phương thức quản trị quốc gia.

Từ ngày 1/3/2025, bộ máy Chính phủ được sắp xếp lại mạnh mẽ, số đầu mối giảm từ 30 xuống còn 21 thông qua việc sáp nhập các bộ, cơ quan có chức năng, nhiệm vụ tương đồng. Song song với đó, cải cách lan tỏa xuống cấp địa phương với bước đi đột phá: sắp xếp 63 tỉnh, thành còn 34 đơn vị hành chính; xóa bỏ cấp huyện; tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp gồm tỉnh và xã, phường từ ngày 1/7/2025.

Những thay đổi này tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp. Nhiều thủ tục hành chính trước đây phải giải quyết ở cấp huyện được chuyển về xã, phường, giúp rút ngắn khoảng cách tiếp cận dịch vụ công. Cấp tỉnh tập trung vào vai trò điều phối, quản lý tổng thể, tăng cường liên thông dữ liệu và thúc đẩy chuyển đổi sang chính quyền số, giảm tiếp xúc trực tiếp, tiết kiệm thời gian, chi phí xã hội.

Ở tầm chiến lược, việc “sắp xếp lại giang sơn” được Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá là quyết định mang ý nghĩa lịch sử, không chỉ nhằm tinh gọn bộ máy mà còn thiết kế lại không gian phát triển, phân bổ lại nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong dài hạn. Dù quá trình triển khai đặt ra không ít thách thức về khối lượng công việc, năng lực cán bộ và hạ tầng số, song đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, vận hành linh hoạt và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

2. GDP dự kiến vượt 8%, nằm trong nhóm dẫn đầu châu Á

Năm 2025 khép lại trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều thách thức khi tăng trưởng toàn cầu chậm lại, căng thẳng địa chính trị và thương mại gia tăng, rủi ro tài chính hiện hữu. Tuy nhiên, giữa những gam màu trầm của kinh tế toàn cầu, kinh tế Việt Nam vẫn nổi lên như một điểm sáng khi duy trì được đà tăng trưởng cao và ổn định.

Theo báo cáo của Chính phủ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, tăng trưởng GDP cả năm của Việt Nam ước đạt khoảng 8%, thuộc nhóm cao nhất châu Á và nằm trong số các nền kinh tế tăng trưởng nhanh hàng đầu thế giới. Quy mô GDP cả nước ước đạt khoảng 510 tỷ USD, trong khi thu nhập bình quân đầu người lần đầu tiên vượt mốc 5.000 USD, tăng khoảng 1,4 lần so với năm 2020, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao.

Kết quả tích cực này phản ánh những nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, cùng sự điều hành linh hoạt, nhất quán của Chính phủ. Bên cạnh việc củng cố các động lực tăng trưởng truyền thống như đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng, Việt Nam đã chủ động thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, trong đó nổi bật là kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các ngành dựa trên đổi mới sáng tạo.

Mức tăng trưởng GDP khoảng 8% là nền tảng quan trọng để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới từ năm 2026, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao hơn, bền vững hơn, trong đó phấn đấu đạt mức tăng trưởng GDP hai con số trong những năm tới.

3. Chuẩn bị toàn diện cho Đại hội 14 của Đảng

Năm 2025 được xác định là năm bản lề trong công tác xây dựng Đảng, khi toàn hệ thống chính trị tập trung tổ chức Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng, dự kiến diễn ra vào tháng 1/2026. Đây là giai đoạn vừa tổng kết sâu sắc nhiệm kỳ 2020 - 2025, vừa chuẩn bị về tư duy chiến lược, đường lối phát triển và đội ngũ cán bộ lãnh đạo cho giai đoạn mới của đất nước.

