Hai kịch bản lạm phát năm 2026

Triển khai hiệu quả các chính sách miễn giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí

Ngày 9/10, Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá đánh giá công tác quản lý, điều hành giá quý 3/2026 và đưa ra dự báo, đề xuất kịch bản điều hành giá cho những tháng còn lại của năm 2026.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, giá cả thị trường trong 9 tháng năm 2026 nhìn chung diễn biến theo hướng tăng cao trong quý 1, giảm trong quý 2 sau đó tăng trở lại trong quý 3, chủ yếu do chịu tác động của yếu tố mùa vụ làm tăng nhu cầu tiêu dùng trong các dịp Lễ, Tết, cùng với biến động giá nhiên liệu thế giới và chi phí nguyên liệu đầu vào. Từ tháng 3, giá nhiên liệu, năng lượng thế giới tăng mạnh, vận tải logistics gián đoạn và chi phí đầu vào tăng đã tác động đến mặt bằng giá cả trong nước. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,26%.

Bước vào quý 4 năm 2026, áp lực lên mặt bằng giá vẫn hiện hữu do rủi ro từ thị trường năng lượng quốc tế, sự gián đoạn chuỗi cung ứng, cùng nhu cầu đẩy mạnh đầu tư công và tiêu dùng dịp cuối năm.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát cũng được giảm bớt phần nào nhờ việc tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm thuế, phí; điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào và khả năng phục hồi sản xuất sau thiên tai.

Bộ Tài chính cập nhật 2 kịch bản lạm phát năm 2026: tăng trong khoảng 4,5% và 4,8%. Ngân hàng nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 4,5%-5,0%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam tăng khoảng 4,2%-5,5%.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu triển khai công tác kiểm tra việc kê khai và niêm yết giá, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu. Xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá nhằm mục đích trục lợi bất hợp pháp, lợi dụng thiên tai bão lũ, mùa cao điểm lễ Tết để tự ý nâng giá bán; yêu cầu doanh nghiệp kịp thời giảm giá bán tương ứng khi chi phí nguyên vật liệu đầu vào giảm để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Chỉ đạo thực hiện nghiêm quy định công khai các khoản thu, chi đầu năm học, không để phát sinh các khoản thu ngoài danh mục quy định.

Đặc biệt, các bộ, các ngành phải tập trung kiểm tra giám sát những lĩnh vực mình phụ trách bởi "có những thời điểm mà giá đầu vào đã giảm, thế nhưng giá đầu ra, giá dịch vụ rồi giá hàng hóa lại không giảm tương ứng hoặc giảm rất chậm".

Phó thủ tướng giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa, theo dõi sát diễn biến của tỷ giá, lãi suất tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế để chủ động các giải pháp hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu. Điều tiết tăng trưởng tín dụng hợp lý, ưu tiên tập trung vốn cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Bộ Tài chính tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và hỗ trợ đời sống cho người dân. Phó Thủ tướng lưu ý, phải tận dụng mọi chính sách để có thể kiểm soát được CPI. 

Xử lý tình trạng đầu cơ, găm hàng

Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu, khí hóa lỏng, than, điện và các loại năng lượng trên thị trường thế giới; điều hành giá xăng dầu trong nước theo quy định, bám sát diễn biến giá thế giới và bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì nguồn cung, chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho sản xuất kinh doanh và tiêu dùng, không để xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung hoặc găm hàng chờ giá.

Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan điều hòa cung cầu hàng hóa thiết yếu trên phạm vi cả nước; bảo đảm cân đối cung cầu các mặt hàng chiến lược trong mọi tình huống, tăng cường kiểm tra giám sát việc kê khai, niêm yết giá đối với các mặt hàng thuộc phạm vi quản lý.

Bộ Y tế theo dõi chặt chẽ diễn biến giá thuốc, vật tư y tế, hóa chất, xét nghiệm, thiết bị y tế và dịch vụ khám chữa bệnh; bảo đảm đầy đủ nguồn cung thuốc, vật tư y tế phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của người dân với giá hợp lý; xây dựng lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế phù hợp với khả năng chi trả của người dân và góp phần kiểm soát lạm phát; tăng cường kiểm tra hoạt động kê khai giá, niêm yết giá, thuốc, vật tư y tế, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về giá.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa; kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, nâng giá hoặc bán giá cao hơn giá niêm yết in trên bìa.

Bộ Xây dựng chủ trì theo dõi đánh giá diễn biến giá vật liệu xây dựng, giá nhà ở, bất động sản và chi phí xây dựng, chủ động đề xuất các giải pháp bình ổn thị trường; chỉ đạo các địa phương kịp thời cập nhật, công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng sát với diễn biến thị trường. Xử lý kịp thời tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc thao túng giá vật liệu xây dựng. Phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá cước vận tải, yêu cầu các doanh nghiệp vận tải thực hiện điều chỉnh giảm giá cước tương ứng khi chi phí nhiên liệu giảm. Xử lý nghiêm các trường hợp chậm điều chỉnh hoặc lợi dụng biến động giá xăng dầu để tăng giá cước bất hợp lý.

UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chức năng theo dõi sát cung cầu giá các mặt hàng thiết yếu. Chủ động triển khai chương trình bình ổn thị trường và phương án bảo đảm cung ứng hàng hóa trong mùa mưa bão, thiên tai, các tình huống khẩn cấp và đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng cuối năm.