VASEP kiến nghị gỡ vướng thuế GTGT với hàng xuất khẩu quay về

Tại Hội nghị về tình hình hoạt động, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong 6 tháng đầu năm 2026 do Bộ Tài chính tổ chức, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho hay, ngành thủy sản đang chịu áp lực từ nhiều phía như tín dụng, lao động, logistics và thị trường xuất khẩu. Những khó khăn này xuất hiện đúng vào giai đoạn cao điểm thu mua nguyên liệu, chế biến và giao hàng của quý 3 và quý 4.

Đáng chú ý, VASEP phản ánh bất cập trong quy định thuế GTGT đối với hàng xuất khẩu phải kéo về để sửa chữa, tái chế rồi tái xuất. Theo Hiệp hội, trong bối cảnh xung đột địa chính trị, biến động logistics và rủi ro thanh toán gia tăng, số lượng lô hàng xuất khẩu phải quay về xử lý đang có xu hướng tăng.

Trước đây, hàng hóa kéo về để sửa chữa, tái chế và xuất khẩu trở lại không phát sinh nghĩa vụ nộp thuế GTGT ngay. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, doanh nghiệp phải tạm nộp thuế GTGT khi hàng quay về, sau đó mới thực hiện thủ tục hoàn thuế sau khi tái xuất.

Theo VASEP, quy định này làm gia tăng áp lực về dòng tiền cho doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đang gặp khó khăn về tiếp cận vốn và hạn mức tín dụng.

Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng phản ánh tình trạng nhiều doanh nghiệp thủy sản có lịch sử tín dụng tốt nhưng hạn mức vay vốn bị thu hẹp, ảnh hưởng đến khả năng thu mua nguyên liệu phục vụ sản xuất. Thiếu hụt lao động tại các trung tâm chế biến thủy sản lớn cũng đang là thách thức đáng kể, dù doanh nghiệp đã tăng lương từ 25-30%.

VASEP đồng thời cho biết chi phí logistics tiếp tục leo thang. Chỉ trong vài ngày giữa tháng 6, nhiều hãng tàu đã điều chỉnh tăng giá cước vận tải biển, trong đó một số tuyến đi Hoa Kỳ tăng từ 1.000-3.000 USD/container, còn tuyến châu Âu tăng từ 800-1.200 USD/container.

Đối với thị trường xuất khẩu, VASEP kiến nghị các cơ quan chức năng tiếp tục làm việc với phía Hàn Quốc để xử lý những bất cập trong thực thi Hiệp định thương mại tự do (FTA). Hiện tôm Việt Nam vẫn chịu hạn ngạch nhập khẩu 15.000 tấn/năm, trong khi cơ chế đấu thầu hạn ngạch đang làm phát sinh thêm chi phí tương đương 16-18% giá trị lô hàng.

Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, VASEP đề nghị Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Chính phủ và phối hợp với các bộ, ngành liên quan sớm tháo gỡ các điểm nghẽn về thuế, tín dụng, lao động, logistics và thị trường xuất khẩu, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất, ổn định đầu ra và đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026.