Muốn hút nguồn vốn dài hạn doanh nghiệp cần minh bạch và quản trị tốt

Thêm doanh nghiệp chất lượng để hút vốn ngoại

Bà Wanming Du, Giám đốc chính sách chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại FTSE Russell, cho rằng Việt Nam cần tháo gỡ rào cản sở hữu nước ngoài, gia tăng doanh nghiệp niêm yết chất lượng và đa dạng ngành nghề để duy trì sức hấp dẫn với dòng vốn toàn cầu.

Theo bà Wanming Du, hạn chế sở hữu nước ngoài ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế và tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong danh mục thị trường mới nổi.

Các quỹ thụ động phân bổ vốn dựa trên tỷ trọng thị trường trong bộ chỉ số. Muốn gia tăng tỷ trọng, Việt Nam cần thêm doanh nghiệp đáp ứng điều kiện vào chỉ số thông qua IPO, mở rộng nguồn cung cổ phiếu và xử lý hạn chế sở hữu nước ngoài.

Bà Wanming Du cũng đề nghị phát triển nhà đầu tư tổ chức trong nước, như quỹ hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời bảo đảm minh bạch thông tin, thực thi quy định hiệu quả và tăng khả năng dự báo chính sách.

Ông Dominic Scriven, nhà sáng lập, Chủ tịch Dragon Capital, nhận định thuyết phục nhà đầu tư quốc tế rót vốn không dễ dàng khi dòng tiền có nhiều lựa chọn. Cạnh tranh giữa các thị trường mới nổi ngày càng gay gắt, dù chứng khoán Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh hơn một số thị trường khác.

Ông Đinh Đức Minh, Giám đốc đầu tư cấp cao VinaCapital, đánh giá sự dịch chuyển dòng vốn, công nghệ, chuỗi cung ứng và định hướng đầu tư hạ tầng tạo cơ hội tăng trưởng cho Việt Nam.

Theo số liệu ông dẫn, nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, ngân hàng chịu áp lực về an toàn vốn và chênh lệch kỳ hạn huy động, cho vay. Vì vậy, cần phát triển thị trường cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và định chế đầu tư dài hạn để bổ sung nguồn lực.

Gọi vốn cần dữ liệu, dòng tiền và sự chuẩn bị

Ông Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT CTCP Chứng khoán TP.HCM (HSC), nhận xét sự chuẩn bị khi huy động vốn quốc tế còn hạn chế ở nhiều doanh nghiệp Việt Nam, kể cả một số đơn vị quy mô lớn.

Theo ông Johan Nyvene, doanh nghiệp quen vay ngân hàng dựa trên báo cáo tài chính quá khứ, tài sản bảo đảm và khả năng trả nợ. Khi IPO hoặc phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp phải trực tiếp trình bày chiến lược, triển vọng tăng trưởng và khả năng tạo dòng tiền.

Quá trình này cần sự tham gia của lãnh đạo cấp cao, nhưng một số doanh nghiệp chưa có đội ngũ đủ kinh nghiệm; có trường hợp Chủ tịch HĐQT hoặc Tổng Giám đốc không trực tiếp làm việc với nhà đầu tư.

Ông Johan Nyvene lưu ý, báo cáo đã kiểm toán chưa đồng nghĩa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thẩm định chuyên sâu. Nhà đầu tư có thể yêu cầu dữ liệu về cơ cấu doanh thu, khách hàng mới và hiện hữu, khả năng duy trì quan hệ dài hạn, cũng như triển vọng kinh doanh.

Doanh nghiệp còn phải chuẩn bị chi phí tư vấn tài chính, pháp lý, kiểm toán và bảo lãnh phát hành. Việc huy động vốn vì thế cần được lên kế hoạch từ sớm.

Ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc  Công ty xếp hạng tín nhiệm Saigon Ratings, lưu ý cần phân biệt thang xếp hạng tín nhiệm nội địa với quốc tế. Mức tín nhiệm tương đối cao trong nước không đồng nghĩa có vị thế tương tự trên phạm vi toàn cầu.

Việc đánh giá phải xem xét rủi ro vĩ mô, ngành nghề, hoạt động kinh doanh và tài chính.

Về tiêu chí đầu tư, ông Đinh Đức Minh cho biết VinaCapital xem xét tính bền vững của mô hình kinh doanh, lợi thế cạnh tranh, năng lực lãnh đạo và quản trị. Quỹ coi trọng minh bạch và sự hài hòa lợi ích giữa lãnh đạo, doanh nghiệp với cổ đông.

Lợi nhuận tăng chưa đủ nếu dòng tiền không tương xứng hoặc kết quả chủ yếu đến từ thu nhập bất thường, giao dịch không tạo tiền. Vấn đề quản trị, niềm tin vào lãnh đạo và giá chào bán quá cao cũng khiến quỹ thận trọng.

Mở cơ hội với nguồn vốn hưu trí dài hạn

Ông Allan Nguyễn, Chủ tịch Công ty TNHH EzyRemit Worldwide, đề cập cơ hội kết nối vốn hưu trí Úc với nhu cầu đầu tư hạ tầng Việt Nam.

Theo số liệu ông trình bày, đến giữa năm 2026, tổng tài sản quản lý của hệ thống quỹ hưu trí Úc đạt gần 4.800 tỷ AUD. Đây là quy mô toàn hệ thống, cho thấy tiềm năng nguồn vốn dài hạn mà Việt Nam có thể tiếp cận.

Ông Allan Nguyễn cho biết các quỹ có kỳ hạn đầu tư lên tới 20-30 năm và nhu cầu phân bổ vào sân bay, cảng biển, đường cao tốc, năng lượng tái tạo, logistics, trung tâm dữ liệu.

Để thu hút vốn, ông Allan Nguyễn đề xuất phát huy vai trò kết nối của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, hoàn thiện pháp lý, công cụ phòng ngừa rủi ro và chuẩn bị sản phẩm hạ tầng phù hợp. Đồng thời, cần nâng chuẩn quản trị, minh bạch, thực hành ESG và đối thoại trực tiếp với các quỹ.

Nhà báo Trần Xuân Toàn, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, Tổng Biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ, nhấn mạnh nâng hạng mở ra cơ hội, nhưng dòng vốn chỉ ở lại khi thị trường minh bạch, dễ tiếp cận, có hàng hóa chất lượng và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư đáng tin cậy.

Theo ông Trần Xuân Toàn, niềm tin là tài sản chung của thị trường, giúp giảm chi phí vốn và mở rộng cơ hội phát triển. Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam thường niên được ra mắt tại sự kiện cũng hướng tới kết nối đối thoại, tìm giải pháp nâng hiệu quả huy động và sử dụng vốn.