Miễn tiền thuê đất cho dự án chip bán dẫn, AI và đổi mới sáng tạo

Chính sách tài chính đất đai vừa có bước ngoặt quan trọng khi các dự án thuộc lĩnh vực chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và đổi mới sáng tạo sẽ được hưởng mức ưu đãi cao nhất: Miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê. Đây là nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 254/2025/QH15 và Nghị định số 50/2026/NĐ-CP vừa được ban hành.


Miễn tiền thuê đất cho dự án chip bán dẫn, AI và đổi mới sáng tạo

Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, Chính phủ chính thức áp dụng cơ chế ưu đãi "kịch khung" đối với các loại hình cơ sở khoa học và công nghệ.

Cụ thể: Nhóm nghiên cứu & phát triển: Miễn tiền thuê đất trọn đời cho các phòng thí nghiệm, cơ sở thực nghiệm, cơ sở ươm tạo công nghệ và doanh nghiệp khoa học công nghệ.

Nhóm công nghệ mũi nhọn: Các viện nghiên cứu phát triển công nghệ số, dự án sản xuất chip bán dẫn, phần mềm và AI cũng thuộc diện miễn tiền thuê đất toàn bộ thời hạn dự án.

Hạ tầng tập trung: Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và các Khu công nghệ số tập trung được hưởng đặc quyền miễn thuế đất.

Đáng chú ý, để đảm bảo tính lan tỏa của chính sách, chủ đầu tư hạ tầng các khu công nghệ này không được phép tính phần tiền thuê đất được miễn vào giá cho thuê lại mặt bằng, nhằm giảm chi phí đầu vào thực tế cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Bên cạnh công nghệ, lĩnh vực xã hội hóa (giáo dục, y tế, văn hóa) cũng ghi nhận sự thay đổi căn bản về tư duy quản lý.

Thay vì áp đặt một mức ưu đãi chung, Nghị quyết 254 trao quyền chủ động cho địa phương. UBND cấp tỉnh sẽ căn cứ vào tình hình thực tế để trình HĐND quyết định mức miễn, giảm tiền thuê đất cho từng khu vực và lĩnh vực cụ thể. Cơ chế này giúp các tỉnh thành linh hoạt hơn trong việc thu hút đầu tư vào những mảng dịch vụ công còn thiếu hụt.

Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng thiết lập "hàng rào" kỹ thuật chặt chẽ: Các đơn vị vi phạm cam kết hoặc sử dụng đất sai mục đích sẽ bị thu hồi toàn bộ số tiền đã miễn, giảm và chịu phạt chậm nộp theo quy định về thuế.

Gỡ nút thắt giai đoạn chuyển tiếp

Nghị định 50/2026/NĐ-CP cũng đưa ra giải pháp "giải vây" cho các đơn vị sự nghiệp công lập đang gặp vướng mắc khi chuyển sang Luật Đất đai 2024.

Các đơn vị chưa nộp hoặc nộp thiếu tiền thuê đất trước ngày 01/01/2026 sẽ không phải nộp bổ sung và không bị tính tiền chậm nộp đối với diện tích đất xây dựng công trình sự nghiệp. Riêng với đất sản xuất kinh doanh, đơn vị được tạm dừng nghĩa vụ tài chính từ ngày 01/8/2024 cho đến khi hoàn tất thủ tục chuyển đổi hình thức sử dụng đất.

Huyền Huyền