Nguyễn Thị Mai Thanh và những giằng co khi rời ghế điều hành

Khi đối diện với chính mình

“Phía sau những quyết định điềm tĩnh và vững vàng nhất, luôn là một cuộc giằng co nội tâm khốc liệt mà ít ai nhìn thấy”. Đó là lời mở đầu của bà Nguyễn Thị Mai Thanh - Chủ tịch Ủy ban Chiến lược trực thuộc HĐQT REE tại HAWEE Leaders Forum 2026 ngày 5/11, khi nói về những áp lực trong hành trình nhiều thập kỷ lãnh đạo doanh nghiệp.

Những năm tháng điều hành REE giúp bà tích lũy kinh nghiệm ứng phó với khủng hoảng kinh tế, biến động thị trường và các quyết định liên quan đến tương lai của doanh nghiệp. Áp lực còn hiện diện trong những khoảnh khắc riêng tư, khi mọi công việc tạm khép lại và người đứng đầu phải đối diện với những suy nghĩ của chính mình. Chúng ta thường được dạy cách đưa con tàu doanh nghiệp vượt qua những giông bão kinh tế, nhưng ít có cuốn sách nào dạy ta cách đối diện với sự cô đơn và áp lực trên đỉnh cao”, bà Mai Thanh chia sẻ.

Khi cánh cửa phòng làm việc khép lại cũng là lúc những căng thẳng bên trong trở nên rõ ràng hơn. Có những thời điểm bà cảm thấy kiệt sức, mệt mỏi và yếu lòng. Trong những khoảnh khắc ấy, người phụ nữ đã quen với trách nhiệm đưa ra quyết định cho cả một tổ chức phải tự mình đối diện với những cảm xúc mà công việc điều hành hằng ngày khó có chỗ để giãi bày. Động lực giúp bà tiếp tục công việc là niềm đam mê và khát vọng dựng xây doanh nghiệp. Những danh xưng hay sự tôn vinh chưa bao giờ là điều bà đặt lên hàng đầu. Cùng với quá trình phát triển của REE là trách nhiệm đối với đội ngũ nhân viên, cổ đông, khách hàng và những người đã đồng hành với doanh nghiệp.

Những giá trị được hình thành qua nhiều thập kỷ được bà ví như chiếc neo giữ con thuyền REE trước sóng gió. Chiếc neo ấy là DNA của doanh nghiệp, gồm sự chính trực, tính cam kết và tinh thần không lùi bước. Trong những áp lực điều hành, bà đặc biệt lo ngại rủi ro chính sách, bởi các thay đổi ngoài dự kiến có thể khiến nhà đầu tư khó dự báo, ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược phát triển và kế hoạch hằng năm đã cam kết với cổ đông. Năng lực quản trị cốt lõi và sự tuân thủ nghiêm ngặt trở thành điểm tựa để REE ứng phó với những biến động này.

“Nhưng nếu chỉ có chiếc neo cắm chặt xuống đáy biển, con tàu sẽ mãi nằm lại bến cảng. Muốn tiến về phía trước để đón gió mới, ta phải biết cách giương buồm”, bà Mai Thanh bộc bạch.

Giương buồm cũng là lựa chọn mà bà phải thực hiện khi quyết định chuyển giao quyền điều hành REE. Những giá trị đã tạo dựng cần được tiếp nối, trong khi doanh nghiệp cần những người lãnh đạo có khả năng thích ứng với yêu cầu mới. Việc trao quyền trở thành một thử thách đối với chính người đã nhiều năm trực tiếp điều hành công ty.

Nỗi sợ lớn nhất không phải mất quyền lực

Điều khiến bà Mai Thanh trăn trở khi tìm kiếm người kế nhiệm là khả năng duy trì sự phát triển của REE trong một thế giới thay đổi nhanh chóng. Người được trao quyền cần có năng lực, nhiệt huyết, tầm nhìn và khả năng tiếp nối những giá trị đã hình thành trong tổ chức. Mỗi quyết định nhân sự vì thế gắn với trách nhiệm đối với tương lai doanh nghiệp và những người đang đặt niềm tin vào REE. “Nỗi sợ lớn nhất của tôi chưa bao giờ là việc mất đi quyền lực”, bà Mai Thanh cho biết.

“Sự giằng co thực sự là câu hỏi luôn canh cánh: Làm sao để thế hệ tiếp theo có đủ đam mê? Làm sao để ngọn lửa nhiệt huyết trong họ đủ lớn để chèo lái con tàu này bứt phá và theo kịp xu thế kinh tế đất nước?”, bà chia sẻ.

