Thu tiền sử dụng đất, thu từ khu vực ngoài quốc doanh năm 2026 dự kiến tăng mạnh

Thu ngân sách ước vượt 3 triệu tỷ đồng

Báo cáo công khai dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 Chính phủ trình Quốc hội cho thấy, thu ngân sách nhà nước năm 2026 ước đạt 3.055,7 nghìn tỷ đồng, tăng 526,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 20,8% so với dự toán và tăng 14% so với thực hiện năm 2025. Tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước đạt khoảng 20,8% GDP.

Trong mức tăng thu này, thu tiền sử dụng đất tăng 166,2 nghìn tỷ đồng; thu xổ số kiến thiết tăng 5,3 nghìn tỷ đồng; thu cổ tức, lợi nhuận, lợi nhuận sau thuế, chênh lệch thu chi của Ngân hàng Nhà nước và thu hồi vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp tăng 39,3 nghìn tỷ đồng. Thu nội địa từ hoạt động sản xuất kinh doanh tăng 270,5 nghìn tỷ đồng; thu từ dầu thô tăng 19,3 nghìn tỷ đồng và thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu tăng 25,8 nghìn tỷ đồng.

Thu nội địa cả năm ước đạt 2.681,2 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 481,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 21,9% so với dự toán và tăng 16,1% so với thực hiện năm 2025.

Cụ thể, thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước ước đạt 216,3 nghìn tỷ đồng, tăng 21,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 11,3% so với dự toán và tăng 12,6% so với thực hiện năm 2025.

Thu từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 403,8 nghìn tỷ đồng, tăng 82,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 25,6% so với dự toán và tăng 24,7% so với thực hiện năm 2025.

Đáng chú ý, thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh ước đạt 671,8 nghìn tỷ đồng, tăng 168,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 33,4% so với dự toán và tăng 33,7% so với thực hiện năm 2025.

Thu thuế thu nhập cá nhân ước đạt 203,2 nghìn tỷ đồng, tăng 14,3% so với dự toán nhưng giảm 13,6% so với thực hiện năm 2025. Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân là thực hiện nâng mức giảm trừ gia cảnh, thay đổi số bậc thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống 5 bậc theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và chuyển kỳ kê khai từ hằng tháng sang hằng quý theo quy định.

Thu thuế bảo vệ môi trường ước đạt 17,7 nghìn tỷ đồng, giảm 26,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 59,7% so với dự toán và giảm 58,4% so với thực hiện năm 2025. Nguyên nhân là áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel và nhiên liệu bay ở mức 0 đồng/lít theo Quyết định số 482/QĐ-TTg, Nghị quyết số 19/2026/QH16 và Nghị quyết số 34/2026/NQ-CP.

Thu tiền sử dụng đất ước đạt 640,3 nghìn tỷ đồng, tăng 166,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 35% so với dự toán và tăng 28,4% so với thực hiện năm 2025.

Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết ước đạt khoảng 63 nghìn tỷ đồng, tăng 5,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 9,2% so với dự toán và tăng 10,2% so với thực hiện năm 2025.

Thu từ dầu thô ước đạt 62,3 nghìn tỷ đồng, vượt dự toán 19,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 44,8% và tăng 28,9% so với thực hiện năm 2025. Theo Bộ Tài chính, kết quả này chủ yếu do giá dầu thanh toán bình quân ước khoảng 85 USD/thùng, cao hơn 20 USD/thùng so với giá dự toán; sản lượng ước đạt kế hoạch.

Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 501 nghìn tỷ đồng. Sau khi hoàn thuế giá trị gia tăng 197,2 nghìn tỷ đồng, thu cân đối đạt 303,8 nghìn tỷ đồng, vượt dự toán 25,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 9,3%, nhưng giảm 4,7% so với thực hiện năm 2025.

Thu viện trợ cả năm ước đạt 8,5 nghìn tỷ đồng, bằng 100% dự toán.

Chi ngân sách ước đạt gần 3,7 triệu tỷ đồng, bội chi khoảng 4,1% GDP

Về chi ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính cho biết tổng chi năm 2026 ước đạt 3.677,9 nghìn tỷ đồng, tăng 518,8 nghìn tỷ đồng, bằng 116,4% dự toán. Phần tăng chi tương ứng với nguồn tăng thu ngân sách nhà nước được phân bổ, sử dụng theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

Chi đầu tư phát triển cả năm, bao gồm vốn được bổ sung từ nguồn dự phòng và nguồn tăng chi đầu tư của ngân sách địa phương từ tăng thu tiền sử dụng đất, thu xổ số kiến thiết, thu hồi vốn ngân sách nhà nước đầu tư tại các doanh nghiệp địa phương, ước đạt khoảng 1.253,1 nghìn tỷ đồng, tăng gần 132,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 11,9% so với dự toán.

Chi trả nợ lãi cả năm ước đạt 117,8 nghìn tỷ đồng, bằng 97,3% dự toán, tăng 9% so với cùng kỳ. Chi trả nợ lãi thấp hơn dự toán chủ yếu do số phát hành trái phiếu Chính phủ và rút vốn vay ngoài nước năm 2025 thấp hơn kế hoạch. Công tác trả nợ được thực hiện đầy đủ, đúng hạn theo cam kết, góp phần củng cố xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Chi thường xuyên ngân sách nhà nước cả năm, bao gồm số bổ sung từ nguồn dự phòng, ước đạt khoảng 1.858,2 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 49,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 2,7% so với dự toán.

Bội chi ngân sách nhà nước ước khoảng 598,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 4,1% GDP, giảm khoảng 7,5 nghìn tỷ đồng so với dự toán. Trong đó, bội chi ngân sách trung ương ước giảm 2,3 nghìn tỷ đồng do giảm chi trả nợ lãi; bội chi ngân sách địa phương ước giảm khoảng 5,1 nghìn tỷ đồng do giảm chi đầu tư và chi trả nợ lãi nguồn vốn vay của các địa phương.

Theo Bộ Tài chính, trường hợp kết thúc năm, các khoản dự phòng, dự toán chưa phân bổ và các khoản dự toán đã giao cho các bộ, cơ quan trung ương không sử dụng hết, không được chuyển nguồn theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công sẽ thực hiện hủy dự toán, giảm bội chi ngân sách nhà nước. Theo đó, bội chi ngân sách nhà nước có thể thấp hơn mức ước thực hiện.

Dự kiến đến cuối năm 2026, nợ công khoảng 33-34% GDP, nợ Chính phủ khoảng 32-33% GDP, nợ nước ngoài của quốc gia khoảng 27-28% GDP; nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu ngân sách nhà nước khoảng 17%.

Việc thực hiện kế hoạch vay, trả nợ của Chính phủ để cân đối ngân sách trung ương và ngân sách các cấp địa phương được bảo đảm; các khoản nợ gốc, lãi được thanh toán đầy đủ, đúng hạn.