Quy hoạch Thủ đô cần đổi mới theo hướng dài hạn, công khai, minh bạch

Chiều 8/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Tham dự phiên thảo luận tại Tổ 1 - Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho hay, một trong những điểm nghẽn lớn của Thủ đô là vấn đề quy hoạch. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ, quy hoạch là vấn đề cốt yếu để giải quyết các thực trạng hiện nay như ùn tắc giao thông và ngập úng. Vì vậy tới đây tư duy quy hoạch cần đổi mới theo hướng tầm nhìn dài hạn và công khai, minh bạch.

Cụ thể, quy hoạch phải có tầm nhìn bền vững, quy hoạch không thể thay đổi theo từng nhiệm kỳ 5 năm mà phải có tầm nhìn hàng chục năm, thậm chí cả trăm năm. Bên cạnh đó cần định hình rõ ràng các hướng phát triển (đường vòng tròn hay bàn cờ), phân định cụ thể các khu vực bảo tồn văn hóa, khu công nghiệp, trường học và bệnh viện, hạ tầng giao thông…

Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng quy hoạch cần được công khai cho người dân biết, phải thực chất, sinh động để người dân và doanh nghiệp nhìn thấy được sự phát triển trong tương lai (ví dụ qua các mô hình không gian) để người dân tin tưởng và ủng hộ.

Một điểm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh là việc thay đổi cách tiếp cận trong xây dựng pháp luật. Để tạo không gian phát triển, cần chuyển từ tư duy "quản lý" (chỉ quy định cái gì cấm, cái gì không được làm) sang tư duy "kiến tạo" và "tiếp cận" (tạo điều kiện cho mọi người được làm, tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế chính sách phù hợp với những điều kiện và yếu tố đặc thù).

Cùng với đó, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, quyền lực phải đi đôi với nguồn lực; phân quyền nhiều hơn nhưng phải rõ ràng, thực chất, và quan trọng nhất là phải đi kèm với năng lực thực thi và nguồn lực tài chính. Tránh tình trạng giao quyền nhưng không có điều kiện thực hiện. Đồng thời, cần chú trọng trách nhiệm giải trình. Phân cấp mạnh hơn thì trách nhiệm giải trình phải rõ ràng hơn, cương quyết hơn và có sự kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan chức năng, không để xảy ra tình trạng buông lỏng hoặc rủi ro trong quản lý, làm rõ giới hạn cho phép ban hành những cơ chế, chính sách khác với quy định.

Về các cơ chế, chính sách để phát triển thủ đô, trong đó có các nội dung quan trọng như: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính, đầu tư phát triển hạ tầng… Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng vẫn cần tiếp tục rà soát để bảo đảm các  chính sách này thực sự đột phá, không trùng lặp với cơ chế chung, đồng thời cũng tránh quy định quá chi tiết có thể bị lạc hậu trong quá trình phát triển kinh tế xã hội hoặc mâu thuẫn với các văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau này. Các chính sách được xây dựng cũng cần có mục tiêu rõ ràng, có công cụ để thực hiện, có tiêu chí để đánh giá hiệu quả.

Với quan điểm Hà Nội không thể phát triển đơn lẻ mà phải đặt trong mối quan hệ hữu cơ với các tỉnh lân cận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý trong xây dựng chính sách, cơ chế liên kết vùng cần thiết kế các chính sách sao cho cả Thủ đô Hà Nội và các tỉnh lân cận trong vùng đều có lợi và cùng phát triển.

Chia sẻ quan điểm của mình, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi cần nhấn mạnh 4 nhóm vấn đề lớn. Tinh thần Luật Thủ đô lần này là phải phân quyền triệt để, bộ, ngành không ôm việc mà phải giao mạnh cho Hà Nội. Hai là, bảo vệ cán bộ, khuyến khích đổi mới sáng tạo. Ba là, tăng cường công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ, hiệu quả. Bốn là, hướng tới mô hình phát triển bền vững dựa trên kinh tế tri thức, đô thị đa trung tâm, liên kết vùng sông Hồng, bảo tồn văn hóa, phù hợp định hướng xây dựng Hà Nội “văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc”.

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Luật Thủ đô có vai trò hết sức quan trọng, có tầm nhìn chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, nhà nước trong việc xây dựng thủ đô vươn tầm khu vực và quốc tế. Nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh với cơ chế kiểm soát chặt chẽ, minh bạch cao, luật sẽ trở thành bệ phóng chiến lược giúp Hà Nội giải quyết những điểm nghẽn lớn như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu nhà ở xã hội, đồng thời tạo đột phá về tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới…