Sửa quy chuẩn chung cư: Bổ sung tiêu chí an toàn cho hạ tầng xe điện

Bộ Xây dựng đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư (QCVN 04:2021/BXD), trong đó đáng chú ý là việc bổ sung hàng loạt yêu cầu liên quan đến an toàn hạ tầng xe điện. Động thái này nhằm giảm thiểu nguy cơ cháy nổ trong bối cảnh phương tiện sử dụng điện đang gia tăng nhanh chóng tại các đô thị.

Theo cơ quan soạn thảo, quy chuẩn hiện hành sau thời gian áp dụng đã góp phần nâng cao chất lượng thiết kế, vận hành nhà chung cư và tăng cường mức độ an toàn cho người sử dụng. Tuy nhiên, trước xu hướng phát triển mạnh của xe điện, nhiều khoảng trống pháp lý đã bộc lộ, đặc biệt liên quan đến hệ thống sạc và đổi pin trong các tòa nhà.

Thực tế cho thấy, quy chuẩn hiện chưa có hướng dẫn cụ thể đối với khu vực sạc, trạm sạc hay trạm đổi pin. Điều này khiến chủ đầu tư và đơn vị quản lý phải tự triển khai theo nhiều cách khác nhau, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn. Đáng lưu ý, pin xe điện có đặc tính cháy nổ phức tạp, trong khi lại thiếu các quy định về khoang cháy riêng, hệ thống phòng cháy chữa cháy chuyên dụng cũng như kiểm soát việc lưu trữ pin với số lượng lớn.

Sửa quy chuẩn chung cư: Bổ sung tiêu chí an toàn cho hạ tầng xe điện

Không chỉ vậy, việc tích hợp các trạm sạc công suất cao vào hệ thống điện chung cư nhưng chưa có quy định bắt buộc về nguồn điện độc lập hoặc cơ chế ngắt điện khẩn cấp cũng làm gia tăng nguy cơ quá tải, dẫn đến sự cố cháy nổ lan rộng nếu xảy ra sự cố.

Trước những bất cập này, Viện Khoa học công nghệ xây dựng đã đề xuất bổ sung các tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể đối với hạ tầng xe điện trong chung cư. Theo đó, khu vực để xe điện cần được tách biệt với xe sử dụng động cơ đốt trong, đồng thời phân riêng giữa ô tô điện và xe hai bánh điện. Khoảng cách tối thiểu giữa các khu vực là 2m; trong trường hợp không đáp ứng được, phải bố trí vách ngăn bằng vật liệu không cháy với chiều cao tối thiểu 2m.

Đối với khu vực sạc, dự thảo yêu cầu phải được bố trí thành các khoang cháy riêng, trang bị hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động, đồng thời được giám sát liên tục và kết nối với bộ phận trực 24/24 giờ. Mỗi khu sạc cũng cần được chia thành các phân vùng nhỏ, với quy mô tối đa 20 điểm sạc đối với ô tô điện hoặc 150 điểm sạc đối với xe hai bánh điện. Vị trí bố trí được ưu tiên theo thứ tự: ngoài trời, trên mặt đất và cuối cùng là trong nhà.

Một nội dung đáng chú ý khác là khu vực đổi pin được đề xuất không bố trí trong phạm vi chung cư do tiềm ẩn rủi ro cao. Các trạm này cần đảm bảo khoảng cách an toàn với khu dân cư và các công trình xung quanh.

Về hệ thống điện, dự thảo yêu cầu nguồn cấp cho trạm sạc và đổi pin phải được tách biệt với các phụ tải khác, có khả năng tự động ngắt khi xảy ra sự cố và được trang bị công tắc ngắt khẩn cấp. Các thiết bị như trụ sạc, tủ đổi pin phải được kiểm định và chứng nhận chất lượng trước khi đưa vào sử dụng.

Ngoài các tiêu chuẩn kỹ thuật, dự thảo cũng đề xuất siết chặt quy định về quản lý và vận hành. Cụ thể, không cho phép sạc xe điện tại hành lang, sảnh hoặc lối thoát nạn; đồng thời cấm đưa xe điện hoặc pin vào thang máy và căn hộ nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan.

Đối với các dự án chung cư mới, việc bố trí hạ tầng xe điện cần gắn với lộ trình phát triển giao thông xanh của địa phương. Trong khi đó, với các chung cư hiện hữu, việc triển khai sẽ phụ thuộc vào điều kiện thực tế về không gian, hệ thống điện và phòng cháy chữa cháy. Những công trình đã có khu vực sạc hoặc đổi pin sẽ có thời gian chuyển tiếp tối đa 6 tháng để điều chỉnh theo quy định mới.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, việc sửa đổi quy chuẩn lần này không chỉ nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn là bước đi cần thiết trong công tác quản lý nhà nước. Qua đó, góp phần bảo đảm an toàn cho cư dân, đồng thời tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển bền vững của giao thông xanh trong đô thị Việt Nam.