HoREA đề xuất loạt cơ chế gỡ vướng cho nhà ở thương mại giá phù hợp trong Luật Nhà ở

Theo đó, HoREA vừa có văn bản kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ và các bộ ngành liên quan đề xuất bổ sung chính sách phát triển “nhà ở thương mại giá phù hợp với khả năng chi trả của người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp” vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) nhằm tạo động lực mới để giải quyết nhu cầu an cư cho người có thu nhập trung bình và thấp.

HoREA nêu thực tế cho thấy nguồn cung nhà ở thương mại liên tục sụt giảm, đặc biệt phân khúc nhà ở giá bình dân vắng bóng trên thị trường, trong khi nhà ở cao cấp chiếm tỷ trọng lớn dẫn đến tình trạng lệch pha cung cầu.

Cụ thể, theo HoREA, số lượng dự án và nguồn cung nhà ở thương mại liên tục sụt giảm mạnh từ năm 2018 cho đến năm 2024, từ 92 dự án với 42.991 căn nhà năm 2017 giảm còn 77 dự án với 28.316 căn nhà năm 2018; 42 dự án với 23.046 căn nhà năm 2019; 31 dự án với 16.895 căn nhà năm 2020; 20 dự án với 14.443 căn nhà năm 2021; 25 dự án với 12.147 căn nhà năm 2022; 19 dự án với 17.753 căn nhà năm 2023; 06 dự án với 3.845 căn nhà năm 2024.

Tỷ trọng nhà ở thương mại giá phù hợp cũng bị sụt giảm mạnh trong 6 năm gần đây. Cụ thể, năm 2020 chỉ có 163 căn hộ nhà ở thương mại giá phù hợp, chỉ chiếm 1% tổng số nhà ở thương mại đưa ra thị trường, nhưng kể từ năm 2021 đến năm 2024 thì không còn căn hộ nhà ở thương mại giá phù hợp đưa ra thị trường.

Ngược lại, từ năm 2019 đến năm 2023, tỷ trọng nhà ở thương mại cao cấp tăng rất mạnh, chiếm trên dưới 70% tổng số nhà ở thương mại đưa ra thị trường. Tại TP. HCM (cũ), phân khúc nhà ở thương mại cao cấp chiếm 100% thị trường nhà ở của Thành phố.

Từ thực tế trên, HoREA vừa có văn bản kiến nghị liên quan đến dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). HoREA kiến nghị hình thành chính sách riêng cho nhà ở thương mại có mức giá phù hợp với sức mua của đại bộ phận người dân.

Theo đó, HoREA đã đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá bao gồm: Về giá bán và cơ chế tài chính, thay vì khống chế lợi nhuận tối đa của doanh nghiệp, Nhà nước chỉ nên quy định mức giá trần tối đa theo khu vực. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động tính toán, cân đối chi phí và tự quyết định tham gia dựa trên hiệu quả kinh doanh. Bên cạnh đó, người mua nhà ở thương mại giá phù hợp cũng sẽ được tạo điều kiện tiếp cận các gói vay vốn với lãi suất ưu đãi từ các tổ chức tín dụng.

HoREA kiến nghị áp dụng cơ chế ưu tiên, rút ngắn thời gian triển khai dự án. Cụ thể, chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại giá phù hợp được thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng ưu tiên theo "luồng xanh" như dự án nhà ở xã hội (theo quy định tại khoản 3 Điều 65 dự thảo Luật Nhà ở). UBND cấp tỉnh cũng được đề xuất có thêm dư địa điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch nhằm khuyến khích phát triển căn hộ diện tích vừa và nhỏ.

Hiệp hội đề nghị không quy định việc bên mua, thuê mua nhà ở thương mại giá phù hợp từ chủ đầu tư không được bán lại nhà ở trong thời hạn tối thiểu 5 năm. Theo HoREA, đã là nhà ở thương mại, người mua sau khi đã có Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (sổ hồng) có quyền chuyển nhượng theo nhu cầu tại bất cứ thời điểm nào và có trách nhiệm nộp thuế cho Nhà nước theo quy định.

HoREA đề nghị bổ sung quy định, trường hợp dự án nhà ở thương mại giá phù hợp được thực hiện tại khu vực nông thôn, miền núi thì có thể xây dựng nhà ở thấp tầng để phù hợp với đặc thù vùng miền, bên cạnh quy định chung vốn là nhà chung cư.