Tín dụng xanh là động lực then chốt cho tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp

Phát biểu tại “Diễn đàn doanh nghiệp 2026: Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu đổi mới để bứt phá”, ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Khu vực 2 nhấn mạnh: Chính sách tiền tệ và tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh của Việt Nam thông qua các chương trình hành động cụ thể và lồng ghép trong chiến lược phát triển ngành ngân hàng.

Thực tế cho thấy, tín dụng xanh tại Việt Nam đang có bước phát triển rõ rệt. Tính đến cuối năm 2025, tổng dư nợ cho vay xanh ước đạt khoảng 780.000 tỷ đồng, chiếm 4,1% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Đáng chú ý, mức tăng trưởng đạt 14,6% so với năm 2024 – cao hơn đáng kể so với mức tăng 9,5% của năm trước đó. Điều này phản ánh xu hướng dịch chuyển dòng vốn ngày càng rõ ràng vào các lĩnh vực thân thiện với môi trường.

Sự bứt phá này đến từ các chính sách đồng bộ của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Đặc biệt, việc ban hành danh mục phân loại xanh đã tạo hành lang pháp lý minh bạch, giúp các tổ chức tín dụng mạnh dạn mở rộng cho vay và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn.

Không chỉ dừng lại ở việc cấp vốn, ngành ngân hàng còn triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp. Các chương trình hành động thực hiện chiến lược tăng trưởng xanh được lồng ghép vào kế hoạch hoạt động của từng tổ chức tín dụng, với ưu tiên rõ rệt dành cho các dự án bảo vệ môi trường.

Theo ông Lệnh, đáng chú ý, lĩnh vực nông nghiệp đang nhận được nhiều chính sách đột phá. Các chương trình cho vay nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ và mô hình sản xuất tuần hoàn đang được triển khai mạnh mẽ. Một điểm nhấn là cơ chế cho phép doanh nghiệp vay tới 70% tổng vốn đầu tư mà không cần tài sản đảm bảo, một bước đi táo bạo nhằm tháo gỡ khó khăn về vốn. Bên cạnh đó, dự án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, giảm phát thải khí nhà kính được xem là mô hình tiêu biểu kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

"Ngân hàng Trung ương cũng đã thực hiện điều chỉnh chính sách tín dụng để khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ và tuần hoàn. Điểm nhấn đáng chú ý nhất là cơ chế cho phép doanh nghiệp được vay tới 70% tổng mức đầu tư dự án mà không cần phải có tài sản đảm bảo. Đây được coi là một bước đi táo bạo và là sự hỗ trợ thiết thực nhất cho các doanh nghiệp cũng như hợp tác xã nông nghiệp", ông Nguyễn Đức Lệnh chia sẻ.

Tại TP.HCM, các chính sách này đã mang lại kết quả rõ nét khi dư nợ lĩnh vực nông nghiệp - nông thôn đạt khoảng 801.000 tỷ đồng, chiếm 13,6% tổng dư nợ tín dụng. Nhiều mô hình sản xuất xanh, chương trình OCOP và chuỗi liên kết đã phát triển hiệu quả, tạo ra giá trị gia tăng bền vững cho doanh nghiệp.

Trong thời gian tới, ngành ngân hàng dự kiến triển khai chương trình hỗ trợ lãi suất khoảng 2% dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như hộ kinh doanh trong lĩnh vực kinh tế xanh. Đây được kỳ vọng sẽ là cú hích quan trọng giúp doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi.

Song song đó, các chính sách về khoa học công nghệ và phát triển kinh tế tư nhân cũng đóng vai trò bổ trợ, tạo điều kiện để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Ông Nguyễn Đức Lệnh cho biết, các đơn vị đang tích cực xây dựng đề án hỗ trợ lãi suất ở mức khoảng 2% cho các đối tượng ưu tiên. Đối tượng thụ hưởng chính của chính sách này sẽ là các doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các hộ kinh doanh cá thể hoạt động trong lĩnh vực kinh tế xanh. Tất cả những nỗ lực này đều hướng tới mục tiêu duy nhất là hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp chuyển đổi xanh thành công. Chính phủ và Ngân hàng Trung ương đã xác định kinh tế xanh chính là động lực tăng trưởng cốt lõi cho giai đoạn phát triển mới. Mục tiêu cao cả hơn là hướng tới một mô hình tăng trưởng kinh tế bền vững ở mức hai con số trong tương lai.

“Để hiện thực hóa điều đó, công tác truyền thông và đối thoại giữa ngân hàng và doanh nghiệp sẽ được tăng cường mạnh mẽ hơn bao giờ hết”, ông Nguyễn Đức Lệnh khẳng định.