Để trao quyền điều hành, người đứng đầu phải tự vượt qua những giới hạn do chính mình đặt ra. Sau nhiều năm trực tiếp quyết định các vấn đề quan trọng, việc giao trách nhiệm cho người khác đòi hỏi sự chuẩn bị về nhân sự, cơ chế quản trị và khả năng chấp nhận những thay đổi trong cách vận hành tổ chức. REE đã lần lượt trao quyền điều hành cao nhất cho ba CEO hoàn toàn không nắm quyền sở hữu doanh nghiệp. Lần chuyển giao đầu tiên được thực hiện với một nhân sự trưởng thành từ nội bộ, am hiểu văn hóa và thấm nhuần DNA của REE. Người kế nhiệm đảm nhận công việc trọn vẹn một nhiệm kỳ, giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định. Kết quả ấy tạo cơ sở để bà tiếp tục tìm kiếm những nhân sự có thể đưa công ty bước vào giai đoạn phát triển mới.

Thử thách xuất hiện khi REE lựa chọn CEO từ bên ngoài. Nhân sự thứ hai được tuyển dụng với kỳ vọng bổ sung năng lực quản trị mới, nhưng rời đi chỉ sau sáu tháng. Sau lần chuyển giao chưa thành công, công ty tiếp tục lựa chọn người kế nhiệm. Vị CEO thứ ba cũng rời vị trí sau một năm. Hai lần trao quyền liên tiếp không đạt kỳ vọng khiến bà phải nhìn lại những quyết định của mình và đối diện với suy nghĩ trở lại trực tiếp điều hành.

“Hai lần chuyển giao thất bại liên tiếp là một đòn giáng mạnh. Bản năng của một người sáng lập gào thét, thôi thúc tôi quay trở lại giành lấy tay lái”, bà Mai Thanh thừa nhận.

Sau nhiều thập kỷ trực tiếp dẫn dắt REE, bà có kinh nghiệm, sự am hiểu tổ chức và thói quen tự mình giải quyết những vấn đề quan trọng. Khi hai người kế nhiệm lần lượt rời đi, mong muốn trở lại cầm lái xuất hiện. Chính lúc ấy, việc tiếp tục trao quyền trở thành một cuộc đấu tranh với bản thân, với những kỳ vọng đã đặt ra và cả sự thôi thúc tự mình giải quyết những khó khăn trước mắt.

Qua những đêm tự nhìn lại vai trò quản trị, bà nhận ra nguyên nhân khiến hai nhà điều hành chưa thể tiếp tục đồng hành với REE. Theo bà, vấn đề không nằm ở năng lực của họ, mà ở những khoảng trống về đam mê dành cho tổ chức, khả năng nhìn thấy cơ hội bứt phá của doanh nghiệp và sự quan tâm đối với kỷ luật quản trị.

“Tôi nhận ra đam mê không thể bàn giao qua một tờ quyết định”, bà Mai Thanh chia sẻ. Bài học từ hai lần chuyển giao giúp bà xác định rõ giới hạn của việc trao quyền. REE có thể chấp nhận sai lầm trong chiến lược, nới lỏng những quy chuẩn cũ để đón nhận tư duy mới. Khát vọng phát triển và tính kỷ luật trong hệ thống quản trị là những nguyên tắc bà xác định phải giữ vững.

Với mục tiêu duy trì vị thế tập đoàn đa ngành hàng đầu về cơ sở hạ tầng và năng lượng, REE cần những nhà điều hành có khả năng nhận diện cơ hội đầu tư, thực hiện chiến lược và bảo vệ uy tín doanh nghiệp. Bà Mai Thanh nhìn thấy triển vọng phát triển trong các lĩnh vực hạ tầng, điện năng và công nghệ, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuẩn bị năng lực quản trị để tận dụng những cơ hội mới.

Di sản lớn nhất mà bà hướng tới là một tổ chức đủ vững vàng để tiếp tục vận hành và phát triển khi quyền điều hành được trao cho người khác. Những giá trị cốt lõi, đội ngũ kế nhiệm và hệ thống quản trị trở thành nền tảng để REE duy trì hoạt động qua các thế hệ lãnh đạo.

“Dám buông bỏ cái tôi nhưng không buông lỏng quản trị, luôn giữ trọn nhiệt huyết để thắp sáng con đường phía trước, đó mới là cảnh giới cao nhất của sự tự do trong lãnh đạo”, bà Nguyễn Thị Mai Thanh đúc kết.