Vay ngoại tệ trong nước: Cẩn trọng, mặt trái là...

Có tiền trả nợ

Theo quyết định phê duyệt kế hoạch vay trả nợ của Chính phủ và các hạn mức vay nợ năm 2016, Bộ Tài chính được giao theo dõi, xem xét điều kiện thị trường vốn trong nước và quốc tế để linh hoạt thực hiện huy động 17.000 tỷ đồng thông qua các hình thức khác, trong đó có hình thức phát hành trái phiếu ngoại tệ trong nước. Dự kiến, lượng vốn huy động phát hành bằng trái phiếu ngoại tệ này không quá lớn, tương đương với hơn 800 triệu USD.

Theo cơ chế từ cuối 2015 đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã áp trần lãi suất huy động USD ở 0%/năm đối với tiền gửi của cả tổ chức và dân cư. Ảnh: VnEconomy

Nhìn nhận về động thái này, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, điều này thể hiện Chính phủ đang có nhu cầu huy động vốn lớn và kênh huy động vốn bằng nội tệ hiện nay không đáp ứng đủ nhu cầu vốn của Chính phủ, nhất là khi các đợt phát hành trái phiếu của Chính phủ gần đây không đáp ứng được đầy đủ khối lượng như mong đợi.

Mặt khác, lãi suất của trái phiếu chính phủ quá cao, trong khi đối với kênh phát hành trái phiếu chính phủ ở nước ngoài, ban đầu Bộ Tài chính dự kiến phát hành 3 tỷ USD nhưng đến nay chưa thực hiện được do thị trường ngoại tệ quốc tế có nhiều biến động.

"Gần đây Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã mua vào 7 tỷ USD vốn ngoại tệ, đồng thời luồng vốn ngoại tệ vào Việt Nam đang tăng lên do Việt Nam đã có nhiều cam kết hội nhập và các nhà đầu tư có thể sẽ tăng thêm vốn vào Việt Nam.

Chính vì thế, đây là một sáng kiến mới để huy động vốn ngoại tệ trong dân cho đến nay chưa tận dụng được và hy vọng nó sẽ đáp ứng nhu cầu vốn rất cao của Chính phủ.

Nếu phát hành trái phiếu ngoại tệ trong nước sẽ có điểm thuận lợi là giảm được lãi suất và làm giảm bớt sức ép lên thị trường nội tệ, vì nếu chỉ có từng ấy tiền vốn mà Chính phủ huy động nhiều quá thì số vốn còn lại cho các doanh nghiệp sẽ bị hạn chế. Rõ ràng Chính phủ muốn huy động các kênh mới. Chính phủ vừa có quy định cho phép vay ngoại tệ trở lại nên nguồn vốn ngoại tệ dư thừa có lẽ còn dồi dào", TS Lê Đăng Doanh nhận xét.

Trong khi đó, chuyên gia tài chính-ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu cũng nhìn nhận, nợ công của Chính phủ và bội chi ngân sách đang rất lớn, việc trả nợ nước ngoài bằng ngoại tệ buộc Chính phủ phải huy động nguồn ngoại tệ trong nước và ngoài nước để có khả năng trả nợ, nếu không muốn rơi vào tình trạng vỡ nợ. Ngay cả phần chi ngân sách quốc gia cũng có những khoản phải chi bằng ngoại tệ. Do đó, việc Chính phủ huy động các nguồn ngoại tệ trong nước và ngoài nước sẽ tạo ra thuận lợi cho Chính phủ để trả nợ và chi phí công.

Nỗi lo đôla hóa nền kinh tế

Tuy nhiên, TS Nguyễn Trí Hiếu lưu ý, nếu Chính phủ phát hành trái phiếu ngoại tệ trong nước cũng có mặt tiêu cực:

"Thứ nhất, nó có thể trung hòa phần nào hiệu ứng chống đôla hóa. Nếu Chính phủ huy động được nguồn ngoại tệ trong nước nghĩa là gián tiếp khuyến khích người dân và doanh nghiệp giữ USD, đi ngược lại chủ trương chống đôla hóa. Đặc biệt, trong hoàn cảnh kinh tế trong nước gặp khó khăn và có nhiều vấn đề đang nảy sinh trên thế giới, nhất là vấn đề Brexit sẽ làm cho người dân đặt niềm tin trở lại vào ngoại tệ và đồng USD, nhất là khi USD vẫn là đồng tiền rất mạnh trên thế giới.

Chính vì thế, việc huy động vốn bằng trái phiếu ngoại tệ sẽ làm tăng cường sức mạnh của đồng USD trong nội địa Việt Nam và nó đi ngược lại với chủ trương chống đôla hóa.

>>> Nhiều ngân hàng phản đối quy định hạn mức rút tiền của Ngân hàng Nhà nước

Theo Báo Đất Việt điện tử