Lạm phát tại Mỹ tăng cao, khả năng Fed tăng lãi suất vào tuần tới
Chỉ số giá tiêu dùng Mỹ tháng 8 tăng 3,4% khiến giới đầu tư lập tức đảo chiều kỳ vọng, đưa xác suất Fed nâng thêm lãi suất vào tuần tới lên gần 90%.
Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) vừa cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 tăng 0,4% so với tháng trước, sau điều chỉnh yếu tố mùa vụ. So với cùng kỳ năm ngoái, giá tiêu dùng tăng 3,4%. Cả hai con số đều phù hợp dự báo của giới phân tích.
Tuy nhiên, lạm phát lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng có giá biến động mạnh, lại nóng hơn dự kiến. CPI lõi tăng 0,3% trong tháng, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo. So với cùng kỳ, chỉ số này tăng 2,4%, đúng như kỳ vọng.
Năng lượng là một trong những nguyên nhân chính đẩy lạm phát Mỹ đi lên. Giá xăng tăng 3,9% trong tháng 8 và đóng góp hơn một phần ba mức tăng của CPI. Chỉ số năng lượng nói chung tăng 2,1% trong tháng, giữa lúc căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gây sức ép lên thị trường nhiên liệu.
So với 1 năm trước, giá năng lượng tại Mỹ đã đắt hơn 16,3%. Riêng giá xăng tăng 27,4%, trong khi dầu sưởi tăng tới 52%. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại rằng cú sốc năng lượng có thể lan sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác thông qua chi phí vận tải, sản xuất và phân phối.
Trong khi đó, giá thực phẩm chỉ tăng 0,1% so với tháng trước, còn thực phẩm mua về sử dụng tại nhà không thay đổi. Tính trong 12 tháng, chỉ số giá thực phẩm tăng 2,7%.
Chi phí nhà ở, một trong những thành phần có trọng số lớn nhất của CPI, tăng 0,3% sau hai tháng có dấu hiệu hạ nhiệt. Dịch vụ vận tải tăng 0,5%.
Báo cáo CPI tháng 8 là dữ liệu lạm phát quan trọng cuối cùng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhận được trước cuộc họp chính sách kết thúc vào ngày 16/9. Những con số mới lập tức khiến nhà đầu tư gia tăng đặt cược vào khả năng ngân hàng trung ương Mỹ nâng lãi suất.
Theo công cụ FedWatch của CME Group, xác suất Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm đã vọt lên gần 90%, từ khoảng 70% trước khi báo cáo được công bố.
Trước khi CPI được công bố, giới kinh tế vẫn chưa đồng thuận cao về khả năng Fed hành động. Tuy nhiên, sau báo cáo, một số tổ chức, trong đó có TD Bank và JPMorgan Chase, đã thay đổi dự báo theo hướng Fed sẽ tăng lãi suất.
Diane Swonk, nhà kinh tế trưởng KPMG cho hay: “Con số này củng cố sự dịch chuyển cán cân về phía tăng lãi suất”.
Theo bà, câu hỏi giờ đây không còn đơn thuần là Fed có tăng hay không, mà là cần tăng bao nhiêu để kiểm soát lạm phát.
Một phần đáng kể mức tăng CPI lõi tháng 8 đến từ giá dịch vụ điện thoại không dây, với mức tăng kỷ lục. Đây có thể chỉ là yếu tố nhất thời, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng Fed khó tiếp tục giữ nguyên lãi suất chỉ dựa trên kỳ vọng rằng áp lực giá sẽ tự hạ nhiệt trong tương lai.
Áp lực đối với ông Warsh càng lớn bởi chính những tuyên bố ông đưa ra tại Jackson Hole ngày 28/8. Ông nhận định xu hướng lạm phát cơ bản "chưa cải thiện đáng kể" và cảnh báo ngân hàng trung ương vẫn còn "việc phải làm" nếu không có thêm bằng chứng cho thấy giá cả đang quay trở lại mục tiêu 2%.