Theo lộ trình, đại hội cấp xã hoàn thành trong tháng 7/2025; đại hội cấp tỉnh và các đảng bộ trực thuộc Trung ương được tổ chức trong các tháng 9 và 10. Ngay sau đó, công tác sắp xếp, luân chuyển cán bộ được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước, với yêu cầu 100% lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh, thành phố không phải là người địa phương. Chủ trương này nhằm tăng cường tính khách quan, minh bạch trong lãnh đạo, đồng thời hạn chế tình trạng cục bộ, khép kín trong công tác cán bộ.

Một điểm nhấn quan trọng trong quá trình chuẩn bị Đại hội 14 là việc xây dựng Dự thảo Báo cáo chính trị với tư duy đổi mới, trong đó nhấn mạnh mục tiêu “tự chủ chiến lược” – thể hiện khát vọng chủ động hoạch định, dẫn dắt và kiến tạo sự phát triển của đất nước trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó lường. Lần đầu tiên, Báo cáo chính trị được tích hợp với Báo cáo kinh tế – xã hội và Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, tạo nên cách tiếp cận tổng thể, liên thông và toàn diện.

Đáng chú ý, Hội nghị Trung ương 15, tại đó Ban Chấp hành Trung ương đã thảo luận và thông qua phương hướng công tác nhân sự cho nhiệm kỳ mới. Việc thống nhất sớm các nội dung then chốt về nhân sự thể hiện sự chuẩn bị chủ động, bài bản và chặt chẽ của Đảng. Qua đó, bảo đảm xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, tạo nền tảng vững chắc cho thành công của Đại hội 14.

4. Bảy nghị quyết chiến lược tạo trục phát triển cho giai đoạn mới

Năm 2025 ghi dấu một bước đi đặc biệt quan trọng trong công tác hoạch định chính sách, khi Bộ Chính trị ban hành đồng loạt 7 nghị quyết lớn, hình thành khung chiến lược tổng thể cho phát triển đất nước giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là lần hiếm hoi các trụ cột chính sách được thiết kế và công bố một cách đồng bộ, có tính hệ thống cao, bao quát từ mô hình tăng trưởng, hội nhập, thể chế đến các lĩnh vực an sinh xã hội thiết yếu.

Bảy nghị quyết được xây dựng theo tư duy liên thông, bổ trợ lẫn nhau. Trong đó, Nghị quyết 57 xác định khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của tăng trưởng. Nghị quyết 59 định hình cách tiếp cận hội nhập quốc tế chủ động, linh hoạt và thích ứng. Nghị quyết 66 nhấn mạnh vai trò của pháp luật như một công cụ điều hành phát triển. Nghị quyết 68 khẳng định khu vực kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Bốn nghị quyết này tạo thành “bộ khung” chi phối phương thức vận hành của nền kinh tế trong giai đoạn tới.

Ba nghị quyết còn lại tập trung trực diện vào các nền tảng dân sinh. Nghị quyết 70 về an ninh năng lượng nhằm giảm thiểu rủi ro thiếu điện, ổn định giá năng lượng, bảo đảm sản xuất và đời sống. Nghị quyết 71 đặt trọng tâm vào cải cách giáo dục, với những định hướng lớn như lộ trình miễn học phí cho học sinh trường công lập, nâng cao thu nhập và vị thế của đội ngũ giáo viên. Nghị quyết 72 tái cấu trúc chính sách y tế theo hướng phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu và bảo đảm an sinh bảo hiểm y tế toàn dân.

Việc ban hành bộ khung nghị quyết chiến lược diễn ra trong bối cảnh dư địa tăng trưởng theo mô hình cũ dần thu hẹp, năng suất lao động và năng lực đổi mới còn hạn chế, trong khi quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững từ sau năm 2026, các nghị quyết hướng tới chuyển đổi mô hình phát triển, lấy tri thức, khoa học – công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và một xã hội khỏe mạnh làm nền tảng.

Song hành với định hướng chiến lược là giai đoạn tăng tốc hoàn thiện thể chế chưa từng có, khi Quốc hội thông qua khối lượng lớn luật và nghị quyết trong thời gian ngắn. Đây được xem là điều kiện quan trọng để các nghị quyết lớn sớm đi vào cuộc sống, tạo động lực cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

5. Xuất nhập khẩu lập kỷ lục mới, khẳng định vị thế thương mại

Năm 2025 ghi dấu một cột mốc quan trọng của kinh tế Việt Nam khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt khoảng 920 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay, đưa Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế có quy mô thương mại hàng đầu thế giới. Thành tựu này càng có ý nghĩa trong bối cảnh thương mại toàn cầu đối mặt nhiều biến động, cạnh tranh chiến lược gia tăng và xu hướng bảo hộ quay trở lại tại nhiều nền kinh tế lớn.

Trong năm, môi trường thương mại quốc tế chịu tác động mạnh từ căng thẳng địa chính trị, xung đột chuỗi cung ứng và đặc biệt là việc Mỹ áp thuế đối ứng với một số quốc gia, làm đảo lộn dòng chảy hàng hóa và gia tăng rủi ro cho hoạt động xuất nhập khẩu toàn cầu. Tuy vậy, Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng ấn tượng, cho thấy khả năng thích ứng và sức chống chịu ngày càng được củng cố của nền kinh tế.

Theo ước tính, kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 471 tỷ USD, tăng 16% so với năm trước; kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 449 tỷ USD, tăng 18%. Cán cân thương mại tiếp tục duy trì trạng thái tích cực với thặng dư khoảng 22 tỷ USD, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, củng cố dự trữ ngoại hối và niềm tin thị trường. Với kết quả này, Việt Nam chính thức nằm trong nhóm các nền kinh tế có trị giá xuất nhập khẩu lớn nhất toàn cầu.

Kỷ lục xuất nhập khẩu không chỉ phản ánh sự mở rộng về quy mô, mà còn đặt ra yêu cầu chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng tăng trưởng, gia tăng giá trị nội địa và khả năng chống chịu, qua đó củng cố nền tảng cho phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

6. Hạ tầng giao thông bứt tốc, xác lập kỷ lục cao tốc quốc gia

Năm 2025 ghi dấu mốc lịch sử của ngành giao thông vận tải Việt Nam khi hệ thống hạ tầng đường bộ cao tốc đạt bước phát triển đột phá cả về quy mô lẫn tốc độ triển khai. Ngày 19/12, Việt Nam chính thức hoàn thành và thông xe kỹ thuật 3.188 km tuyến chính cao tốc Bắc – Nam, cùng khoảng 325 km nút giao, đường dẫn, vượt mục tiêu 3.000 km đề ra trong kế hoạch 5 năm 2021–2025.

Cùng với trục cao tốc Bắc – Nam, mạng lưới hạ tầng giao thông quốc gia tiếp tục được mở rộng đồng bộ. Trong năm, cả nước hoàn thành 1.586 km quốc lộ và 1.701 km đường ven biển, góp phần tăng cường kết nối liên vùng, liên khu vực và mở ra dư địa phát triển mới cho các địa phương ven biển, khu kinh tế và đô thị động lực. Tính chung cả giai đoạn 2021–2025, Việt Nam đã hoàn thành và đưa vào khai thác 2.025 km đường cao tốc, gần gấp đôi tổng chiều dài cao tốc được xây dựng trong 20 năm trước đó. Đặc biệt, toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau đã được thông xe kỹ thuật, tạo trục giao thông xuyên suốt từ Bắc xuống Nam.

Không chỉ dừng lại ở các công trình giao thông, năm 2025 còn được xem là năm “cao điểm đầu tư” khi cả nước đồng loạt khởi công và khánh thành 564 công trình, dự án lớn trên nhiều lĩnh vực, với tổng vốn đầu tư hơn 5,1 triệu tỷ đồng. Đáng chú ý, khu vực tư nhân chiếm khoảng 75% tổng vốn, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của nguồn lực xã hội trong phát triển hạ tầng.

