Ký sự về một tỉ phú nhiều chuyện Kỳ 5: Nhìn lên phía trước

>>> Kỳ 1: Ký sự về một tỷ phú nhiều chuyện

>>> Ký sự về một tỉ phú nhiều chuyện Kỳ 2: Giàu lên như thế nào?

“Tôi có cảm giác mình như người gặp cây để hỏi rừng, ra sông thì dò biển trong cuộc trò chuyện với Trịnh Văn Quyết. Chắc cũng sẽ vẫn còn cảm giác ấy trong những cuộc trò chuyện với những doanh nhân khác mà mình đã gặp, sẽ gặp. Thực tế cuộc sống thì mênh mông. Hoạt động kinh tế càng nhiều bình diện và sắc thái.

Không phải dễ nhận định và tiếp cận đúng đắn được ngay. Có câu, quân tử trả thù mười năm chưa muộn. Còn có lời răn, để hiểu được người quân tử, có khi mất cả đời. Vì thế, nếu muốn hiểu quân tử thì cần kiên nhẫn, chờ đợi. Phải có đôi mắt người quân tử thì mới nhìn ra quân tử. Tôi luôn luôn đặt niềm tin và hy vọng vào những doanh nhân, những người làm nên sự nghiệp và giàu có thời nay. Họ chính là lớp quân tử của thời đại mới”.

Ông Trịnh Văn Quyết, Chủ tịch Tập đoàn FLC trao đổi với các nhà đầu tư

>>> Tỷ phú Trịnh Văn Quyết: 'Báo chí vu khống FLC 'cướp' đất của dân'

>>> Tài sản tăng 8.400 tỷ chỉ trong 3 tuần, ông Trịnh Văn Quyết lại trở thành người giàu nhất sàn chứng khoán 

Mới đây, tôi có dịp đi cùng một doanh nhân về làng quê của anh ở Văn Giang (Hưng Yên) chơi. Nơi đây đang đô thị hóa rất nhanh. Có nhiều dự án đã được triển khai, đã hoàn thành. Còn nhiều dự án khác đang và sẽ triển khai. Vùng này cũng đã khối lần “om xòm” trên truyền thông về những “sự cố” khi thực hiện việc giải phóng và bàn giao mặt bằng cho các dự án. Chúng tôi về, đến chơi, ăn trưa ở nhà ông anh ruột của doanh nhân này. Ông anh là người được đại gia đình cho ở trên đất hương hỏa, lo hương khói, cúng giỗ tổ tiên.

Trò chuyện, tôi hỏi, nhà bác có đất làm nông nghiệp không, nhà mình cấy lúa hay làm cây cảnh? Ông anh bảo, nhà có 7 sào ruộng, trước đây dành để cấy lúa lấy thóc ăn, giờ thì để không. Tôi hỏi tại sao, ông bảo, cấy lúa chả hiệu quả, nên cứ để không đấy cho cỏ mọc. Ông phân tích chi phí như đi thuê làm đất rồi cấy, một công cấy lúa thuê đã mất gần nửa triệu bạc, công gặt cỡ nửa công cấy, chở thóc về cũng cả trăm ngàn, rồi thì còn chi phí thuốc sâu, phân bón, giống má… Mà ở đây giờ sao lắm chuột thế, cấy lúa, chuột ăn và phá ghê gớm lắm.

Tính ra một sào đất, làm lúa, mỗi năm thu về được vài trăm bạc, chả bõ. Thế nên mấy đứa con đều xoay ra đi làm dịch vụ, lái xe, đi làm công ty, hay làm thuê công nhật, đều thu nhập khá. Thế đất cấy lúa ấy để không mãi thế à? Ông anh thủng thẳng trả lời, thì đợi, chỉ mong đất ấy lọt vào được dự án nào đấy, được cho chuyển đổi mục đích sử dụng, rồi thu hồi, thì có tiền to mà tính kế lâu dài.

