FPT đề xuất lộ trình AI-First cho ngành tài chính đến năm 2030

Ông Nguyễn Hoàng Minh - Tổng giám đốc Công ty FPT IS, Tập đoàn FPT cho rằng việc ứng dụng AI trong ngành tài chính cần đi cùng quá trình hoàn thiện quản trị dữ liệu và quản trị AI. Trong tương lai, hoạt động điều hành sẽ ngày càng dựa trên Data Governance và AI Governance, nhằm kiểm soát cách các AI Agent sử dụng dữ liệu cũng như tham gia vào quá trình ra quyết định.

Tham chiếu Khung AI tin cậy của OECD và Khung trưởng thành AI của UNESCO, doanh nghiệp nhận định các quốc gia đi đầu thường có bốn đặc trưng: thiết chế đi trước công cụ, minh bạch thuật toán, hạ tầng dùng chung gắn với yêu cầu chủ quyền và kết quả ứng dụng AI được đo bằng các chỉ số cụ thể.

Đối với ngành tài chính, nền tảng về chiến lược, vận hành và dữ liệu được đánh giá đã bước đầu hình thành. Trong khi đó, các nội dung liên quan đến quản trị AI, đạo đức và kiểm soát rủi ro vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Từ thực tế này, lộ trình AI-First được đề xuất theo ba giai đoạn. Giai đoạn 2026-2027 tập trung xây nền tảng về tuân thủ, dữ liệu và thử nghiệm AI, đồng thời từng bước đưa AI vào các nghiệp vụ lõi. Giai đoạn 2028-2029 hướng tới chuẩn hóa và mở rộng ứng dụng AI trên toàn ngành. Đến năm 2030, mục tiêu là vận hành AI có kiểm soát ở quy mô toàn ngành.

Ba điều kiện được xác định cho quá trình triển khai gồm dữ liệu sẵn sàng, nguồn nhân lực phù hợp và cơ chế mua sắm AI đáp ứng yêu cầu thực tế. Cùng với đó là bốn hướng ưu tiên: bảo đảm chủ quyền và tính bền vững của đầu tư AI; xây dựng khung quản trị AI cấp Bộ; đưa AI vào các nghiệp vụ lõi; thúc đẩy hợp tác công - tư và mô hình “3 nhà”.

Tại khu triển lãm của Vietnam Digital Finance 2026, một số giải pháp ứng dụng AI, dữ liệu và tự động hóa vào lĩnh vực tài chính công cũng được giới thiệu. Trong đó, cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính được định hướng hợp nhất bảo đảm tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, đồng thời kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Trung tâm Giám sát, Điều hành thông minh sử dụng bảng điều hành trực quan, học máy và AI để phân tích, dự báo dữ liệu phục vụ điều hành thu - chi ngân sách và đánh giá sức khỏe doanh nghiệp.

Ở nhóm giải pháp tự động hóa, Akabot hiện được sử dụng tại hơn 4.500 doanh nghiệp trên toàn cầu, còn hệ thống FPT AI Agents EOS có hơn 10.000 AI Agent hoạt động, phục vụ khoảng 8 triệu khách hàng cuối. Các nền tảng này được vận hành trên hạ tầng đám mây, trung tâm dữ liệu và hệ thống an ninh mạng nhằm đáp ứng yêu cầu về an toàn và chủ quyền dữ liệu.

Để lộ trình AI-First đi từ định hướng vào thực tế, bài toán được đặt ra không chỉ ở công nghệ mà còn ở khả năng chuẩn bị nguồn dữ liệu đủ tin cậy và một cơ chế quản trị rõ ràng. Cần xác định AI được tham gia vào khâu nào, trách nhiệm thuộc về ai và kết quả được kiểm soát ra sao. Đây là những điều kiện để AI chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang vận hành trong lĩnh vực tài chính công.