Việc hoàn thiện và tăng tốc đầu tư hạ tầng không chỉ tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn, mà còn định hình lại không gian phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực kết nối và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

7. Thành lập Trung tâm tài chính quốc tế, mở hướng đi mới cho nền kinh tế

Ngày 21/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tiến trình hội nhập sâu rộng và phát triển kinh tế đất nước sau gần 40 năm đổi mới. Đây được xem là quyết định mang tính chiến lược, mở ra hướng đi mới cho việc nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu.

Một điểm nhấn nổi bật của mô hình được lựa chọn là cách tiếp cận “một trung tâm, hai điểm đến”, vận hành theo triết lý “trung tâm tài chính thông minh, số và xanh”. Mô hình này phản ánh tư duy phát triển linh hoạt, phù hợp với xu thế chuyển đổi số, tài chính xanh và phát triển bền vững, đồng thời tận dụng lợi thế của các cực tăng trưởng lớn để hình thành hệ sinh thái tài chính hiện đại, có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ nhằm thu hút dòng vốn đầu tư, mà còn hướng tới vai trò sâu rộng hơn trong nền kinh tế. Trung tâm được kỳ vọng trở thành “huyết mạch” kết nối các nguồn lực tài chính trong và ngoài nước, thúc đẩy phát triển thị trường vốn, các dịch vụ tài chính chất lượng cao, cùng những cơ chế, chính sách và mô hình quản trị tiên tiến.

Thông qua đó, Trung tâm tài chính quốc tế sẽ tạo đòn bẩy cho quá trình tái cấu trúc nền kinh tế, hỗ trợ các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, kinh tế xanh và các ngành có giá trị gia tăng lớn. Về dài hạn, đây được xem là bước đi quan trọng giúp Việt Nam từng bước nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, củng cố nền tảng để phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

8. Đại lễ kỷ niệm và diễu binh quy mô lớn, lan tỏa tinh thần yêu nước

Năm 2025 ghi dấu bằng hai sự kiện kỷ niệm cấp quốc gia có ý nghĩa lịch sử và biểu tượng sâu sắc: 50 năm thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2025) và 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2025). Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chuyển động mạnh mẽ về thể chế, kinh tế và phát triển, các đại lễ không chỉ mang giá trị tri ân lịch sử, mà còn tạo nên điểm tựa tinh thần quan trọng, khơi dậy niềm tự hào, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước được tổ chức trọng thể ngày 30/4 tại TP Hồ Chí Minh, với sự tham gia của hơn 13.000 quân nhân thuộc 56 khối. Lần đầu tiên sau nhiều thập niên, đội hình bay gồm các tiêm kích Su-30MK2, Yak-130 và trực thăng quân sự xuất hiện trên bầu trời trung tâm thành phố, tạo dấu ấn mạnh mẽ. Trong diễn văn tại buổi lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh thông điệp khép lại quá khứ, tôn trọng khác biệt, hướng tới tương lai, coi đại đoàn kết toàn dân tộc là nền tảng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Tiếp đó, lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh tại Hà Nội được tổ chức với quy mô lớn nhất trong nhiều thập kỷ, với hơn 16.000 quân nhân tham gia 79 khối diễu binh, cùng sự góp mặt của lực lượng vũ trang một số quốc gia. Đặc biệt, lần đầu tiên Việt Nam tổ chức diễu binh trên biển tại Cam Ranh, với sự hiện diện của tàu chiến, tàu ngầm, máy bay tuần thám và trực thăng hải quân; đồng thời giới thiệu nhiều loại khí tài do Việt Nam tự nghiên cứu, sản xuất và cải tiến.

Không khí tại Tp.HCM, Hà Nội và nhiều địa phương trở nên sôi động khi hàng triệu người dân đứng kín các tuyến phố từ đêm trước để theo dõi diễu binh, tạo nên hình ảnh gắn kết xã hội hiếm có. Ở góc độ đối ngoại và an ninh, việc tổ chức đồng bộ diễu binh trên bộ, trên không và trên biển cho thấy năng lực tổ chức, mức độ tự chủ và cách tiếp cận quốc phòng mang tính phòng vệ, hòa bình của Việt Nam trong bối cảnh khu vực và thế giới nhiều biến động.

