Đề xuất hỗ trợ tới 50% lãi suất vay cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Bộ Khoa học và Công nghệ đang triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất vay của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF). Theo đó, cơ quan quản lý tiến hành lấy ý kiến về cơ chế hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ - một trong những chính sách được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn về vốn cho hoạt động đổi mới sáng tạo.

Theo phương án đang được xây dựng, doanh nghiệp thực hiện các dự án ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo sẽ được hỗ trợ 50% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng, nhưng không vượt quá 6%/năm và thời gian hỗ trợ tối đa 5 năm.

Nguồn hỗ trợ sẽ được thực hiện thông qua NATIF. Chính sách dự kiến được thí điểm đối với 20 doanh nghiệp trong giai đoạn đầu để kiểm chứng tính khả thi của quy trình triển khai, cơ chế phối hợp giữa Quỹ, ngân hàng thương mại và doanh nghiệp trước khi mở rộng trên phạm vi lớn hơn.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng của mô hình tăng trưởng mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần đồng bộ nhiều giải pháp, từ phát triển công nghệ lõi, hạ tầng đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực đến hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Theo Bộ trưởng, doanh nghiệp phải là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua việc xây dựng chính sách và các hạ tầng dùng chung nhằm giảm chi phí đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Điểm cốt lõi của chương trình hỗ trợ lãi suất là khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, kể cả những doanh nghiệp chưa được công nhận là doanh nghiệp khoa học và công nghệ nhưng có nhu cầu ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất, kinh doanh.

 Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, việc Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí lãi vay sẽ giúp giảm áp lực tài chính, đồng thời tạo niềm tin để doanh nghiệp tăng đầu tư vào các dự án đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm.

Theo ông Bùi Quang Minh - Giám đốc NATIF, cơ chế hỗ trợ được xây dựng theo nguyên tắc thị trường. Các ngân hàng thương mại vẫn chịu trách nhiệm thẩm định, quyết định cho vay và quản lý rủi ro tín dụng. Nhà nước không cấp phát vốn trực tiếp mà chỉ hỗ trợ một phần chi phí lãi vay sau khi doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ tạo hiệu ứng "đòn bẩy", huy động thêm nguồn vốn tín dụng xã hội cho đổi mới công nghệ, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo dự thảo, doanh nghiệp muốn được hỗ trợ phải đáp ứng các tiêu chí về tính khả thi của dự án, hồ sơ pháp lý, hiệu quả kinh tế và năng lực công nghệ. Chính sách cũng ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ thuộc danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao, công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và các công nghệ chiến lược; đồng thời hướng đến những dự án có giá trị gia tăng lớn và khả năng lan tỏa tới nền kinh tế.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết giai đoạn thí điểm dự kiến kéo dài đến hết tháng 9/2026. Sau đó, cơ quan quản lý sẽ tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện để hoàn thiện cơ chế, quy trình và xem xét triển khai trên diện rộng.

Điều được nhiều DN và chuyên gia quan tâm là xây dựng tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tham gia thí điểm, cơ chế phối hợp giữa NATIF với các tổ chức tín dụng, phương thức kiểm soát rủi ro cũng như giải pháp bảo đảm chính sách được triển khai công khai, minh bạch và đúng đối tượng.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, nếu được triển khai hiệu quả, chính sách hỗ trợ lãi suất vay không chỉ góp phần khơi thông nguồn vốn cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ mà còn thúc đẩy quá trình nâng cao năng suất, tăng năng lực cạnh tranh, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.