"Trong kinh doanh, thời gian cũng chính là vốn và cơ hội. Điều còn đúng trong năm ngoái, không chắc năm nay còn đúng nữa. Với không ít trường hợp, “vượt rào” trở thành một lựa chọn cực chẳng đã trước những hàng rào tầng tầng lớp lớp, khi mà phía sau mỗi doanh nghiệp và địa phương còn là số phận hàng nghìn người lao động và những người thân của họ. Trịnh Văn Quyết

Ông em doanh nhân chen vào, nói, đất để không vậy, thế mà đến lúc đền bù để thu hồi làm dự án phát triển, thì lại kêu ầm lên đất ấy là sinh kế bao đời nay của chúng tôi đấy. Ông anh trai nhìn em cười, bảo: “Chả kêu thế thì sao, kêu thế mới đòi tăng được tiền đền bù chứ. Khéo ra, chây ỳ đúng lúc, có khi một sào đất, được dôi ra cả chục triệu đấy”.

Nhân câu chuyện, ông em doanh nhân đã từng tham gia giải tỏa, đền bù để lấy đất quê mình làm nhà máy, kể cho tôi nghe những nỗi vất vả, cũng phải lắm mưu, nhiều mẹo để đối xử với cái kiểu “có voi đòi tiên”, chây ỳ, to tiếng của một số “ông bà” nông dân trong việc này. Mang lại lợi ích cho họ rõ ràng đấy, nhưng rồi người này tị nạnh với người kia, phát sinh mâu thuẫn, thế là thành chuyện, có khi ầm ầm cả trên báo chí công luận. Chưa kể, cơ chế, giá cả, cách áp dụng chính sách, còn nhiều chỗ bất cập. Rồi sự hà lạm của cán bộ địa phương được giao việc thực hiện nữa. Thế nên, để có mặt bằng sạch bàn giao cho nhà đầu tư, rất ít nơi không có điều tiếng. Khi có điều tiếng thì lại đổ cả vào nhà đầu tư. Nhà đầu tư càng lớn, dự án càng lớn thì càng dễ có điều tiếng, thậm chí kiện cáo kéo dài.

Rồi còn các khâu thủ tục cấp phép, các loại giấy phép nữa. Nếu mọi người trong bộ máy chính quyền địa phương đều cùng đồng thuận thì còn khả dĩ, nếu không thì thật trần ai chờ đợi với các kiểu hành… là chính.

>>> Vì lý do gì mà tỷ phú Trịnh Văn Quyết có tài sản 1,5 tỷ USD lại không được góp mặt trên bảng xếp hạng người giàu nhất thế giới của For

Về việc này, tôi đã đọc được những dòng Trịnh Văn Quyết viết trên trang Facebook cá nhân: “Một trong những nỗi ám ảnh lớn nhất với người làm kinh doanh như chúng tôi là giấy phép. Riêng một dự án chẳng hạn như FLC Sầm Sơn đã cần tối thiểu hàng chục giấy phép con. Chưa nói đến việc không ít trong số đó liệu có thực sự hợp lý và cần thiết, nhưng chỉ riêng khối lượng công sức và quỹ thời gian có thể lên tới hàng năm trời để hoàn thành bằng đó thủ tục hành chính, chắc chắn đã đủ sức làm nản lòng cả doanh nghiệp và địa phương đón nhận dự án.

Trong kinh doanh, thời gian cũng chính là vốn và cơ hội. Điều còn đúng trong năm ngoái, không chắc năm nay còn đúng nữa. Với không ít trường hợp, “vượt rào” trở thành một lựa chọn cực chẳng đã trước những hàng rào tầng tầng lớp lớp, khi mà phía sau mỗi doanh nghiệp và địa phương còn là số phận hàng nghìn người lao động và những người thân của họ”.

Quyết nói thêm, Tập đoàn FLC làm các dự án lớn, đều được mời gọi đầu tư, làm không hết theo lời mời, chứ không đi xin xỏ dự án. Thế mà có lúc cũng gặp khối chuyện khó dễ… Thậm chí, đã phải tỏ rõ thái độ, phải có công văn đề nghị bộ phận này, nhân sự kia của địa phương phải hợp tác tốt với doanh nghiệp, nếu không thay đổi, đề nghị cử người khác để không ảnh hưởng đến tiến độ. Tập đoàn lớn làm việc lớn còn thế, nữa là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, họ khổ đủ điều. Mà có doanh nghiệp nào thành lập một cái là lớn được ngay đâu. Cũng từ nhỏ và vừa ban đầu rồi mới phát triển lên được.

Khi bàn tới chặng đường sắp tới, Quyết hy vọng Nhà nước và Chính phủ sẽ quyết liệt trong tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, bắt đầu bằng việc cắt bỏ các loại giấy phép không thật cần thiết. Quyết viết: Trước những động thái cắt bỏ giấy phép con quyết liệt gần đây của Thủ tướng và Chính phủ, như nhiều doanh nhân khác, cá nhân tôi rất vui mừng và hy vọng. Mong sao môi trường kinh doanh của chúng ta sẽ ngày càng bớt đi nỗi ám ảnh về những hàng rào được áp đặt bất hợp lý mà muốn đi qua, đôi khi các doanh nghiệp chỉ còn cách “vượt”.

Mở đầu phần trò chuyện về tương lai, nói chuyện như thế, rồi chúng tôi cùng chung nhận định, sắp tới sẽ là giai đoạn phát triển mạnh mẽ của kinh tế, nhất là khi chúng ta đã nhận thức mới mẻ và quyết liệt hơn về vai trò và động lực của kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Cùng với chủ trương này thì việc hoàn thiện luật pháp và chính sách để thúc đẩy, phát triển kinh tế sẽ diễn ra nhanh hơn. Lúc đó, cơ hội đầu tư và cạnh tranh sẽ sòng phẳng hơn, minh bạch hơn. Lúc đó thì doanh nghiệp nào có năng lực thực sự mạnh hơn, tất nhiên sẽ đón nhận được nhiều cơ hội hơn, đồng nghĩa là sẽ phát triển nhanh hơn.

Ông Trịnh Văn Quyết trả lời phỏng vấn hãng thông tấn Kyodo News.

Người đứng đầu FLC chia sẻ với tôi nhiều ý tưởng và tâm huyết về đường hướng xây dựng văn hóa doanh nghiệp mang tính đặc thù riêng của tập đoàn mình, rồi việc xây dựng thương hiệu tập đoàn để đóng góp vào xây dựng thương hiệu kinh tế quốc gia…

Hàng năm, FLC chi mấy trăm tỷ vào công đoạn xây dựng thương hiệu. Cùng với đó là đầu tư, tài trợ cho văn hóa, nghệ thuật, thể thao. Cụ thể, để duy trì đội bóng đá, cũng đã đổ vào đó khoảng 100 tỷ. Tài trợ cho các hoạt động nghệ thuật, tham gia tổ chức các chương trình truyền hình, cũng khoảng ngần đó tiền. Rồi truyền thông, tiếp thị, quảng bá và các hoạt động xã hội, từ thiện nữa…

Tháng 8/2017, FLC đã có một cuộc gặp gỡ, cung cấp thông tin cho các đại sứ, đại diện ngoại giao và đại diện thương mại của Việt Nam chuẩn bị lên đường đi nhận nhiệm vụ tại các quốc gia và các tổ chức quốc tế. Đó là một sáng kiến rất mới vẻ, tinh nhạy và rất bất ngờ của chính Chủ tịch Trịnh Văn Quyết. Ý tưởng mới mẻ, nhưng rất hợp thời và cần thiết, nên lập tức được các nhà ngoại giao hưởng ứng. Cuộc gặp gỡ tại chính trụ sở FLC, đã kéo dài thời gian hơn dự kiến rất nhiều, vì cả hai phía đều thấy rất bổ ích và lý thú. Đấy chính là đóng góp vào ngoại giao chung, bằng ngoại giao kinh tế.

Các lãnh đạo của FLC cũng đã có nhiều chuyến xuất ngoại, tìm gặp, trao đổi với nhiều đối tác lớn trên thế giới để mở rộng hoạt động của Tập đoàn.

Trịnh Văn Quyết có một ý tưởng, nghe qua thì rất mơ mộng và táo bạo, là phải có đường hàng không để khách du lịch quốc tế tiếp cận nhanh với những khu nghỉ dưỡng biển lớn của Việt Nam, rồi từ đó sẽ tỏa đi ra các vùng khác của đất nước. Chưa biết rồi sẽ làm được đến đâu, nhưng FLC đã đầu tư vào hàng không rồi. Hãng hàng không Tre Việt (Bamboo Airways) của FLC dự tính sẽ sở hữu 10 máy bay Boeing 737 Max 9 trong giai đoạn ‎2018-2020.

Từ năm 2020 trở đi, sẽ có 5 máy bay Boeing 777X để phục vụ các đường bay quốc tế. FLC đã mời Hãng Boeing (Mỹ) đến làm việc tại trụ sở của mình để trao đổi và đã thống nhất kế hoạch hiện thực hóa hợp tác giữa hai bên. Boeing không chỉ cung cấp cho FLC máy bay, mà sẽ còn hợp tác lâu dài trong việc phát triển đội bay cùng nhiều lĩnh vực khác như phát triển thương mại, đào tạo và quản lý bay, truyền thông, pháp lý, thương hiệu và tài chính.

FLC cũng đã xúc tiến nghiên cứu để lập dự án khả thi, triển khai ý tưởng tham gia vào hoạt động y tế, đóng góp vào công cuộc bảo vệ và nâng cao sức khỏe và thể trạng của người dân, trong đó có việc xây các nhà máy làm dược phẩm và sản xuất dụng cụ y tế. Rồi tiếp đến là kế hoạch làm nông nghiệp công nghệ cao, xuất nhập khẩu nông nghiệp…

"Bây giờ chính là thời điểm cho một cuộc canh tân đất nước mới. Thiên thời đã có, địa lợi cũng sẵn sàng, nhân hòa thì đang vun đắp… Bao nhiêu mong ước dường như đang như tụ về… Bây giờ hoặc không bao giờ, cuộc canh tân mới đang mở ra kỳ vọng về một kỷ nguyên giàu mạnh. Nhà văn Nguyễn Thành Phong

Trò chuyện về gia đình, Quyết khoe mình có ba cậu con trai, hai thằng cu đầu đang học trường chuyên Hà Nội – Amterdam, cậu thứ ba còn nhỏ, mới hơn một tuổi. Quyết lấy vợ năm 2002, vợ tuổi Kỷ Mùi (1979, tam hợp, thảo nào phát thế). Vợ Quyết làm cán bộ ở Ngân hàng BIDV, có đứng tên mua cổ phiếu của FLC ngay từ giai đoạn đầu, chứ không tham gia vào điều hành doanh nghiệp của chồng. Hai em gái của Quyết hiện nay đang làm trong Tập đoàn, nhưng chỉ là cán bộ bình thường. Đấy là chủ ý của Trịnh Văn Quyết, nhất định không điều hành công ty theo kiểu gia đình.

FLC khởi đi ban đầu là một nhóm luật sư và dân làm tư vấn luật, hiểu, tin và trọng nhau nên gắn bó mà thành chí hướng. Sau nhiều thay đổi, hiện nay, đội ngũ lãnh đạo chủ chốt của Tập đoàn bao gồm nhiều người, toàn trẻ tuổi, có học thức rộng, nhiều “chiến tướng” có học vị cao, từng tu nghiệp ở nước ngoài về, tinh tường và lịch duyệt. Tôi đặc biệt ấn tượng về những “nữ tướng” của FLC, họ xinh đẹp, đầy vẻ dịu dàng, đậm nữ tính. Nhìn bề ngoài thì thế, nhưng thử xem, khi “động” vào việc cụ thể, thì các cô này rất quyết liệt và sắt đá. Tất nhiên, bên cạnh đấy, cánh đàn ông của FLC cũng tài hoa, cầm kỳ thi họa ra trò, mà vào việc thì cũng đam mê, sáng tạo hết mình.

Cuối cuộc trò chuyện gần đây nhất, Trịnh Văn Quyết có tâm tình với tôi về đồng sự và công việc quản trị doanh nghiệp. Theo Quyết, thì bí quyết phát triển và thành công chính là phải tập hợp được nhiều người giỏi, tâm đầu ý hợp với nhau vào cùng một đội ngũ. Doanh nhân Việt cần sâu rộng tri thức thì doanh nghiệp mới phát triển bền vững. Các nước lớn, các thương hiệu lớn trên thế giới, người ta đi trước mình đã cả một chặng đường dài. Họ đã xây dựng được hệ thống chuẩn mực và vững chắc cho họ. Bây giờ mình mới bắt đầu, thì cần phải nhanh chóng hoàn thiện hệ thống quản trị của mình. Phải ý thức mạnh mẽ trong tiếp cận nhanh những tiến bộ của khoa học quản trị của nhân loại để hình thành hệ thống có bản sắc riêng, thì mới hy vọng đuổi theo kịp họ…