9. Thiên tai cực đoan gia tăng, gây thiệt hại nặng nề

Năm 2025 được ghi nhận là một trong những năm thiên tai diễn biến dị thường và khốc liệt nhất trong nhiều thập kỷ tại Việt Nam, phản ánh rõ tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Trong năm, cả nước chịu ảnh hưởng của 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, mức cao kỷ lục, với nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra dồn dập trên phạm vi rộng.

Đáng chú ý, có 5 cơn bão mạnh di chuyển nhanh, kết hợp với dông lốc, vòi rồng, mưa lớn kéo dài, gây ra hàng loạt trận lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt nghiêm trọng. Thiên tai đã làm hơn 400 người chết và mất tích, gây thiệt hại kinh tế ước tính gần 100.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,7–0,8% GDP, ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân, sản xuất nông nghiệp và kết cấu hạ tầng tại nhiều địa phương.

Nhiều hiện tượng thời tiết được ghi nhận ở mức cực đoan, vượt xa các kỷ lục trước đó. Mưa lũ gây ngập sâu diện rộng tại Thái Nguyên; lũ lớn và sạt lở đất xảy ra nghiêm trọng tại Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, buộc nhiều khu dân cư phải sơ tán khẩn cấp. Đặc biệt, lượng mưa đo được tại đỉnh Bạch Mã (Thừa Thiên Huế) đạt tới 1.740 mm chỉ trong 24 giờ (ngày 27/10), mức hiếm gặp trong lịch sử quan trắc. Cùng với đó, triều cường tại TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Cà Mau đều vượt ngưỡng lịch sử, gây ngập sâu nhiều khu vực đô thị, làm gián đoạn sinh hoạt và giao thông.

Thiên tai dồn dập trong năm 2025 không chỉ bộc lộ những thách thức lớn về năng lực dự báo, ứng phó và khắc phục hậu quả, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải điều chỉnh tư duy phát triển theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng cường đầu tư cho hạ tầng chống chịu, quy hoạch đô thị, dân cư an toàn và nâng cao khả năng phòng ngừa rủi ro trong dài hạn.

10. Xóa bỏ thuế khoán, hơn 5 triệu hộ kinh doanh bước vào giai đoạn mới

Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quản lý khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là khu vực hộ kinh doanh, khi lộ trình xóa bỏ cơ chế thuế khoán được xác lập rõ ràng, chuẩn bị áp dụng từ năm 2026. Đây được xem là một trong những cải cách có tác động sâu rộng nhất đến hàng triệu chủ thể kinh doanh cá thể, gắn liền với tư duy phát triển mới được nêu trong Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị, trong đó kinh tế tư nhân được xác định là “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế.

Theo lộ trình, khoảng 5,2 triệu hộ kinh doanh trên cả nước sẽ chuyển sang cơ chế tự kê khai, tự nộp thuế theo doanh thu thực tế, thay cho hình thức khoán vốn được áp dụng trong nhiều năm. Từ giữa năm 2025, các hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm đã bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử, tạo tiền đề cho việc quản lý minh bạch và chuẩn hóa dữ liệu kinh doanh cá thể.

Thực tiễn cho thấy, thuế khoán từng giúp đơn giản hóa nghĩa vụ thuế, song dần bộc lộ nhiều hạn chế khi thanh toán điện tử, thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số phát triển mạnh. Mức khoán không phản ánh sát doanh thu thực tế, dễ gây thất thu ngân sách và tạo sự chênh lệch nghĩa vụ thuế giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Việc xóa bỏ thuế khoán vì vậy được đặt trong mục tiêu mở rộng cơ sở thuế, bảo đảm công bằng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Về dài hạn, cải cách này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi hộ kinh doanh sang mô hình doanh nghiệp siêu nhỏ, phù hợp với mục tiêu đến năm 2030 cả nước có 2 triệu doanh nghiệp, khu vực tư nhân đóng góp 55–58% GDP và tạo việc làm cho khoảng 85% lực lượng lao động. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn khi khu vực hộ kinh doanh đang tạo sinh kế cho 8–9 triệu lao động, với nhiều hộ quy mô rất nhỏ, quen ghi chép thủ công.

Để giảm “cú sốc chính sách”, Quốc hội đã nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm, đồng thời đẩy mạnh số hóa quản lý thuế và đơn giản hóa thủ tục. Trong dòng chảy cải cách năm 2025, việc xóa bỏ thuế khoán không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà là bước đi quan trọng nhằm tái cấu trúc khu vực kinh doanh cá thể theo hướng minh bạch, chính thức và bền vững hơn.

Page 2

Năm 2024 đánh dấu một chặng đường phát triển đáng ghi nhận của kinh tế Việt Nam, bất chấp những thách thức từ thiên tai và biến động kinh tế toàn cầu. Với những bước tiến vượt bậc, Việt Nam không chỉ đạt được những thành tựu ấn tượng về tăng trưởng GDP, thu hút vốn đầu tư mà còn khẳng định vai trò tích cực trên bản đồ kinh tế thế giới.

Dưới đây là 10 sự kiện kinh tế nổi bật nhất năm 2024, minh chứng cho sức mạnh nội lực và tầm nhìn chiến lược của quốc gia:

Hoàng Tư - Minh Anh

Page 3

1. Tăng trưởng kinh tế cao nhất khu vực

Do vật lộn với tỷ lệ lây nhiễm, tử vong cao vì COVID-19, nhiều quốc gia đã phải đóng cửa, giãn cách xã hội thời gian dài, khiến hàng loạt nền kinh tế suy thoái, tăng trưởng âm hai quý liên tiếp.

Trong khi đó, Việt Nam đã thực hiện được mục tiêu kép: vừa chống dịch, vừa phát triển, phục hồi kinh tế. Mục tiêu tăng trưởng cả năm là 2,5-3% của Chính phủ là trong tầm tay.

Nền kinh tế không bị giãn cách quá lâu, sớm vận hành bình thường, duy trì sản xuất trong nước và xuất khẩu. Chính phủ cũng triển khai hàng loạt chính sách cứu trợ như gia hạn thời gian nộp thuế, tiền sử dụng thuê đất trị giá 180.000 tỷ đồng, gói hỗ trợ tín dụng 250.000 tỷ đồng , gói an sinh xã hội 62.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đẩy mạnh đầu tư công - đặc biệt tăng tốc vào cuối năm, kích cầu tiêu dùng nội địa, tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài...

 2. Việt Nam trở thành sáng lập viên khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới

Ngày 15/11/2020, Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) chính thức được ký kết trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN 37 do Việt Nam tổ chức trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2020.

RCEP bao gồm 10 quốc gia ASEAN và 5 đối tác gồm: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand được kỳ vọng sẽ tạo nên một thị trường thương mại tự do lớn nhất từ trước đến nay với tổng GDP là 26.200 tỷ USD, chiếm khoảng 30% GDP và gần 28% thương mại toàn cầu.

Cùng với RCEP, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Liên minh châu Âu (EVFTA) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2020 đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác chiến lược về thương mại cho Việt Nam trong giai đoạn tới.

3. Thiên tai gây thiệt hại hơn 38.400 tỷ đồng tại nhiều vùng, miền

Năm 2020 ghi nhận nhiều diễn biến thiên tai bất thường, cực đoan. Trong đó, lũ lụt miền Trung được xem là đợt lũ lụt lịch sử mới với mức báo động IV, cấp bậc thiên tai nguy hiểm, rủi ro rất lớn của Việt Nam.

