Giá xăng dầu tăng, tính chuyện giảm thuế, dùng ngân sách hỗ trợ

Xăng dầu là đầu vào thiết yếu của nhiều ngành kinh tế - xã hội, do đó khi giá tăng sẽ tác động trực tiếp đến chi tiêu của người dân. Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Hoàng Văn Cường, đại biểu Quốc hội khóa 15, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, cho rằng việc triển khai các gói hỗ trợ từ ngân sách để bình ổn giá xăng dầu là cần thiết và cấp bách.

Theo ông Cường, tác động của giá xăng dầu không chỉ dừng ở tiêu dùng mà còn lan sang chi phí sản xuất, vận tải, kéo theo giá hàng hóa tăng, làm mặt bằng giá chung đi lên và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Vì vậy, việc kịp thời triển khai các biện pháp bình ổn là cần thiết nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Thời gian qua, Chính phủ và các bộ, ngành đã phản ứng tương đối nhanh, trong đó Quỹ bình ổn giá xăng dầu được sử dụng để “hạ nhiệt” đà tăng. Dù là nguồn tiền do người tiêu dùng đóng góp, nhưng trong bối cảnh giá tăng cao, việc xả quỹ được xem là giải pháp phù hợp để giảm áp lực tức thời lên thị trường.

Tuy nhiên, khi dư địa quỹ không còn nhiều, cần tính đến các giải pháp mạnh hơn, đặc biệt là chính sách tài khóa. Việc điều chỉnh thuế, phí trong cơ cấu giá xăng dầu được đánh giá là công cụ hiệu quả. Hiện thuế nhập khẩu đã giảm về 0%, trong khi thuế bảo vệ môi trường đang được nghiên cứu điều chỉnh. Ngoài ra, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt cũng cần được cân nhắc nhằm hạ giá thành.

Theo ông Cường, việc điều chỉnh các sắc thuế đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội, do mỗi loại thuế thuộc thẩm quyền khác nhau. Về dài hạn, cần xây dựng lộ trình điều hành giá xăng dầu linh hoạt, chủ động hơn để thích ứng với biến động thị trường.

Bên cạnh bình ổn giá, các chính sách hỗ trợ cần tập trung vào những ngành chịu tác động trực tiếp, đặc biệt là vận tải. Việc giảm phí bến bãi, cầu cảng hoặc điều chỉnh thuế VAT trong lĩnh vực này có thể giúp hạ chi phí đầu vào, qua đó giảm áp lực tăng giá lan sang các ngành khác.

Dù có thể làm giảm thu ngân sách trong ngắn hạn, các biện pháp này vẫn cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong trường hợp biến động kéo dài và các công cụ hiện tại không còn hiệu quả, cần tính đến các gói hỗ trợ quy mô lớn hơn từ ngân sách.

Về dài hạn, nâng cao năng lực dự trữ xăng dầu quốc gia là giải pháp mang tính chiến lược. Hiện nguồn cung trong nước mới đáp ứng khoảng 70% nhu cầu, do đó cần tăng cả dự trữ quốc gia và dự trữ thương mại. Khi giá ở mức thấp, nên tận dụng để tích trữ, đồng thời đầu tư hệ thống kho và quy định tỷ lệ dự trữ bắt buộc với doanh nghiệp.

Trên thị trường xăng dầu, để ổn định giá xăng dầu, tránh tác động lớn đến kinh tế vĩ mô, liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính quyết định giữ nguyên giá bán lẻ xăng dầu theo phiên điều chỉnh 22h ngày 12/3 bất chấp giá dầu thô thế giới biến động dữ dội.

Cụ thể, cơ quan điều hành quyết định vẫn chi Quỹ bình ổn giá xăng dầu đối với các loại xăng E5, RON95, dầu hoả và dầu mazut với mức 4.000 đồng/ mỗi lít, trong khi dầu diesel được chi mức 5.000 đồng/ mỗi lít, mức chi Quỹ bình ổn xăng dầu giữ nguyên từ đầu tuần cho đến nay.

Hiện giá xăng dầu bán lẻ trong nước cụ thể như sau:

- Xăng E5RON92 giảm 447 đồng/lít, tương đương giảm 1,95%, thấp hơn xăng RON95-III 3.071 đồng/lít; giá bán lẻ 22.504 đồng/lít;

- Xăng RON95-III tăng 335 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, tương đương tăng 1,33%), giá bán lẻ không cao hơn 25.575 đồng/lít;

- Dầu diesel 0.05S tăng 555 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, tương đương tăng 2,10%), giá bán lẻ không cao hơn 27.025 đồng/lít;

- Dầu hỏa tăng 2.513 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, tương đương tăng 10,29%); giá bán lẻ không cao hơn 26.932 đồng/lít;-

Dầu mazut 180CST 3.5S giảm 340 đồng/kg so với giá bán tối đa hiện hành, tương đương giảm 1,79%); giá bán lẻ không cao hơn 18.661 đồng/kg.

Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp