Chủ tịch VTCA: Không nên quay lại thuế khoán, nên giao Chính phủ điều chỉnh mức doanh thu chịu thuế

Thời gian qua, nhiều ý kiến cho rằng việc xóa bỏ thuế khoán, chuyển sang phương pháp kê khai đã gây khó khăn cho hộ, cá nhân kinh doanh và đề xuất xem xét áp dụng trở lại cơ chế này. Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đề xuất giữ nguyên ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm; theo đó, hộ kinh doanh dưới mức này không phải nộp thuế, không phải kê khai. Đồng thời, áp dụng hình thức thuế môn bài (thuế ấn định) đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 5 tỷ đồng/năm nhằm giảm áp lực quản lý cho cơ quan thuế và tạo thuận lợi cho người dân.

Liên quan đến đề xuất này, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) cho rằng phương pháp thuế khoán, dù đã tồn tại hơn 30 năm, nhưng hiện nay đã trở nên lạc hậu. Việc nộp thuế khoán ổn định theo năm không bảo đảm công bằng giữa các hộ kinh doanh, khi vẫn tồn tại tình trạng một số trường hợp không kê khai đầy đủ doanh thu, gây bất bình đẳng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

“Vì vậy, việc quay lại thuế khoán, tức ấn định một mức thuế do cơ quan thuế thông báo trên cơ sở thỏa thuận với hội đồng tư vấn cấp xã, phường và đề xuất của người nộp thuế trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu tuân thủ pháp luật ngày càng cao là không còn phù hợp”, bà Cúc nhấn mạnh.

Theo bà Cúc, việc chuyển từ thuế khoán sang phương pháp kê khai là cần thiết nhằm nâng cao tính tự giác của hộ kinh doanh, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho cả người nộp thuế và cơ quan quản lý.

Tuy nhiên, để quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, bà kiến nghị tiếp tục áp dụng phương pháp kê khai theo hướng đơn giản. Cụ thể, hộ kinh doanh có thể tự xác định doanh thu thực tế và áp dụng mức thuế theo tỷ lệ phần trăm, chẳng hạn, hoạt động bán hàng chịu tổng thuế khoảng 1,5% (gồm 1% thuế GTGT và 0,5% thuế TNCN), trong khi dịch vụ ăn uống áp dụng mức khoảng 4,5%…

Theo đó, chính sách này giúp xử lý hai vấn đề. Thứ nhất, hộ kinh doanh sẽ kê khai theo doanh thu thực tế phát sinh, chấm dứt cơ chế khoán doanh thu hay thỏa thuận doanh thu để nộp thuế, qua đó giảm thiểu rủi ro trong quá trình kinh doanh. Thứ hai, cách tính thuế cũng đơn giản hơn khi chỉ cần lấy doanh thu thực tế nhân với tỷ lệ thuế nhất định.

Trong giai đoạn đầu, có thể cho phép hộ kinh doanh lựa chọn phương pháp nộp thuế: tính theo tỷ lệ trên doanh thu, hoặc tính trên thu nhập chịu thuế (doanh thu trừ chi phí hợp lý) với các mức thuế suất 15%, 17% hoặc 20%. Tuy nhiên, cần quy định ngưỡng doanh thu áp dụng ở mức phù hợp, chẳng hạn từ 5 - 7 tỷ đồng/năm và tối đa khoảng 10 tỷ đồng/năm.

Đối với các trường hợp khác, có thể áp dụng phương pháp tính thuế trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí hợp lý) nhân với thuế suất nhằm nâng cao trách nhiệm và đảm bảo tính minh bạch. Theo đó, kinh doanh có lãi thì nộp thuế, lãi nhiều nộp nhiều, lãi ít nộp ít, và nếu thua lỗ thì không phải nộp thuế.

Ngoài ra, bà Cúc đề nghị cơ quan thuế cần nghiên cứu thực tiễn để xây dựng chính sách phù hợp, giúp người nộp thuế từng bước làm quen và nâng cao tính tự giác tuân thủ pháp luật.

“Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cùng các đại lý thuế sẽ nỗ lực trở thành cầu nối hiệu quả giữa người nộp thuế và cơ quan thuế; hỗ trợ để người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ một cách thuận lợi, đúng quy định”, Chủ tịch VTCA khẳng định.

Về dự thảo sửa đổi một số điều của Luật Thuế TNCN, thuế TNDN, thuế GTGT, đề xuất giao cho chính phủ điều chỉnh mức doanh thu không chịu thuế, miễn thuế đối với các hộ, cá nhân kinh doanh, bà Nguyễn Thị Cúc nói, phương án này phù hợp trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, giúp cơ quan điều hành chủ động, linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh chính sách, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho hộ, cá nhân kinh doanh.