Chỉ trong tháng 10 và 11/2020 có tới 7 cơn bão liên tiếp đổ bộ vào miền Trung, trong đó bão số 9 là cơn bão mạnh nhất trong 20 năm trở lại đây. Mưa lũ kéo dài gây sạt lở kinh hoàng tại Thủy điện Rào Trăng 3 (Thừa Thiên-Huế), Nam Trà My và Phước Sơn (Quảng Nam), Hướng Hóa (Quảng Trị) khiến nhiều người thiệt mạng.

Bên cạnh đó, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển tiếp tục xảy ra tại Đồng bằng sông Cửu Long; động đất ở Mường Tè (Lai Châu), Mộc Châu (Sơn La)… cũng gây tổn thất lớn về người và tài sản.

Trong năm, ước tính tổng thiệt hại do thiên tai gây ra là 38.400 tỷ đồng, trong đó thiệt hại do bão, lũ là 31.700 tỷ đồng. Những diễn biến bất thường của khí hậu cũng đặt ra khuyến cáo cần có sự quản lý chặt chẽ hơn đối với rừng phòng hộ, các công trình thủy điện...

4. Chính phủ phê duyệt Chương trình chuyển đổi số quốc gia

Ngày 3/6/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 749/QĐ-TTg phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030."

Đây là lần đầu tiên Chính phủ ban hành quyết định về chuyển đổi số quốc gia, đặt ra mục tiêu phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và phát triển các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có năng lực vươn tầm toàn cầu.

Mục tiêu của chương trình đến năm 2025, kinh tế số chiếm 20% GDP, Việt Nam thuộc nhóm 50 nước dẫn đầu về chỉ số cạnh tranh; đến năm 2030, kinh tế số chiếm 30% GDP, Việt Nam thuộc nhóm 30 nước dẫn đầu về chỉ số cạnh tranh.

5. Số doanh nghiệp giải thể tăng mạnh

Đại dịch COVID-19 được coi là thách thức lớn nhất với cộng đồng doanh nghiệp. Trong 11 tháng đầu năm 2020 có 93,5 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, chờ giải thể và giải thể, tăng 15,6% so với cùng kỳ năm trước, tập trung vào khu vực doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ, ăn uống, bất động sản, dịch vụ môi giới, logistics, sản xuất nhỏ lẻ, vận tải nhỏ…

Số lượng doanh nghiệp giải thể tăng mạnh, khiến mục tiêu đến năm 2020 cả nước có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp (theo Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 16/5/2016 của Chính phủ) không đạt được.

6. Ngân hàng Nhà nước 3 lần giảm lãi suất điều hành, hỗ trợ nền kinh tế

Năm 2020, lần đầu tiên chỉ trong vòng 1 năm, Ngân hàng Nhà nước đã 3 lần giảm lãi suất điều hành. Theo đó, lãi suất điều hành đã giảm từ 1,5-2,0%/năm; trần lãi suất tiền gửi giảm từ 0,6-1,0%/năm; trần lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên giảm 1,5%/năm...

Việc Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh giảm lãi suất điều hành đã hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng, giảm chi phí vay vốn của người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh khó khăn do tác động của COVID-19.

7. Giải ngân đầu tư công tăng mạnh nhất trong một thập kỷ

Theo số liệu của Bộ Tài chính, ước thanh toán từ đầu năm đến 30/11/2020 là 336.012,19 tỷ đồng đạt 71,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao đầu năm (470.600 tỷ đồng) (cùng kỳ năm 2019 đạt 53,96% kế hoạch Quốc hội giao và đạt 58,16% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao), trong đó vốn nước ngoài là 20.586,26 tỷ đồng (đạt 40,21% kế hoạch).

Đối với kế hoạch các năm trước kéo dài chuyển sang năm 2020 (91.827,06 tỷ đồng), lũy kế thanh toán đến 31/10/2020 đạt 60,94% kế hoạch; ước thanh toán 11 tháng đạt 67,11% kế hoạch.

