Mỹ trả gần 3 tỷ USD tiền lãi mỗi ngày

Bản cập nhật ngân sách hàng tháng mới nhất về nợ quốc gia và gánh nặng lãi suất, được công bố ngày 8/5, đã phân tích chi tiết các khoản thu và chi của chính phủ trong năm tài khóa hiện tại, bắt đầu từ tháng 10 năm ngoái. 

Phân tích của CBO cho thấy mức thâm hụt ngân sách tính đến thời điểm này trong năm thực tế đã thu hẹp so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, mỗi ngày Bộ Tài chính Mỹ vẫn phải chi hàng tỷ USD để thanh toán lãi vay cho các chủ nợ.

Báo cáo cho thấy những khoản chi lớn nhất của chính phủ gồm: 953 tỷ USD dành cho chương trình An sinh xã hội, 588 tỷ USD cho Medicare và 409 tỷ USD cho Medicaid tính từ đầu năm tài khóa đến nay. Trong khi đó, chi phí lãi ròng đối với nợ công đã lên tới 628 tỷ USD trong 7 tháng từ tháng 10/2025 đến tháng 4/2026, cao hơn cả chi tiêu cho Medicare và Medicaid. 

Với các số liệu trên, trong 212 ngày kể từ tháng 10, khoản thanh toán lãi vay của Bộ Tài chính Mỹ trung bình đạt gần 3 tỷ USD mỗi ngày, chính xác là khoảng 2,96 tỷ USD. 

CBO cho biết chi phí lãi vay tiếp tục tăng qua từng kỳ cập nhật ngân sách: “Chi phí lãi ròng đối với nợ công đã tăng thêm 41 tỷ USD (tương đương 7%) do quy mô nợ công lớn hơn so với bảy tháng đầu năm tài khóa 2025, đồng thời lãi suất dài hạn ở mức cao hơn. Việc lãi suất ngắn hạn giảm đã phần nào hạn chế đà tăng tổng thể của chi phí lãi vay”. 

Bức tranh nợ công nhìn chung đã cải thiện phần nào. Bản cập nhật tháng 4 cho thấy tổng thu ngân sách của chính phủ đạt 3,3 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa hiện tại, tăng so với mức 3,1 nghìn tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 4 của năm tài khóa 2025.

Chi tiêu cũng tăng từ 4,2 nghìn tỷ USD lên 4,3 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa mức thâm hụt ngân sách năm tài khóa 2026 hiện ở mức 955 tỷ USD, thấp hơn 94 tỷ USD so với cùng kỳ năm tài khóa 2025.

Một trong những yếu tố quan trọng góp phần tạo ra thay đổi này là nguồn thu từ chương trình thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, vốn được triển khai nhằm tái cân bằng các thỏa thuận thương mại của Mỹ với các quốc gia trên thế giới.

Dù chính sách này kéo theo nhiều hệ lụy địa chính trị và gây biến động mạnh trên thị trường, nguồn thu mà nó mang lại vẫn rất đáng kể. Doanh thu từ thuế hải quan đã tăng 220% so với cùng kỳ năm trước.

Trong năm tài khóa 2025 (giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 4), nguồn thu từ thuế hải quan đạt 59 tỷ USD. Tuy nhiên, trong cùng kỳ năm nay, chính phủ Mỹ đã thu về tới 190 tỷ USD.

Các báo cáo của CBO là những nghiên cứu kinh tế vĩ mô ở quy mô rất lớn, trong đó cơ quan này phải cân đối giữa kỳ vọng về năng suất và tăng trưởng với các chính sách ảnh hưởng đến nguồn cung lao động, cũng như các yếu tố nhân khẩu học như già hóa dân số hay tỷ lệ sinh. Không chỉ vậy, CBO còn phải tính toán các yếu tố này trong nhiều thập kỷ tới, thay vì chỉ vài năm.

Trong bối cảnh hiện nay còn quá nhiều biến số, đặc biệt là tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với nền kinh tế toàn cầu, câu hỏi đặt ra là CBO sẽ cân bằng các yếu tố ảnh hưởng đến dự báo của mình như thế nào.

Khi nói đến các dự báo cơ sở, “năng suất là yếu tố quan trọng nhất”, Giám đốc CBO Phil Swagel chia sẻ với Fortune trong một cuộc phỏng vấn độc quyền hồi đầu năm nay.

Đối với toàn bộ nền kinh tế, theo ông Swagel, điều quan trọng là “những chính sách có thể làm thay đổi lực lượng lao động, dù theo hướng có nhiều người hơn hay ít người hơn”. Bên cạnh đó còn là các yếu tố về kỹ năng lao động và chất lượng giáo dục.

Về tác động của AI, ông Swagel cho biết cách tiếp cận hiện nay tương đối thận trọng nhưng vẫn mang tính lạc quan.

“Nếu AI không mang lại hiệu quả như kỳ vọng thì sao? Đó chính là dạng bài toán mà chúng tôi đang cố gắng đánh giá ở đây. Ở góc độ vĩ mô, tăng trưởng GDP ngắn hạn hiện đang được thúc đẩy bởi làn sóng đầu tư vốn vào các trung tâm dữ liệu, nhưng câu hỏi là liệu những khoản đầu tư đó cuối cùng có tạo ra hiệu quả thực sự hay không”, ông nói.

Theo ông, để cân bằng mối lo ngại đó, cũng cần tính đến tiềm năng tăng trưởng rất lớn mà AI có thể tạo ra.

“Cho đến nay, tác động của AI đối với năng suất mới chỉ ở mức khiêm tốn, khoảng 10 điểm cơ bản mỗi năm, tương đương giúp GDP tăng thêm 1% trong vòng 10 năm. Và phần lớn tác động đó đến từ việc cải thiện những hoạt động đã tồn tại trước đây”, ông giải thích.

“Tuy nhiên, điều chúng tôi vẫn đang cố gắng tìm hiểu là những ngành nghề mới và các hoạt động kinh tế mới mà AI có thể tạo ra. Hiện chúng tôi chưa có đủ dữ liệu về điều đó, vì vậy những yếu tố này vẫn chưa được đưa vào các dự báo do chưa có cơ sở để đánh giá”, Giám đốc CBO cho biết.