Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và cơ hội đầu tư năm 2026

Đây là chủ đề hội thảo đã được CafeF tổ chức tại Hà Nội sáng ngày 13/1/2026. Tại hội thảo, các chuyên gia, đại diện doanh nghiệp đã đối thoại chuyên sâu về việc tái định hình các nguồn lực quốc gia làm động lực tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm 2026 nói riêng và giai đoạn 2026 - 2030 nói chung, đồng thời làm rõ các điều kiện cần thiết để những động lực này thực sự phát huy hiệu quả.

Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, năm 2025 chứng kiến những bước chuyển rõ nét và tạo nền cho động lực tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2026. Cụ thể, trong năm 2025, khu vực tư nhân đã được về đúng vị thế vốn có, với điểm mấu chốt là Nghị quyết 68 đã giúp khu vực tư nhân xoay chuyển toàn bộ nền kinh tế theo hướng phát triển.

PGS. TS Trần Đình Thiên

Cùng với đó là sự khác biệt rõ nét trong cách tiếp cận chính sách. Theo ông, trong nhiều năm qua, các nghị quyết của Đảng đều rất đúng đắn về mặt nội dung, song hiệu lực và hiệu quả thực thi chưa tương xứng. Việt Nam từng ban hành nhiều nghị quyết về kinh tế tư nhân, khoa học – công nghệ hay hội nhập, nhưng tác động thực tế còn hạn chế.

Điểm mới của giai đoạn hiện nay nằm ở phương pháp triển khai. Thay vì ban hành các nghị quyết riêng lẻ, độc lập và thiếu tính đồng bộ, chính sách đang được thiết kế theo tư duy tổng thể, theo “bộ”, theo “khối” như “bộ tứ”, “bộ bát”, nhằm xử lý đồng thời các điểm nghẽn mang tính hệ thống.

“Đây là tư duy toàn diện, không chỉ tháo gỡ từng vấn đề riêng lẻ mà hướng tới thay đổi toàn bộ cục diện. Tôi tin rằng tiền đề nhất quán này, xuất phát từ tư duy tháo gỡ vướng mắc, sẽ giúp chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống”, PGS. TS Trần Đình Thiên nói.

Từ những chuyển động đó, mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam đang dần hình thành với động lực rõ nét hơn. Ông Trần Đình Thiên chỉ ra ba yếu tố then chốt: Khu vực tư nhân lần đầu tiên được nhìn nhận đúng với vai trò thực sự; khoa học – công nghệ được xác định là mục tiêu và công cụ của tăng trưởng, trở thành lực lượng sản xuất nền tảng; hạ tầng kinh tế – xã hội được triển khai theo cách tiếp cận hệ thống, có ưu tiên và liên kết chặt chẽ. Dù còn những điểm chưa thể hoàn toàn hài lòng, song đây được xem là nền tảng quan trọng của mô hình tăng trưởng mới.

Đồng quan điểm về việc cần những giải pháp mang tính bước ngoặt, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh đã khái quát bài học của năm 2025 bằng 3 từ khóa: Phi thường, bất thường và bình thường. Thách thức đặt ra là làm sao đưa những nỗ lực phi thường vượt qua các biến động bất thường để tạo nên sự phát triển bình thường, bền vững cho đất nước.

Võ Trí Thành chỉ ra một nghịch lý cần giải quyết: "Chúng ta có tỷ lệ tiết kiệm khá cao nhưng việc chuyển hóa thành đầu tư hiệu quả vẫn còn hạn chế". Hiện nay, tỷ lệ đầu tư trên GDP của Việt Nam đạt trên 30% nhưng đầu tư tư nhân vẫn còn nhiều dư địa chưa được khai phá. Theo TS. Võ Trí Thành, đây là vấn đề của niềm tin, thể chế và môi trường kinh doanh.

TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh

Để giải quyết bài toán này và duy trì đà tăng trưởng, TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh 3 yếu tố chính, gồm:

Một là, ứng xử khéo léo với môi trường quốc tế. Tận dụng cả các thị trường lớn (Trung Quốc, Mỹ) và các đối tác tiềm năng khác, đồng thời khai thác tốt thị trường nội địa 100 triệu dân.

Hai là, củng cố nền tảng vĩ mô. Ổn định vĩ mô là điều kiện tiên quyết để các nguồn lực được phân bổ vào sản xuất thực thay vì đầu cơ tài chính, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội.

Ba là, cải cách thể chế và con người. Thể chế là khâu then chốt, hạ tầng là điều kiện cần và nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định dài hạn.

Từ góc nhìn của định chế tài chính, ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) cho rằng, tư duy "Quyết định nhanh – Triển khai nhanh – Chịu trách nhiệm rõ ràng" đang ngày càng rõ nét. Các cơ chế thí điểm nhanh, đo lường sớm và điều chỉnh linh hoạt được áp dụng rộng rãi. Các phương pháp làm việc mới ngày càng phổ biến, cho phép tổ chức chấp nhận "thử và sai" để đạt kết quả nhanh và linh hoạt hơn.

Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và cơ hội đầu tư năm 2026

Một điểm nhấn khác là hình thức cho vay dựa trên dòng tiền. Từ thực tế trước đây, ngân hàng thường đặt câu hỏi về tài sản đảm bảo, thì nay, tư duy cho vay dựa trên dòng tiền đã giúp nhiều startup tiếp cận vốn. Theo ông Phạm Hồng Hải, đây là một bước tiến quan trọng trong cách tiếp cận tín dụng.

Song song đó, tín dụng xanh được xác định không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là cơ hội kinh doanh. Các lĩnh vực như nông nghiệp xanh, năng lượng tái tạo đang mở ra dư địa tăng trưởng ổn định, an toàn và ít biến động hơn cho hệ thống ngân hàng.

"Chiến lược xanh đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe, thậm chí chấp nhận bỏ lỡ một số cơ hội trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về dài hạn, tín dụng xanh giúp giảm nợ xấu, giảm chi phí vận hành nhờ số hóa quy trình và tạo nền tảng tăng trưởng bền vững", ông Phạm Hồng Hải nói.