Xi măng Tân Thắng chiếm hơn 41.000 m² đất để khai thác khoáng sản

Theo Kết luận Thanh tra Chính phủ vừa công bố, khu vực mỏ được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp cho Công ty CP Xi măng Tân Thắng theo Giấy phép số 34/GP-BTNMT ngày 10/3/2020 đã phát sinh vi phạm liên quan đến sử dụng đất và hoạt động khai thác khoáng sản.

Chiếm hơn 41.000 m² đất để khai thác khoáng sản

Cụ thể, Xi măng Tân Thắng chiếm đất do cơ quan, tổ chức của nhà nước quản lý trong khoảng thời gian từ ngày 20/3/2020 đến ngày 9/6/2021, với diện tích vi phạm 41.089 m² để sử dụng vào mục đích khai thác khoáng sản. Hành vi này vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 12 Luật Đất đai năm 2013.

Đáng chú ý, ngày 10/6/2021, Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện Quỳnh Lưu, UBND thị xã Hoàng Mai, UBND xã Tân Thắng và UBND xã Quỳnh Vinh đã bàn giao đất tại hiện trường cho Công ty CP Xi măng Tân Thắng. Tuy nhiên, hành vi chiếm đất của doanh nghiệp không được xử lý theo quy định.

Đến thời điểm thanh tra, hành vi này đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính. Thanh tra Chính phủ xác định việc không xử lý vi phạm nêu trên liên quan đến trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị địa phương.

Không chỉ có vi phạm về đất đai, kết luận thanh tra còn xác định Xi măng Tân Thắng có 3 hành vi sử dụng đất hoạt động khoáng sản theo giấy phép trước khi được cơ quan có thẩm quyền cho thuê đất và bàn giao đất trên thực địa.

Vi phạm từ quy trình khai thác đến thống kê sản lượng

Trong quá trình thực hiện giấy phép khai thác khoáng sản, Xi măng Tân Thắng còn có hành vi khai thác không đúng quy trình, kỹ thuật thiết kế mỏ. Đây là một trong 5 hành vi vi phạm cùng nhóm được Thanh tra Chính phủ phát hiện tại các doanh nghiệp khai thác khoáng sản trên địa bàn Nghệ An.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp có 2 hành vi không nộp thiết kế mỏ đã được phê duyệt trước khi khai thác khoáng sản. Các hành vi này được xác định vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 61 Luật Khoáng sản năm 2010.

Một vấn đề khác được cơ quan thanh tra chỉ ra là công tác thống kê, kiểm kê sản lượng khai thác. Xi măng Tân Thắng có 4 hành vi lập thiếu mẫu biểu hoặc lập không đúng mẫu biểu thống kê sản lượng khoáng sản khai thác thực tế theo quy định tại Thông tư số 17/2020/TT-BTNMT ngày 24/12/2020 của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Ngoài ra, doanh nghiệp có 2 hành vi không lắp đặt trạm cân tại nơi vận chuyển khoáng sản nguyên khai ra khỏi mỏ để theo dõi, lưu trữ thông tin liên quan theo quy định. Việc không có trạm cân tại vị trí này là một trong những nội dung được kết luận thanh tra ghi nhận trong quá trình kiểm tra việc thực hiện giấy phép khai thác khoáng sản.

Như vậy, các vi phạm được nêu trong kết luận thanh tra không chỉ liên quan đến thủ tục sử dụng đất, mà còn xuất hiện ở các khâu tổ chức khai thác, thực hiện thiết kế mỏ và ghi nhận sản lượng khoáng sản thực tế.

Làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan

Đối với vụ việc tại Xi măng Tân Thắng, Thanh tra Chính phủ xác định UBND tỉnh Nghệ An có trách nhiệm kiểm tra, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc để xảy ra vi phạm.

Đặc biệt, đối với hành vi chiếm đất có diện tích 41.089 m², cơ quan thanh tra đã chỉ rõ việc các cơ quan chức năng bàn giao đất tại hiện trường cho doanh nghiệp nhưng không xử lý hành vi chiếm đất theo quy định. Đây là nội dung cần được làm rõ về trách nhiệm trong quá trình quản lý đất đai và xử lý vi phạm tại địa phương.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND tỉnh Nghệ An căn cứ kết quả kiểm tra để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật; trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm thì chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý.

Kết luận thanh tra cũng yêu cầu các tổ chức khai thác khoáng sản tại Nghệ An chấm dứt hành vi vi phạm, khẩn trương khắc phục các tồn tại, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, kỹ thuật mỏ và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.