Hơn 1.260 ha đất sử dụng chưa đúng quy định tại Tổng công ty Giấy Việt Nam

1.266 ha đất chưa hoàn tất thủ tục theo quy định

Thanh tra Chính phủ vừa thông tin về Kết luận thanh tra liên quan đến việc quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các công ty nông, lâm nghiệp thuộc Tổng công ty Giấy Việt Nam trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên.

Tại Kon Tum, Thanh tra Chính phủ xác định Công ty TNHH MTV Nguyên liệu Giấy Miền Nam đã sử dụng 1.266,58 ha đất vào mục đích trồng rừng nhưng không đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Doanh nghiệp cũng chưa thực hiện rà soát đất đai để làm cơ sở lập phương án sử dụng đất theo quy định; chậm bàn giao diện tích đất thu hồi cho địa phương quản lý.

Không chỉ tồn tại ở thủ tục đất đai, hoạt động giao khoán tại doanh nghiệp cũng được Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều bất cập.

Cụ thể, Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam ký hợp đồng giao khoán không đúng đối tượng, không có biên bản bàn giao nhận, không thể hiện tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, đồng thời không có phương án tổ chức sản xuất kinh doanh, định mức giao khoán theo quy định.

Một số hợp đồng cũng không đúng mẫu theo quy định. Công tác kiểm tra, giám sát chưa đầy đủ, dẫn đến tình trạng trồng cây cao su không đúng mục đích, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Đất đã thu hồi cũng còn tồn đọng

Một vấn đề đáng chú ý khác nằm ở phần diện tích đất sau khi thu hồi, bàn giao về địa phương.

Theo Thanh tra Chính phủ, 3.000,17 ha đất thu hồi của Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam giao địa phương quản lý nhưng UBND các huyện chưa lập phương án sử dụng đất, kiểm tra, rà soát, theo dõi việc sử dụng diện tích này theo quy định.

Như vậy, bên cạnh 1.266,58 ha đất doanh nghiệp đang sử dụng nhưng chưa hoàn thiện đầy đủ các thủ tục theo quy định, một diện tích lớn khác đã được thu hồi, giao địa phương quản lý nhưng việc tổ chức sử dụng đất vẫn chưa được giải quyết đầy đủ.

Thanh tra Chính phủ cho rằng nguyên nhân chủ quan của những tồn tại là công tác quản lý, sử dụng đất của Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam còn lỏng lẻo, thiếu kiểm tra, giám sát, không nắm rõ ranh giới đối với phần diện tích được giao, cho thuê, quản lý, sử dụng; chậm hoàn thiện thủ tục đất đai và không đưa đất vào sử dụng, gây lãng phí nguồn lực đất đai.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với những hạn chế, thiếu sót và vi phạm nêu trên thuộc về Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương); Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc Tổng công ty Giấy Việt Nam; Chủ tịch, Giám đốc Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam, cùng các cơ quan, đơn vị, tổ chức, tập thể và cá nhân có liên quan qua các thời kỳ.

Đối với Bộ Công nghiệp, Thanh tra Chính phủ chỉ ra việc không ban hành văn bản chỉ đạo Tổng công ty Giấy Việt Nam lập phương án khai thác rừng đã trồng để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ từ năm 2005.

Tổng công ty Giấy Việt Nam cũng được xác định có những thiếu sót trong công tác quản lý Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam, trong đó có việc chậm ban hành quyết định phê duyệt Điều lệ hoạt động của công ty và thiếu kiểm tra, giám sát việc lập phương án sử dụng đất cũng như việc sử dụng đất vào mục đích trồng rừng khi chưa được giao, cho thuê đất.

Trong khi đó, đối với UBND tỉnh Kon Tum và các cơ quan quản lý đất đai tại địa phương, Thanh tra Chính phủ xác định việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và phê duyệt phương án sử dụng đất cũng còn những thiếu sót.

Cụ thể, UBND tỉnh Kon Tum từng ban hành văn bản tạm giao và biên bản thỏa thuận giao quản lý, sử dụng đất để trồng rừng nguyên liệu giấy nhưng không tiến hành bàn giao đất trên thực địa, dẫn tới không xác định được diện tích đất thực tế đang quản lý, sử dụng.

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Kon Tum còn ký hợp đồng thuê đất với Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam khi chưa có quyết định cho thuê đất, không đúng trình tự, thủ tục theo quy định.

Việc thẩm định, trình UBND tỉnh phê duyệt phương án sử dụng đất cũng không đúng diện tích thực tế doanh nghiệp đang sử dụng và diện tích bị thu hồi bàn giao địa phương quản lý.

Yêu cầu xử lý, khắc phục dứt điểm

Trước những tồn tại trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, rà soát diện tích 1.266,58 ha Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam đang sử dụng nhưng chưa được thuê đất để giải quyết theo đúng quy định pháp luật. Đồng thời, xây dựng phương án sử dụng đất có hiệu quả đối với diện tích đất thu hồi, bàn giao địa phương quản lý, sử dụng.

Đồng thời, địa phương phải xây dựng phương án sử dụng đất có hiệu quả đối với diện tích đất đã thu hồi, bàn giao địa phương quản lý, sử dụng.

Đối với Bộ Công Thương, Thanh tra Chính phủ yêu cầu chỉ đạo xử lý, khắc phục các hạn chế, thiếu sót, vi phạm; kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý theo quy định đối với Hội đồng thành viên, Chủ tịch, Phó chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Giấy Việt Nam và các tập thể, cá nhân liên quan qua từng thời kỳ.

Đặc biệt, trong quá trình thực hiện nếu phát hiện vi phạm pháp luật, gây thiệt hại tiền, tài sản của Nhà nước thì chuyển cơ quan chức năng để xử lý theo quy định pháp luật.

Đối với Tổng công ty Giấy Việt Nam, Thanh tra Chính phủ yêu cầu tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý theo quy định đối với Chủ tịch, Giám đốc Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam cùng các tập thể, cá nhân thuộc Tổng công ty qua các thời kỳ có liên quan đến những hạn chế, thiếu sót, vi phạm.

Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam cũng phải tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và xử lý nghiêm đối với tập thể, cá nhân thuộc công ty có liên quan. Đồng thời, doanh nghiệp phải kiểm tra, rà soát toàn bộ diện tích đất đang quản lý, sử dụng để trình UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh phương án sử dụng đất theo quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu các địa phương rà soát từng hành vi vi phạm, xác định rõ thời điểm, chủ thể vi phạm và thời hiệu xử phạt để xem xét xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả; tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai, lấn chiếm đất và rừng. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự phải chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định.