Đất công Đà Nẵng: Có nơi bỏ hoang 21 năm, có nơi hơn 1.800 m² bị lấn chiếm

Thanh tra Chính phủ vừa thông báo kết luận thanh tra công tác phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn Đà Nẵng. Kết luận chỉ ra nhiều tồn tại đáng chú ý, trong đó có những lô đất bị bỏ trống từ 18-21 năm, 1.828 m² đất bị lấn chiếm, sử dụng trái phép và 4 doanh nghiệp nhà nước còn nợ hơn 17,5 tỷ đồng tiền thuê đất.

Đất công bỏ trống 18-21 năm

Theo kết luận thanh tra, trong số các cơ sở nhà, đất được kiểm tra có 2 lô đất được giao, cho thuê cho Công ty Xổ số kiến thiết và Dịch vụ in Đà Nẵng quản lý nhưng bị bỏ trống, không đưa vào sử dụng từ 18 đến 21 năm.

Đáng chú ý, lô đất B2-29, B2-30 đến thời điểm thanh tra vào tháng 11/2025 đã hết thời hạn được gia hạn sử dụng đất nhưng vẫn bỏ trống, chưa đưa vào sử dụng.

Thanh tra xác định việc này vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công và đất đai. Riêng lô đất B2-29, B2-30 còn được xác định có vi phạm quy định của Luật Đất đai năm 2013 và Luật Đất đai năm 2024.

Ngoài 2 lô đất nêu trên, Thanh tra Chính phủ còn xác định 8 cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng. Các cơ sở này được xác định vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.

Theo cơ quan thanh tra, những cơ sở nhà, đất không sử dụng, không có nhu cầu hoặc sử dụng hiệu quả thấp phải được xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền để có phương án xử lý kịp thời.

Một tồn tại đáng chú ý khác liên quan đến tình trạng biến động diện tích đất trong quá trình quản lý, sử dụng.

Thanh tra Chính phủ phát hiện 1 cơ sở nhà, đất bị lấn chiếm, sử dụng trái phép và 1 cơ sở nhà, đất không có căn cứ xác định nguyên nhân biến động diện tích. Tổng diện tích biến động được xác định là 1.864,3 m².

Trong đó, 1.828 m² đất bị lấn chiếm, sử dụng trái phép, còn 36,3 m² đất bị giảm nhưng chưa xác định được nguyên nhân.

Cơ quan thanh tra xác định trách nhiệm liên quan thuộc UBND thành phố Đà Nẵng, UBND tỉnh Quảng Nam trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cơ quan quản lý đất đai, UBND thành phố Tam Kỳ, Nhà hát tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh và các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan theo từng thời kỳ.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị xử lý, thu hồi phần diện tích đất bị lấn chiếm, sử dụng trái phép tại Nhà hát tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh, số 100 đường Tô Hiến Thành, thành phố Đà Nẵng, để quản lý, sử dụng theo đúng quy định.

Hàng nghìn cơ sở nhà, đất chưa hoàn thiện hồ sơ, định giá

Không chỉ tồn tại về hiện trạng sử dụng, công tác quản lý hồ sơ và xác định giá trị tài sản đối với nhà, đất công cũng còn nhiều bất cập.

Theo kết luận, đến ngày 1/7/2025, trên toàn địa bàn thành phố Đà Nẵng sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh còn 1.394 cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi sắp xếp theo Nghị định 03/2025/NĐ-CP nhưng chưa được lập, quản lý đầy đủ hồ sơ tài sản công là nhà, đất.

Đến thời điểm thanh tra vào tháng 11/2025, thành phố còn 1.019 cơ sở nhà, đất chưa hoàn thành việc xác định giá trị tài sản.

Thanh tra cũng xác định UBND thành phố Đà Nẵng và UBND tỉnh Quảng Nam trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh chưa thực hiện xác định giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản của cơ quan, tổ chức, đơn vị đối với phần lớn cơ sở nhà, đất theo quy định.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu rà soát, lập, bổ sung và hoàn thiện hồ sơ tài sản công đối với 1.394 cơ sở; đồng thời xác định giá trị tài sản đối với 1.019 cơ sở, trong đó có việc xác định giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản và thực hiện hạch toán, theo dõi đầy đủ trên sổ kế toán, sổ tài sản.

Công tác sắp xếp lại, xử lý nhà, đất công cũng được Thanh tra Chính phủ chỉ ra còn chậm.

Theo kết luận, có 212 cơ sở nhà, đất trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh chưa được phê duyệt phương án theo Nghị định 167/2017/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 67/2021/NĐ-CP.

Đến thời điểm thanh tra, còn 201 cơ sở nhà, đất chưa thực hiện sắp xếp lại, xử lý theo Nghị định 03/2025/NĐ-CP.

Thanh tra cho biết công tác phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất còn chậm; một số đơn vị trực thuộc chậm lập, báo cáo phương án và phải đôn đốc nhiều lần.

Kết luận cũng ghi nhận một số cơ sở nhà, đất trước đây đã có phương án sắp xếp nhưng chưa thực hiện theo phương án được phê duyệt. Cơ quan chức năng được yêu cầu rà soát nhu cầu thực tế để tiếp tục xử lý theo quy định, bảo đảm khai thác hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước.

4 doanh nghiệp Nhà nước nợ hơn 17,5 tỷ đồng tiền thuê đất

Trong lĩnh vực tài chính đất đai, theo số liệu của Thuế Đà Nẵng, tính đến ngày 31/12/2025, còn 4 doanh nghiệp Nhà nước nợ tiền thuê đất với tổng số tiền 17.528.926.214 đồng.

Cụ thể, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Khu công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc nợ 45,96 triệu đồng.

Công ty TNHH MTV Xây lắp và Công nghiệp tàu thủy Miền Trung nợ 4,8 tỷ đồng; Công ty CP Xây dựng Công trình Đà Nẵng nợ 1,2 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Công ty CP Giao nhận kho vận ngoại thương Đà Nẵng nợ tới 11,48 tỷ đồng, chiếm phần lớn tổng số tiền thuê đất còn nợ của 4 doanh nghiệp.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị cơ quan Thuế đôn đốc thu, nộp ngân sách Nhà nước số tiền nợ tiền thuê đất hơn 17,528 tỷ đồng này.

Ngoài các khoản nợ tiền thuê đất của 4 doanh nghiệp, kết luận thanh tra còn chỉ ra nhiều tồn tại trong việc cho thuê nhà, đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Cụ thể, có 6 đơn vị được giao đất, cho thuê nhà, đất và 7 cơ sở nhà thuộc sở hữu Nhà nước tại Hội An còn chậm thu, nộp tiền thuê đất, tiền thuê nhà.

Đối với cơ sở nhà, đất là Trường mầm non Doremon tại Tam Kỳ, nghĩa vụ tài chính để thu tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính khác liên quan đến đất đai chưa được xác định.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ còn xác định có việc cho phép giảm 30% tiền thuê nhà không có trong quy định của pháp luật đối với cơ sở nhà, đất tại số 82 đường Trần Phú, thành phố Đà Nẵng.

Cơ quan thanh tra kiến nghị kiểm tra, rà soát việc miễn, giảm tiền thuê nhà, bảo đảm đúng quy định; đồng thời đôn đốc thu, nộp ngân sách Nhà nước số tiền thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước còn phải thu là 2,7 tỷ đồng.