Giá phân bón tăng mạnh ở châu Âu vì khủng hoảng kép
Thị trường phân bón châu Âu đang đối mặt cuộc khủng hoảng kép khi vừa phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga và chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến ở Trung Đông, khiến giá phân bón tăng mạnh.
Ủy ban châu Âu vừa tổ chức cuộc họp khẩn các nước thành viên và nhiều bên liên quan vào đầu tuần này để tìm hướng tháo gỡ khó khăn cho nông dân và cả ngành sản xuất phân bón của của khối.
Giai đoạn hiện nay là đầu mùa Xuân, mùa gieo hạt ở châu Âu. Mặc dù 70% nông dân đã chuẩn bị trước phân bón cho cả vụ, nhiều người vẫn cảm thấy rất lo ngại trước tình hình giá phân bón leo thang liên tục trong thời gian qua.
Phân bón đi kèm khí đốt - thứ nguyên liệu mà châu Âu đang còn phải phụ thuộc nhiều vào bên ngoài. Đặc biệt, khí đốt vừa là nguyên liệu lại vừa là nguồn năng lượng để tạo ra phân đạm. Giá khí đốt biến động liên tục từ khi chiến sự ở Trung Đông nổ ra. Theo Đài truyền hình Bỉ RTBF, trong một tháng qua, giá phân đạm ở châu Âu đã tăng tới 20%, lên đến 500 euro/tấn.
Kênh France 24 của Pháp nhấn mạnh đến hậu quả của tắc nghẽn giao thương ở eo biển Hormuz, nơi lưu thông của của 1/3 lượng phân bón được vận chuyển bằng tàu biển trên toàn cầu.
Trước chiến sự Trung Đông, giá phân bón ở châu Âu cũng đã tăng sau khi EU áp thuế bổ sung với phân bón của Nga từ tháng 7 năm ngoái, trong khi quốc gia này cung cấp gần tới 22% lượng phân bón nhập khẩu của EU trong năm 2025.
Euronews chỉ ra sự lệ thuộc lớn đến mức chưa thể tìm ra cách tháo gỡ khi trích lời một nông dân: "Ở Đức có những nhà máy sản xuất phân bón đóng cửa do không thể hoạt động hiệu quả mà không có khí đốt của Nga. Thêm nữa, từ nhiều năm nay Nga bán phân bón với giá mà các nhà máy của châu Âu đơn giản là không thể cạnh tranh nổi".
Một yếu tố khác có thể đẩy tiếp giá lên cao nữa đó các cơ sở kinh doanh sẽ phải thanh toán tiền chứng chỉ carbon vào năm sau đối với phân bón mà họ nhập vào EU trong năm nay. Pháp và Italy đã đề nghị Ủy ban châu Âu tạm hoãn quy định thu phí chứng chỉ carbon, hay còn gọi là CBAM, đối với phân bón nhưng không được chấp thuận. EU có quan điểm là nếu hoãn CBAM, thị trường châu Âu sẽ tăng phụ thuộc vào nhập khẩu và làm suy yếu sản xuất ở các nước thành viên.
Để hỗ trợ nông dân, Ủy ban châu Âu đã đề xuất tạm miễn thuế nhập khẩu mà họ đang áp lên phân bón từ Mỹ và các nước Bắc Phi. Lãnh đạo châu Âu cũng đã cam kết sẽ đưa ra một kế hoạch hành động để ổn định giá phân bón vào đầu tháng sau, trong đó nhiều khả năng sẽ định hướng giảm phụ thuộc, tăng hiệu quả trong sử dụng và thúc đẩy phát triển các nguồn phân bón thay thế phát thải thấp.