“Luật Đặc khu nếu quá đặc thù sẽ là rào cản”

Như BizLIVE đã đưa tin, sáng nay (18/5), Viện Kinh tế Việt Nam đã phối hợp với VTV24 tổ chức Hội thảo “Đặc khu – Thể chế, chính sách và kỳ vọng thành công”.

Phát biểu tại hội thảo này, ông Hoàng Thế Liên, nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, trong luật đặc khu đang soạn thảo, chúng ta đưa ra nhiều ưu đãi, chỉ thua thiên đường thuế. Tuy nhiên, nếu chỉ quan tâm cái đó mà không quan tâm thể chế hiện đại thì rất khó.

Ông Liên cho biết, nhà đầu tư muốn làm ăn có lãi, an toàn nhưng chính sách pháp luật của Việt Nam phức tạp. Do vậy, thể chế, pháp luật đặc khu phải tiến tới văn minh nhân loại, dù không quên các yếu tố đặc thù, tuy nhiên nếu quá đặc thù sẽ là rào cản. 

“Phải cố gắng làm thế nào để luật này thể hiện sự phân quyền đầy đủ, rõ ràng, rành mạch để đi thẳng vào cuộc sống, không phải thông qua chỉ thị, thông tư mang tính hành chính nữa”, ông Liên nói.

Theo nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp, luật có tốt mấy nhưng quan trọng vẫn là năng lực thực thi, tìm được cán bộ, sử dụng và tuyển chọn công chức thực tài, nếu không khó thành công. 

“Càng nhiều bậc, cán bộ yếu thì các ý tưởng tốt đẹp không thành thực tế. Nhà đầu tư sẽ còn băn khoăn", ông Liên nói.

Cùng quan điểm, ông Sebastian Eckardt, chuyên gia kinh tế trưởng, Ngân hàng Thế giới cho rằng, nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng để xây dựng đặc khu thành công. 

Hiện địa điểm thì đã chọn, nơi có thiên nhiên hùng vỹ để phát triển du lịch. Sau khi xác định thế mạnh sẽ xây dựng ngành nghề đặc thù để làm sao vượt trội hơn so các nơi khác cũng có phong cảnh hùng vỹ. 

“Về nguồn nhân lực, có ý kiến cho rằng sự thiếu hụt về kỹ năng là điểm yếu, do vậy phải tập trung đầu tư cho cái này để tạo lợi thế so sánh. Cần có cơ chế đặc thù để phát triển nhân lực cho các ngành công nghiệp ưu tiên ở các đặc khu”, vị chuyên gia kinh tế trưởng, Ngân hàng Thế giới nói.

Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Hòa, Giám đốc pháp lý KPMG cho rằng, trong các ưu đãi, ưu đãi về thuế chỉ chiếm 30-40% quyết định của nhà đầu tư. Hai tiêu chí khác họ quan tâm là thể chế, minh bạch chính sách, cơ sở hạ tầng.

Theo ông Hòa, các diễn giả nói nhiều về ưu đãi thuế, các yếu tố phi thuế, phi tài chính, nhưng có một cái quan trọng ít được đề cập là cơ sở hạ tầng. Đây chính là yếu tố quyết định của nhà đầu tư, nhất là logistic. 

“Trong chính sách ưu đãi, miễn thuế của mình, có áp dụng ưu đãi cho nhà đầu tư vào đặc khu. Nhưng cái không đột phá chính là ưu đãi cho logistic, khó kêu gọi đầu tư nước ngoài”, ông Hòa nói.

Trong khi đó, ông Teo Eng Cheong, Tổng giám đốc Tập đoàn Surbana Jurong, Singapore cho biết, nhiều đặc khu đã thất bại vì các mục tiêu không rõ ràng, hạn chế trong tự do hóa chính sách, lựa chọn địa điểm sai, thiết kế tồi hoặc quản lý kém hiệu quả.

Theo ông Cheong, muốn thành công cần sự đột phá. Chuyên gia này lấy một ví dụ về đơn giản hóa thủ tục thông quan hàng hoá nhập khẩu vào đặc khu kinh tế ở sân bay của Singapore, một trong những nơi được gọi là Công viên Logistics - (ALPS). 90% thủ tục hải quan của hàng hóa đến đây phải giải quyết trong vòng 10 phút. 10% không được thực hiện trong thời gian này phải chuyển lên cấp cao hơn. 

“Nếu các bạn có thể làm được những đột phá như thế này thì có thể thành công trong việc xây dựng mô hình đặc khu”, ông Cheong nói.  
 

Theo Xuân Tùng/ BizLIVE