PVcomBank: Nợ nhóm 5 tăng mạnh, chi phí dự phòng giảm sâu

Lợi nhuận tăng nhưng hiệu quả hoạt động trước dự phòng suy giảm

Theo số liệu báo cáo tài chính 9 tháng năm 2026, Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 1.878 tỷ đồng, tăng 35,2% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào các cấu phần hình thành lợi nhuận, kết quả kinh doanh của ngân hàng xuất hiện những diễn biến trái chiều.

Cụ thể, tổng thu nhập hoạt động giảm 26,5%, trong khi chi phí hoạt động tăng 17,8%, lên khoảng 3.454 tỷ đồng. Đáng chú ý, lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm tới 56,5%, xuống khoảng 2.277 tỷ đồng.

Diễn biến này cho thấy khả năng tạo lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của ngân hàng đang chịu sức ép. Trong khi nguồn thu suy giảm, chi phí vận hành vẫn tăng, khiến hiệu quả hoạt động trước dự phòng đi xuống đáng kể.

Đáng chú ý, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong 9 tháng chỉ còn khoảng 399 tỷ đồng, giảm tới 89,6% so với cùng kỳ.

Việc giảm mạnh chi phí dự phòng đã góp phần cải thiện lợi nhuận trước thuế của ngân hàng. Tuy nhiên, mức giảm này cũng đặt ra câu hỏi về cơ sở trích lập dự phòng, nhất là khi một số chỉ tiêu phản ánh chất lượng tín dụng vẫn có diễn biến cần lưu ý.

Cụ thể, liệu mức giảm chi phí dự phòng chủ yếu đến từ sự cải thiện chất lượng danh mục cho vay, thu hồi nợ, xử lý các khoản nợ tồn đọng hay những thay đổi trong cơ cấu phân loại nợ?

Đây là vấn đề cần được đối chiếu với diễn biến nợ xấu, dư nợ từng nhóm nợ và số dư dự phòng cụ thể tại thời điểm cuối kỳ.

Nợ nhóm 5 tăng gần 28%, tỷ lệ bao phủ nợ xấu khoảng 50%

Một trong những điểm đáng chú ý trong bức tranh tài chính của PVcomBank là diễn biến nợ xấu.

Tại ngày 30/9/2026, dư nợ cho vay khách hàng của ngân hàng đạt khoảng 171.452 tỷ đồng, tăng 13,1% so với cuối năm 2025. Trong khi đó, tổng nợ xấu đạt khoảng 4.883 tỷ đồng, tăng 8,8%.

Xét về tỷ trọng, tỷ lệ nợ xấu giảm từ khoảng 2,96% xuống 2,85%. Tuy nhiên, mức giảm này cần được nhìn nhận cùng với tốc độ tăng trưởng tín dụng và diễn biến giá trị tuyệt đối của các khoản nợ có vấn đề.

Đặc biệt, cơ cấu nợ xấu ghi nhận sự gia tăng đáng kể ở nhóm nợ có khả năng mất vốn.

Cụ thể, nợ nhóm 3 đạt khoảng 549 tỷ đồng, giảm nhẹ 1%; nợ nhóm 4 còn khoảng 216 tỷ đồng, giảm 69,8%. Ngược lại, nợ nhóm 5 tăng 27,9%, lên khoảng 4.118 tỷ đồng.

Như vậy, nợ nhóm 5 đang chiếm phần lớn tổng nợ xấu của PVcomBank. Đây là nhóm nợ có mức độ rủi ro cao nhất, phản ánh những khoản vay có khả năng thu hồi vốn rất thấp.

Trong bối cảnh đó, số dư dự phòng cho vay khách hàng tại thời điểm cuối tháng 9/2026 vào khoảng 2.445 tỷ đồng. So với tổng nợ xấu 4.883 tỷ đồng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu ước tính chỉ khoảng 50%.

Con số này cho thấy quy mô dự phòng hiện có thấp hơn đáng kể so với tổng dư nợ xấu. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ mức độ an toàn, cần tiếp tục xem xét cơ cấu dự phòng cụ thể, tài sản bảo đảm, khả năng thu hồi và các khoản nợ đã được xử lý bằng nguồn dự phòng.

Đáng chú ý, trong khi nợ nhóm 5 tăng gần 28%, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lại giảm tới 89,6% so với cùng kỳ.

Không chỉ hoạt động tín dụng, danh mục đầu tư tài chính của PVcomBank cũng ghi nhận một số biến động đáng chú ý.

Trong 9 tháng năm 2026, hoạt động chứng khoán kinh doanh mang về khoản lãi thuần khoảng 173 tỷ đồng. Tuy nhiên, hoạt động chứng khoán đầu tư lại ghi nhận khoản lỗ thuần khoảng 365 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức lỗ khoảng 44 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, quy mô danh mục chứng khoán đầu tư tại ngày 30/9/2026 đạt khoảng 44.607 tỷ đồng, tăng so với mức 34.232 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm 2025.

Như vậy, quy mô danh mục chứng khoán đầu tư tăng thêm hơn 10.300 tỷ đồng, trong khi kết quả kinh doanh từ hoạt động này lại chuyển biến theo chiều hướng bất lợi.

Đặc biệt, cần làm rõ cơ cấu danh mục chứng khoán đầu tư, tỷ trọng trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp, tổ chức phát hành, kỳ hạn và khả năng thanh khoản. Đây là những yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro của danh mục tài sản tài chính tại ngân hàng.

Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh ngoại hối cũng ghi nhận khoản lỗ thuần khoảng 100 tỷ đồng trong 9 tháng năm 2026.

Theo số liệu tại báo cáo tài chính bán niên năm 2026, lãi và phí phải thu nội bảng của PVcomBank từng đạt khoảng 23.206 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026, tăng so với mức 19.616 tỷ đồng đầu năm.

Ngoài ra, lãi cho vay và phí phải thu chưa thu được theo dõi ngoại bảng đạt khoảng 9.280 tỷ đồng; các khoản nợ khó đòi đã xử lý nhưng tiếp tục theo dõi thu hồi vào khoảng 28.151 tỷ đồng.

Nhìn tổng thể, báo cáo tài chính 9 tháng năm 2026 của PVcomBank cho thấy bức tranh kinh doanh có những điểm trái chiều. Lợi nhuận trước thuế tăng trưởng tích cực, nhưng lợi nhuận trước dự phòng suy giảm mạnh; chi phí dự phòng giảm sâu trong khi nợ nhóm 5 tăng đáng kể; danh mục chứng khoán đầu tư mở rộng nhưng kết quả kinh doanh lại ghi nhận khoản lỗ lớn hơn cùng kỳ.