Masterise, Becamex, Thaco...và loạt đại gia địa ốc được giao nghiên cứu đầu tư metro tỷ đô tại TP.HCM

Đáng chú ý, Tập đoàn Trường Hải (Thaco) của tỷ phú Trần Bá Dương đang được xem xét giao nghiên cứu triển khai một số đoạn tuyến quan trọng theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Theo báo cáo mới đây của Sở Xây dựng TP.HCM về kết quả thực hiện các nhiệm vụ theo Kết luận của Thủ tướng Chính phủ – Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt, thành phố xác định ưu tiên đầu tư tuyến đường sắt kết nối Tân Sơn Nhất với sân bay Long Thành nhằm giải bài toán giao thông liên vùng và giảm tải cho hệ thống đường bộ.

Trên cơ sở đó, UBND TP.HCM đang phối hợp với UBND tỉnh Đồng Nai để chuyển đổi tuyến Thủ Thiêm – Long Thành từ đường sắt quốc gia sang đường sắt đô thị. Song song, dự án sẽ được cập nhật vào quy hoạch của hai địa phương. Dự kiến, HĐND TP.HCM và HĐND tỉnh Đồng Nai sẽ xem xét, thống nhất giao UBND TP.HCM làm cơ quan có thẩm quyền triển khai dự án.

Một điểm đáng chú ý trong phương án đang được cân nhắc là việc TP.HCM xem xét giao Thaco nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt đô thị Bến Thành – Thủ Thiêm và Thủ Thiêm – Long Thành theo hình thức PPP. Theo kế hoạch dự kiến, nếu được thông qua và triển khai thuận lợi, dự án có thể hoàn thành vào năm 2030.

Trước đó, thực hiện kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chính phủ đã yêu cầu TP.HCM và Đồng Nai đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, hướng tới mục tiêu sớm khởi công tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành và tuyến metro Suối Tiên – Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai – sân bay Long Thành. Lộ trình đặt ra là trong năm 2026, mạng lưới metro nội đô TP.HCM sẽ có kết nối trực tiếp với sân bay Long Thành.

Trong phương án báo cáo Trung ương, TP.HCM đề xuất kết nối ba dự án đường sắt gồm Bến Thành – Tham Lương, Bến Thành – Thủ Thiêm và Thủ Thiêm – Long Thành để hình thành một trục metro xuyên suốt, kết nối hai sân bay lớn nhất khu vực phía Nam.

Theo kịch bản này, hành khách từ sân bay Tân Sơn Nhất sẽ di chuyển bằng metro Bến Thành – Tham Lương về ga trung tâm Bến Thành, sau đó tiếp tục đi tuyến Bến Thành – Thủ Thiêm và nối sang tuyến Thủ Thiêm – Long Thành để tới sân bay Long Thành.

Không chỉ dừng ở các tuyến kết nối hai sân bay, TP.HCM đang mở rộng “cửa” thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư đường sắt đô thị và đường sắt quốc gia. Tuyến Bến Thành – Cần Giờ đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, giao CTCP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc (Vinspeed) làm nhà đầu tư và đã chính thức động thổ vào ngày 19/12 vừa qua.

Bên cạnh đó, TP.HCM giao Becamex nghiên cứu tuyến đường sắt quốc gia Bàu Bàng – Cái Mép; Sovico nghiên cứu tuyến metro số 4 theo hình thức PPP hoặc đầu tư trực tiếp; Masterise đề xuất nghiên cứu tuyến metro số 3 (đoạn Hiệp Bình Phước – An Hạ) theo hợp đồng BT và hiện đang được thành phố xem xét chấp thuận. Động thái này cho thấy TP.HCM đang chủ động đa dạng hóa nguồn lực, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước.

Về bài toán vốn, UBND TP.HCM đã báo cáo Bộ Tài chính về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030, trong đó kiến nghị bổ sung hơn 221.000 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương, tương đương khoảng 8,39 tỷ USD, để đáp ứng nhu cầu đầu tư hạ tầng.

Song song với đó, thành phố dự kiến bố trí hơn 975.000 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương, trong đó khoảng 124.000 tỷ đồng dành riêng cho phát triển đường sắt đô thị. Như vậy, tổng nguồn vốn ngân sách dự kiến bố trí cho đường sắt đô thị trong giai đoạn 2026 – 2030 vào khoảng 345.000 tỷ đồng, tương đương 13,1 tỷ USD.