Hà Nội xây khu đô thị đa mục tiêu 200.000 dân để tái định cư cho khu vực nào?

Ngày 2/2, Công ty cổ phần Tập đoàn Tương lai sông Hồng phối hợp cùng UBND TP Hà Nội tổ chức lễ khởi công dự án khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và xã Đông Anh.

Đây là dự án thí điểm đầu tiên trong khuôn khổ Đề án phát triển khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn Hà Nội, phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Dự án có quy mô khoảng 696ha, bao gồm 3 khu đất thuộc các phân khu đô thị khác nhau. Trong đó, khu đất thứ nhất có diện tích khoảng 360ha, nằm trên địa bàn xã Thư Lâm, thuộc phân khu đô thị E2-3. Khu đất thứ hai có quy mô khoảng 23ha, thuộc xã Đông Anh, phân khu đô thị XB-2.

Khu đất thứ ba có diện tích khoảng 313ha, cũng thuộc phân khu đô thị XB-2, tiếp giáp đường Vành đai 3, đường cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, khu đấu giá Việt Hùng và khu Di tích Cổ Loa.

Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 60.558 tỷ đồng, dự kiến đáp ứng quy mô dân số khoảng 200.000 người.

Dự án sẽ được triển khai trong gần 4 năm, từ quý 1/2026 đến quý 3/2029, công tác giải phóng mặt bằng và triển khai xây dựng được thực hiện song song nhằm sớm bố trí nhà ở định cư cho người dân.

Ông Trần Đăng Khoa, Chủ tịch Tập đoàn Tương lai sông Hồng, cho biết khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, xã Đông Anh được thiết kế với triết lý sinh kế bền vững làm trung tâm, kết nối chặt chẽ với hành lang phát triển kinh tế - công nghệ - giao thông phía bắc Thủ đô trong tầm nhìn quy hoạch 100 năm.

Đây cũng là một trong những mấu chốt để Hà Nội thiết lập mô hình tăng trưởng mới gắn với nâng cao năng suất tổng hợp, chuyển dịch mô hình phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu, chuyển hướng tiếp cận từ các giải pháp hành chính sang giải pháp phát triển toàn diện.

Liên quan đến đề án khu đô thị đa mục tiêu, Phó chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, mục tiêu của đề án là phát triển các Khu đô thị đa mục tiêu phân bổ đồng đều tại 8 hướng của thành phố gắn với 9 trục động lực phát triển được xác định tại định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; ưu tiên bố trí gần các hành lang giao thông chính, các đầu mối giao thông công cộng.

Bên cạnh đó, chủ động hình thành quỹ nhà tái định cư và nhà ở xã hội, nhà ở công vụ quy mô lớn, có công năng linh hoạt theo nhu cầu thực tế; hình thành không gian sống và làm việc bền vững, có khả năng tạo lập và duy trì sinh kế cho người dân ngay trong khu đô thị, nhất là các đối tượng tái định cư. Đồng thời là không gian thí điểm các cơ chế, chính sách mới, vật liệu xây dựng mới và cách thức tổ chức, quản trị đô thị hiện đại của thành phố.

Đề án được xác định bảo đảm phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm theo mô hình chùm đô thị đa cực - đa trung tâm, đa tầng - đa lớp, đa mục tiêu gồm 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, 9 trục động lực, 6 vành đai và các hành lang phát triển.

Đồng thời, phát triển các khu đô thị đa mục tiêu với quy mô đủ lớn theo định hướng đô thị nén, đa mục tiêu, trong đó nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà ở thương mại được bố trí đan xen, linh hoạt trong cùng một khu đô thị.

Theo Đề án quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đưa ra lộ trình giãn dân giảm áp lực cho đô thị. Cụ thể giai đoạn 2026-2035, Hà Nội sẽ di dời 200.000 người ở khu vực sông Hồng; 200.000 người ở Hồ Tây và phụ cận; 42.000 người ở một số tuyến phố trong vành đai 3. Giai đoạn 2036-2045, Hà Nội di dời 26.730 người ở khu phố cổ, 23.000 người ở khu phố cũ, 370.000 người ở các khu vực còn lại trong vành đai 3 để tái cấu trúc đô thị. Như vậy, trong giai đoạn 2026-2045, thành phố đề xuất di dời hơn 860.000 để phục vụ quá trình tái cấu trúc đô thị.

Chủ trương giãn dân ra khỏi khu vực nội đô Hà Nội đã được định hướng từ cách đây hơn 20 năm. Cụ thể, tại Quy hoạch chung được phê duyệt năm 1998 đã nêu đến năm 2020 giảm dân số trong khu vực nội đô lịch sử từ 960.000 xuống còn 800.000.

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch 1259 được phê duyệt ngày 26/7/2011) đã xác định khu nội đô lịch sử cần kiểm soát gia tăng dân số cơ học, giảm từ 1,2 triệu xuống còn khoảng 0,8 triệu người.

Đến đầu năm 2021, thành phố công bố 6 đồ án quy hoạch phân khu đô thị tỷ lệ 1/2.000 tại các quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, trong đó đưa ra mục tiêu đến năm 2030 dân số 4 quận sẽ giảm từ gần 900.000 xuống 670.000.

Riêng quận Hoàn Kiếm cũ cũng từng có đề án di dân phố cổ, đưa 1.800 hộ dân sang khu đô thị mới Việt Hưng (quận Long Biên cũ). Lộ trình chia thành hai giai đoạn, từ năm 2012 đến 2020 thì hoàn thành. Tuy nhiên đề án đến nay vẫn dở dang.