Thủ tướng: Phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ, kiên quyết không để xảy ra khủng hoảng kinh tế

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số là thách thức

Chiều 9/4, trình bày trước Quốc hội báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, trong giai đoạn đầu năm 2026, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Tăng trưởng GDP quý 1 năm 2026 ước đạt 7,83%, có 4 địa phương tăng trưởng trên 10%. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 3,51%. Thu ngân sách nhà nước 3 tháng ước đạt 829,4 nghìn tỷ đồng, tăng 11,4%; thu hút vốn FDI tăng mạnh, vốn FDI thực hiện đạt 5,4 tỷ USD, tăng 9,1%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23%.

Cả 3 khu vực kinh tế đều tăng trưởng khá. Sản xuất nông nghiệp duy trì ổn định. Công nghiệp tiếp tục phát triển; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,7%. Thương mại, dịch vụ giữ đà tăng trưởng; thu hút gần 6,8 triệu lượt khách du lịch quốc tế, tăng 12,4%. Xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội được triển khai đồng bộ, tập trung vào các dự án trọng điểm như đường bộ cao tốc, đường sắt tốc độ cao, cảng hàng không, hạ tầng số...

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng thừa nhận, trong giai đoạn vừa qua, kinh tế vĩ mô chịu nhiều tác động bất lợi từ bên ngoài; mục tiêu tăng trưởng “2 con số” là thách thức rất lớn. Hoạt động sản xuất, kinh doanh ở một số lĩnh vực gặp nhiều khó khăn. Các động lực tăng trưởng truyền thống phát huy hiệu quả dưới mức tiềm năng; sức mua trong nước thấp; xuất khẩu còn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI. Các động lực tăng trưởng mới đang ở giai đoạn đầu, cần thời gian để phát huy hiệu quả.

Cùng với đó, thị trường bất động sản phục hồi chậm, tiềm ẩn rủi ro. Một số thủ tục hành chính còn rườm rà; dịch vụ công trực tuyến chưa thực sự thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Phân cấp, phân quyền, năng lực đội ngũ cán bộ ở một số cấp cơ sở còn hạn chế; cơ sở vật chất, trang thiết bị ở một số nơi chưa được bố trí, sử dụng, khai thác hiệu quả. Tình hình an ninh, trật tự trên một số địa bàn, tội phạm ma túy, công nghệ cao, lừa đảo qua mạng, buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ, vệ sinh an toàn thực phẩm... diễn biến phức tạp.

Đánh giá về tình hình trong thời gian tới, theo Thủ tướng, tình hình thế giới, khu vực dự báo tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, khó lường, nhất là việc điều chỉnh chính sách của nhiều quốc gia; xung đột quân sự leo thang; giá xăng, dầu tăng cao; kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng chậm; thị trường tài chính, tiền tệ biến động. Ở trong nước, khó khăn, thuận lợi đan xen nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn.

Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ xác định nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt là thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số". Theo đó, Chính phủ sẽ tập trung thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển.

Phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác; kiên quyết không để xảy ra mất ổn định vĩ mô, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính – ngân sách nhà nước; có giải pháp dự phòng để chủ động ứng phó với biến động. Bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, chủ động của ngân sách địa phương theo đúng quy định.

Trong tháng 4/2026, hoàn thành rà soát, bố sung và giao mục tiêu tăng trưởng trên từng lĩnh vực cho các địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030.

Bên cạnh đó, tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là bảo đảm nguồn cung dầu thô, khí đốt. Triệt để tiết kiệm điện, năng lượng, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào; nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện. Bảo đảm ổn định và lành mạnh hóa các thị trường trọng yếu, nhất là thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, tiền tệ...

Tăng cường quản lý cung - cầu, giá cả các mặt hàng thiết yếu, không để tình trạng găm hàng, đội giá; siết chặt quản lý chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ người tiêu dùng; quyết liệt phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ.

Thủ tướng cũng khẳng định, Chính phủ coi việc huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển là giải pháp đặc biệt quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, trong đó tập trung: phấn đấu thu ngân sách nhà nước tăng 10%; tiết kiệm trên 10% và phấn đấu tiết kiệm thêm trên 5% chi thường xuyên; Phát hành trái phiếu Chính phủ, địa phương, trái phiếu dự án công trình; vay ODA.

Tăng đầu tư từ các tập đoàn, tổng công ty nhà nước; đẩy mạnh thu hút đầu tư tư nhân; khuyến khích doanh nghiệp FDI sử dụng nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận chưa chuyển về nước để tái đầu tư tại Việt Nam; tăng cường thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ; mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các ngành nghề không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.

Phát triển thị trường vốn trung và dài hạn; phấn đấu nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia, nâng hạng thị trường chứng khoán, thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp, quỹ đầu tư quốc tế...;  Tập trung tháo gỡ nhanh, dứt điểm vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài.

Khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng từ đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu như đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công gắn với hiệu quả của dự án, công trình, lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư toàn xã hội; phát triển thị trường trong nước; kích cầu tiêu dùng, phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử nội địa, thanh toán không dùng tiền mặt; Xây dựng mới Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, hoàn thành trong năm 2026…

Nâng cao năng lực dự báo, phản ứng chính sách

Thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhấn mạnh, mức độ bất định của kinh tế toàn cầu tăng nhanh, mang tính hệ thống; xung đột tại khu vực Trung Đông làm gia tăng rủi ro an ninh năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng, gây áp lực lên lạm phát, tỷ giá, lãi suất và ổn định tài chính toàn cầu. Chính sách thương mại, thuế quan của các nền kinh tế lớn, nhất là Mỹ, diễn biến khó lường, tiềm ẩn rủi ro đối với xuất khẩu.

Với độ mở lớn, Việt Nam chịu tác động trực tiếp, đặc biệt qua giá năng lượng, đồng thời bị ảnh hưởng gián tiếp đến xuất khẩu, dòng vốn đầu tư và tâm lý thị trường, cần được đặc biệt lưu ý trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao đặt ra ngay từ đầu năm.

Trong nước, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định nhưng dư địa chính sách còn hạn chế, trong khi rủi ro bên ngoài gia tăng, đòi hỏi điều hành phải chuyển từ “ứng phó” sang “chủ động thích ứng”, nâng cao năng lực dự báo và phản ứng chính sách kịp thời, hiệu quả.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ theo dõi sát thị trường năng lượng và chính sách thuế, thương mại quốc tế; kịp thời đánh giá tác động, xây dựng kịch bản điều hành phù hợp, nâng cao năng lực dự báo và phản ứng chính sách; Đẩy mạnh rà soát, hoàn thiện thể chế pháp luật và cải cách thủ tục hành chính theo hướng thực chất, hiệu quả; Xây dựng, triển khai chương trình phát triển doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài; Cải cách quy trình đầu tư, cả đầu tư công và đầu tư tư nhân, theo hướng rút ngắn thời gian, tăng tính đồng bộ, tránh dàn trải, kém hiệu quả.