Lạm phát năm 2026 có thể tăng từ 4,5% - 5,5%

Ngày 23/4, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp Ban chỉ đạo điều hành giá. Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, trong quý 1 năm 2026, kinh tế thế giới tăng trưởng chậm đi kèm với rủi ro gia tăng từ biến động địa chính trị, năng lượng và tài chính toàn cầu.

Đáng chú ý, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn các tuyến vận tải quan trọng từ đó đã gây ra cú sốc tăng giá dầu trên thị trường năng lượng thế giới và làm chi phí logistics tăng mạnh. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) so với tháng trước của tháng 1/2026 tăng 0,05%, tháng 2/2026 tăng 1,14%, tháng 3/2026 tăng 1,23%. Bình quân quý 1 năm 2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 3,63%.

Trước tình hình đó, chúng ta có nhiều giải pháp để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, ổn định kinh tế vĩ mô như tiếp tục giảm 2% thuế GTGT, miễn, giảm 47 khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026; bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách nhà nước để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Do giá xăng dầu thế giới tăng mạnh từ tháng 3/2026 bởi ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông và tác động lan tỏa đến giá cước vận chuyển, chi phí logistics và các hàng hóa thiết yếu khác, Bộ Tài chính cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026 tăng trong khoảng 4,5%; 5% và 5,5%. Ngân hàng nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 5±0,5%. Các tổ chức quốc tế mới đây đã cập nhật dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam khoảng 3,8-4,9%.

Tại cuộc họp, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các bộ, ngành với chức năng, nhiệm vụ của mình chỉ đạo và yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc kê khai niêm yết giá theo quy định và không lợi dụng biến động chi phí để tăng giá một cách bất hợp lý.

Chú trọng các giải pháp về bảo đảm điều hòa cung cầu, nhất là đối với các nhóm hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, lương thực thực phẩm, nguyên liệu đầu vào cho sản xuất. Kịp thời điều hòa cung cấp các mặt hàng phục vụ nhu cầu trong nước giữa các vùng, địa phương và nhu cầu xuất khẩu để ổn định giá cả thị trường.

Bảo đảm cân đối cung cầu, nhất là với các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, lương thực, thực phẩm...; không để xảy ra thiếu hụt, gián đoạn nguồn cung, gây tăng giá đột biến

Phó thủ tướng lưu ý cần đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng thao túng giá hoặc vi phạm pháp luật về giá, các trường hợp không kịp thời giảm giá đối với các mặt hàng có chi phí đầu vào đã điều chỉnh giảm theo giá thế giới. Kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong kinh doanh vận chuyển xăng dầu tại khu vực biên giới nhằm hưởng chênh lệch giá.

Tăng cường triển khai hiệu quả và giám sát thực hiện các biện pháp kê khai giá, niêm yết giá, công khai thông tin về giá, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về giá.

Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm tổ chức theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường các mặt hàng thuộc lĩnh vực quản lý để có biện pháp điều hành giá phù hợp nhất đối với những mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân như lương thực thực phẩm, điện, vật liệu xây dựng, giáo dục, y tế, đồng thời theo dõi chặt chẽ biến động của các nhóm hàng có tác động gián tiếp như vàng, ngoại tệ và bất động sản.

Đối với các hàng hóa và dịch vụ do nhà nước định giá, Phó thủ tướng yêu cầu dự kiến có phương án điều chỉnh thì các bộ, ngành, địa phương chú trọng rà soát yếu tố chi phí, đánh giá kỹ tác động lên mặt bằng giá tại địa phương nói riêng và cả nước nói chung, tránh tăng khi chưa đủ các điều kiện phù hợp.

Đồng thời chỉ đạo doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu vào, tiết giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường trách nhiệm, chia sẻ khó khăn, bảo đảm hài hòa lợi ích nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Kịp thời giảm giá bán khi chi phí đầu vào giảm, chưa cần thiết phải điều chỉnh thì cần cân nhắc kỹ thời điểm và mức độ điều chỉnh giá để nhằm ổn định mặt bằng giá cả thị trường và kiểm soát lạm phát mục tiêu.