Thứ trưởng Bộ Tài chính: CPI tăng 4,57%, áp lực điều hành giá cuối năm rất lớn

Kiểm soát CPI bình quân năm ở mức 4,5%

Trả lời tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10 sáng nay (4/11), Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho hay, trong tháng 10/2026, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã tổ chức họp dưới sự chủ trì của Phó thủ tướng, Trưởng ban. Tại cuộc họp, Bộ Tài chính đã trình các kịch bản triển khai nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo đảm mục tiêu điều hành giá, với 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, chủ động theo dõi, dự báo diễn biến giá cả thị trường các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương thường xuyên cập nhật diễn biến giá trong nước và quốc tế để tham mưu giải pháp phù hợp, kịp thời, không để bị động trước các cú sốc về giá.

Thứ hai, bảo đảm nguồn cung, ổn định giá các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương chủ động phương án cân đối cung cầu, dự trữ và lưu thông hàng hóa, nhất là xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế. Đồng thời, chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và dịp Tết Nguyên đán; tăng cường kết nối cung cầu giữa các địa phương, hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu hụt hàng hóa cục bộ.

Thứ ba, phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô. Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Tiếp tục thực hiện chính sách thuế, phí phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Thứ tư, điều hành thận trọng giá các mặt hàng, dịch vụ do nhà nước quyết định. Các bộ, ngành rà soát kỹ thời điểm, mức độ điều chỉnh giá; đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bảo đảm phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát. Đặc biệt chú trọng điều hành giá các mặt hàng chiến lược, thiết yếu như xăng dầu và điện.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường và triển khai giải pháp giảm chi phí đầu vào. Kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và lợi dụng dịp cuối năm, lễ, Tết để trục lợi. Đồng thời, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá bán phù hợp khi chi phí đầu vào giảm.

Đối với các địa phương có CPI tăng cao, cần phân tích nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ để triển khai các giải pháp quản lý giá có trọng tâm, trọng điểm và hiệu quả.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, quan điểm điều hành xuyên suốt là nỗ lực thực hiện mục tiêu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 ở mức khoảng 4,5%. Các cơ quan chức năng không chủ quan trước những rủi ro phát sinh, điều hành chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, gắn kiểm soát lạm phát với bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá, Phó thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo kết luận, nếu các bộ, ngành, địa phương và toàn hệ thống chính trị thực hiện tốt 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nêu trên thì sẽ đạt được mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% trong năm 2026.

Ngân sách giảm 7.000 tỷ đồng khi giảm thuế xăng

Liên quan đến tác động của việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% và giảm giá điện 2% đến ngân sách nhà nước và CPI, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45 và quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng.

Theo đó, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được quy định ở mức 0%, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Việc đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% trong thời gian từ tháng 11/2026 đến hết tháng 3/2027 dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng gần 7.000 tỷ đồng.

Cùng với đó, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân cũng giảm 2%, tạo điều kiện giảm chi phí sinh hoạt, sản xuất của người dân và doanh nghiệp.

Về tác động đến CPI, trong cơ cấu chỉ số giá tiêu dùng, điện sinh hoạt thuộc nhóm 4 (nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng), có trọng số 4,81%. Xăng dầu thuộc nhóm 7 (giao thông), có trọng số 4,53%.

Giá điện và xăng dầu có vai trò quan trọng đối với diễn biến CPI do đây là những mặt hàng thiết yếu, có khả năng tác động trực tiếp đến chỉ số giá của nhóm tương ứng, đồng thời gián tiếp ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông, phân phối của nhiều loại hàng hóa và dịch vụ khác.

Theo số liệu thống kê ước tính, việc giảm giá điện 2% và đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% sẽ tác động làm CPI tháng 11/2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10/2026; CPI bình quân năm 2026 giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cũng cho biết, CPI tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát cơ bản tăng khoảng 4,24%.

Việc giảm giá điện 2% và giá xăng dầu thông qua đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% giúp giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và dịch vụ của doanh nghiệp; hỗ trợ đời sống người dân, bảo đảm ổn định mặt bằng giá, góp phần kiểm soát lạm phát mục tiêu, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó, giảm giá xăng dầu có tác động lớn đến chi phí logistics và dịch vụ vận tải. Tỷ trọng chi phí xăng dầu trong giá vận chuyển hành khách đường sông khoảng 40%, còn trong vận tải đường bộ chiếm khoảng 40-50%. Việc giảm giá điện giúp giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và chi phí sinh hoạt của người dân.