Như vậy, năm 2020, giải ngân vốn đầu tư công được đẩy mạnh, dự kiến đạt trên 90% kế hoạch, mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2011-2020. Ngay từ đầu năm, vốn đầu tư công đã được Chính phủ xác định là nguồn lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Quyết tâm từ cấp cao nhất đã được lan tỏa xuống cấp thực thi, tạo ra những kỷ lục trong thực hiện dự án đầu tư công.

8. Xuất siêu đạt mức kỷ lục 20 tỉ USD

Trong bối cảnh dịch COVID-19 khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gẫy nặng nề, xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam vẫn đạt mức cao.

Theo Tổng cục Thống kê, xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam 11 tháng năm nay đạt mức xuất siêu kỷ lục 20,1 tỉ USD trong bối cảnh dịch COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp gây ảnh hưởng tiêu cực tới kinh tế thế giới.

Cơ quan thống kê cho hay tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa 11 tháng ước tính đạt 489,1 tỉ USD, tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu đạt 254,6 tỉ USD (tăng 5,3%), nhập khẩu đạt 234,5 tỉ USD (tăng 1,5%).

Năm 2020, Việt Nam có tới 31 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 92% tổng kim ngạch xuất khẩu; trong đó có 6 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD.

9. Thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn quan trọng

Sau 20 năm kể từ ngày đi vào vận hành (28/7/2000 - 28/7/2020), thị trường chứng khoán Việt Nam đã phát triển vượt bậc về quy mô và chất lượng, trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, góp phần đáng kể vào phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Tính đến 30/11/2020, tổng giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán đạt hơn 6,11 triệu tỷ đồng - mức cao nhất từ trước đến nay, chiếm 101,33% GDP, vượt mục tiêu chiếm 70% GDP đề ra trong chiến lược phát triển thị trường chứng khoán tới năm 2020.

10. Khởi công nhiều dự án giao thông lớn

Sân bay Long Thành giai đoạn 1 với tổng mức đầu tư hơn 109.000 tỷ đồng (4,6 tỷ USD) dự kiến khởi công những ngày cuối năm 2020, sau 20 năm chuẩn bị. Sân bay Long Thành có mục tiêu trở thành cảng hàng không quốc tế quan trọng của quốc gia và là trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế của khu vực. Dự án sử dụng nguồn vốn doanh nghiệp; vốn ngân sách chi trả công tác giải phóng mặt bằng.

Trước đó, hồi tháng 9, ba dự án thành phần cao tốc Bắc Nam khác, gồm đoạn Mai Sơn - quốc lộ 45, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây, đồng loạt khởi công, đánh dấu bước tiến đầu tư tuyến cao tốc Bắc Nam dài 654 km. Ba dự án với tổng vốn trên 35.000 tỷ đồng được Quốc hội quyết định chuyển hình thức đầu tư từ đối tác công tư (PPP) sang đầu tư công vào tháng 6 và được triển khai "thần tốc, chưa từng có trong lịch sử ngành giao thông" - chỉ sau hai tháng chuẩn bị.

Theo kế hoạch, các dự án cao tốc Bắc Nam sẽ hoàn thành vào năm 2023, giúp giảm thời gian lưu thông từ Hà Nội đến Hà Tĩnh còn khoảng 5 giờ (thay vì 7-8 giờ hiện nay); từ TP HCM đến Nha Trang còn 4-5 giờ (thay vì 8-9 giờ). Các dự án cũng góp phần phát triển kinh tế xã hội của 13 tỉnh, thành nơi tuyến đường đi qua.

Nửa đầu năm, nhiều dự án quy mô lớn khác cũng được xây dựng như cầu Mỹ Thuận 2 nối Tiền Giang và Vĩnh Long, tổng mức đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2023; hai dự án nâng cấp đường băng sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất, tổng vốn đầu tư hơn 4.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trước 31/12.