***

Tôi có cảm giác mình như người gặp cây để hỏi rừng, ra sông thì dò biển trong cuộc trò chuyện với Trịnh Văn Quyết. Chắc cũng sẽ vẫn còn cảm giác ấy trong những cuộc trò chuyện với những doanh nhân khác mà mình đã gặp, sẽ gặp. Thực tế cuộc sống thì mênh mông. Hoạt động kinh tế càng nhiều bình diện và sắc thái. Không phải dễ nhận định và tiếp cận đúng đắn được ngay. Có câu, quân tử trả thù mười năm chưa muộn. Còn có lời răn, để hiểu được người quân tử, có khi mất cả đời. Vì thế, nếu muốn hiểu quân tử thì cần kiên nhẫn, chờ đợi. Phải có đôi mắt người quân tử thì mới nhìn ra quân tử. Tôi luôn luôn đặt niềm tin và hy vọng vào những doanh nhân, những người làm nên sự nghiệp và giàu có thời nay. Họ chính là lớp quân tử của thời đại mới.

Đất nước đã có những kỷ nguyên bền vững hàng mấy trăm năm, như thời đại nhà Lý, nhà Trần. Nhưng lịch sử nước non ta, thời gian nhọc nhằn gian khó vẫn nhiều hơn. Nhiều cuộc canh tân lớn, nhưng không đến đích vì người quân tử chưa hợp lực được cùng lúc ba yếu tố lớn, là thiên thời, địa lợi và nhân hòa.

Nếu kể ra, trong lịch sử, đã có bốn cuộc canh tân để lại nhiều dấu ấn. Cuộc thứ nhất là do Khúc Hạo (con trai Khúc Thừa Dụ) khởi xướng hồi thế kỷ thứ X, sau đó là cuộc canh tân của Hồ Quý Ly (thế kỷ XIV), tiếp đến là Lê Thánh Tông (thế kỷ XV), và cuối cùng là cuộc canh tân của nhà Nguyễn, thời vua Minh Mệnh. Khúc Hạo thất bại vì thể chế còn lệ thuộc quá nhiều vào phương Bắc, nhưng đã tạo những tiền đề cho đời sau. Hồ Quý Ly với nhà Hồ yểu mệnh, không có nhân hòa, là một bài học. Cuộc canh tân của Lê Thánh Tông là tương đối có thành quả, là đỉnh cao của thời phong kiến với vua sáng tôi hiền. Đến thời nhà Nguyễn, bao nhiêu tài trí như Nguyễn Trường Tộ, Đặng Huy Trứ, Phạm Phú Thứ, Bùi Viện, Nguyễn Lộ Trạch… nhưng cũng đã dừng lại với nhiều hạn chế và tiếc nuối…

Bây giờ chính là thời điểm cho một cuộc canh tân đất nước mới. Thiên thời đã có, địa lợi cũng sẵn sàng, nhân hòa thì đang vun đắp… Bao nhiêu mong ước dường như đang như tụ về… Bây giờ hoặc không bao giờ, cuộc canh tân mới đang mở ra kỳ vọng về một kỷ nguyên giàu mạnh. Một đội ngũ đông đảo các doanh nhân đã xuất hiện, đang tiếp tục xuất hiện. Họ là lực lượng dẫn đầu xã hội trong cuộc canh tân mới. Những gì đã làm được, những gì còn dang dở, thậm chí thất bại, sẽ là tiền đề cho mỗi doanh nhân trên chặng đường phía trước.

Vì thế, tôi rất tâm đắc với Trịnh Văn Quyết, rằng không bao giờ bằng lòng với những gì đã qua, mà phải dứt khoát và kiên định để tiếp tục còn tiến bước.

Theo Nhà văn Nguyễn Thành Phong
Tạp chí Reaimes

Link nguồn: http://reatimes.vn/ky-5-nhin-len-phia-truoc-16730.html