Những điểm cần biết khi mua nhà ở xã hội tại Hà Nội từ năm 2026
Từ năm 2026, hoạt động mua, thuê và thuê mua nhà ở xã hội tại Hà Nội chính thức bước sang giai đoạn mới khi Luật Nhà ở 2023 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn được áp dụng đầy đủ.
Việc hoàn thiện khung pháp lý không chỉ tạo hành lang thống nhất cho người dân mà còn giúp các chủ đầu tư triển khai dự án bài bản, minh bạch hơn, hạn chế tình trạng lúng túng hay áp dụng sai quy định như giai đoạn trước.
Làm rõ đối tượng, siết điều kiện mua – thuê
Mới đây, Sở Xây dựng Hà Nội đã ban hành Công văn số 18996/SXD-PTĐT hướng dẫn việc bán, cho thuê và cho thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án không sử dụng vốn đầu tư công và nguồn tài chính công đoàn. Văn bản này được xem là “kim chỉ nam” cho việc xác định đúng đối tượng thụ hưởng và điều kiện áp dụng trong giai đoạn từ năm 2026 trở đi.
Theo hướng dẫn, các nhóm đối tượng thuộc khoản 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9 và 10 Điều 76 Luật Nhà ở 2023 được xem xét mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Riêng nhóm quy định tại khoản 11 Điều 76 chỉ được thuê nhà ở xã hội trong thời gian học tập. Việc phân nhóm cụ thể giúp chính sách đi đúng địa chỉ, tránh dàn trải hoặc bị lợi dụng.
Về điều kiện, với hình thức mua và thuê mua, người dân phải đáp ứng đồng thời yêu cầu về nhà ở và thu nhập theo khoản 1 Điều 78 Luật Nhà ở 2023, cùng các quy định chi tiết tại Nghị định 100/2024/NĐ-CP và Nghị định 261/2025/NĐ-CP. Trong khi đó, điều kiện thuê nhà ở xã hội được thiết kế “mềm” hơn, phù hợp với nhóm đối tượng có nhu cầu chỗ ở ngắn hạn hoặc chưa đủ khả năng tài chính.
Theo giới chuyên môn, việc siết chặt điều kiện mua nhưng nới lỏng điều kiện thuê là bước đi hợp lý, vừa bảo đảm đúng mục tiêu an sinh, vừa hạn chế tình trạng mua đi bán lại nhà ở xã hội trái quy định.
Mở rộng đối tượng thụ hưởng từ năm 2026
Một điểm đáng chú ý là từ năm 2026, phạm vi đối tượng được mua nhà ở xã hội tiếp tục được mở rộng theo Điều 76 và Điều 77 Luật Nhà ở 2023. Danh sách bao phủ hầu hết các nhóm yếu thế và nhóm cần hỗ trợ về nhà ở, từ người có công với cách mạng, hộ nghèo, cận nghèo, người thu nhập thấp tại đô thị, công nhân, cán bộ công chức, lực lượng vũ trang, đến các hộ gia đình bị thu hồi đất nhưng chưa được bố trí nhà ở.
Đặc biệt, từ ngày 1/7/2026, Luật Dân số 2025 bổ sung nhóm người có từ hai con đẻ trở lên vào diện được mua nhà ở xã hội nếu đáp ứng đủ điều kiện theo Luật Nhà ở. Đây được đánh giá là điểm mới mang tính liên thông chính sách, gắn mục tiêu an cư với bài toán dân số trong bối cảnh già hóa đang diễn ra nhanh.
Đa dạng nguồn lực phát triển nhà ở xã hội
Song song với mở rộng đối tượng, Luật Nhà ở 2023 cũng cho phép đa dạng hóa hình thức đầu tư nhà ở xã hội. Dự án có thể sử dụng vốn đầu tư công, các nguồn vốn hợp pháp của Nhà nước, vốn của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc cá nhân để xây dựng nhà ở xã hội phục vụ cho thuê, thuê mua hoặc bán theo quy định.
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp tục được giao chủ trì các dự án nhà ở xã hội từ nguồn tài chính công đoàn nhằm đáp ứng nhu cầu thuê nhà của công nhân. Ngoài ra, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cũng được tham gia phát triển nhà ở xã hội theo khung pháp lý hiện hành.