Chu kỳ đầu tư hạ tầng 2026: Đòn bẩy tăng trưởng và tái cấu trúc đô thị Tp.HCM

Năm 2026 được xem là “điểm rơi” của chu kỳ đầu tư hạ tầng chiến lược tại Tp.HCM – giai đoạn mà các dự án trọng điểm đồng loạt bước vào khai thác hoặc hoàn thiện các mắt xích quan trọng.

Metro số 1 và hầm Nguyễn Văn Linh: Thông suốt hạ tầng – bật tốc kinh tế đô thị

Sau chu kỳ 2021 - 2025 với khoảng 450.000 tỷ đồng được rót vào hạ tầng giao thông – đô thị, thành phố đang bước sang giai đoạn “thu hoạch”, khi hiệu ứng lan tỏa bắt đầu rõ nét hơn trong tăng trưởng kinh tế và thu hút đầu tư.

Trong bối cảnh đó, GRDP Tp.HCM được dự báo có thể duy trì mức tăng trưởng 8 – 9%/năm giai đoạn 2026 – 2030, nhờ sự cộng hưởng của hạ tầng giao thông, logistics và đô thị hóa. Đây cũng là thời điểm mở ra chu kỳ “định giá lại tài sản” và cơ hội đầu tư mới, đặc biệt trong các lĩnh vực bất động sản, bán lẻ, dịch vụ và công nghiệp.

Trục hạ tầng đối nội đóng vai trò như “hệ tuần hoàn” của đô thị, quyết định khả năng vận hành và hiệu quả phân bổ nguồn lực. Khi các điểm nghẽn nội đô được tháo gỡ, chi phí di chuyển giảm, năng suất lao động và giá trị đất đai sẽ được tái định hình.

Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) không chỉ là tuyến đường sắt đô thị đầu tiên mà còn là “xương sống” định hình mô hình TOD (Transit-Oriented Development) tại Tp.HCM. Việc vận hành thương mại từ cuối năm 2024 đánh dấu bước chuyển từ “đầu tư hạ tầng” sang “khai thác giá trị hạ tầng”.

Hàng loạt tuyến xe buýt được kết nối với Metro số 1 Tp.HCM (Bến Thành - Suối Tiên). Ảnh: Độc Lập - Đồ họa: Bảo Nguyễn.
Hàng loạt tuyến xe buýt được kết nối với Metro số 1 Tp.HCM (Bến Thành - Suối Tiên). Ảnh: Độc Lập - Đồ họa: Bảo Nguyễn.

Đến năm 2026, khi lưu lượng hành khách dần ổn định, các khu vực quanh ga trung tâm như Bến Thành, Ba Son, Thảo Điền, An Phú… được kỳ vọng hình thành các cụm thương mại – văn phòng – dịch vụ mật độ cao. Mô hình này không chỉ giúp tăng giá trị bất động sản mà còn thay đổi hành vi tiêu dùng, thúc đẩy kinh tế ban đêm và bán lẻ hiện đại.

Song song đó, hầm chui Nguyễn Văn Linh – Nguyễn Hữu Thọ đóng vai trò “giải áp” cho khu Nam – nơi tập trung nhiều khu đô thị lớn và hệ thống cảng. Việc hoàn thiện nút giao này giúp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa về khu cảng Hiệp Phước, đồng thời cải thiện đáng kể khả năng kết nối giữa Quận 7, Nhà Bè với trung tâm thành phố. Đây là yếu tố quan trọng thúc đẩy dòng vốn đổ về khu Nam, đặc biệt trong phân khúc logistics và bất động sản công nghiệp nhẹ.

Nhà ga T3 và Vành đai 3: Mở toang “cửa ngõ” quốc tế

Áp lực quá tải tại sân bay Tân Sơn Nhất và tình trạng tắc nghẽn giao thông liên vùng đã từng là “điểm nghẽn” lớn trong thu hút FDI của Tp.HCM. Dù vẫn dẫn đầu cả nước với hơn 8 tỷ USD vốn FDI năm 2025, nhưng chi phí logistics cao và thời gian di chuyển kéo dài đã làm giảm sức cạnh tranh của thành phố so với các trung tâm khu vực.

Nhà ga T3 – Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đi vào hoạt động từ tháng 4/2025 giúp tăng mạnh năng lực vận chuyển hành khách, đặc biệt là khách nội địa. Việc nâng tổng công suất lên 50 triệu lượt/năm không chỉ giảm áp lực hạ tầng mà còn mở rộng dư địa phát triển các ngành kinh tế liên quan như du lịch, thương mại, hội nghị – triển lãm (MICE).

Đáng chú ý, khu vực quanh sân bay được dự báo sẽ hình thành “vành đai dịch vụ hàng không” với các mô hình khách sạn, trung tâm hội nghị, logistics hàng không… tạo ra chuỗi giá trị gia tăng mới.

Diện mạo mới của nhà Ga T3 tại Tp.HCM. Ảnh: Nam Bình.
Diện mạo mới của nhà Ga T3 tại Tp.HCM. Ảnh: Nam Bình.

Trong khi đó, Vành đai 3 là dự án mang tính “tái cấu trúc không gian phát triển”. Tuyến đường này không chỉ giúp giảm tải cho Quốc lộ 1A mà còn kết nối các khu công nghiệp, đô thị vệ tinh và trung tâm logistics liên vùng.

Khi hoàn thành, Vành đai 3 sẽ thúc đẩy làn sóng dịch chuyển sản xuất ra các khu vực lân cận như Bình Dương, Đồng Nai, Long An, đồng thời kéo theo nhu cầu lớn về nhà ở, dịch vụ và hạ tầng xã hội. Đây chính là nền tảng để Tp.HCM chuyển từ mô hình “đô thị lõi” sang “vùng đô thị mở rộng” với tính liên kết cao.

Cao tốc Tp.HCM – Mộc Bài và cảng Cần Giờ: Khơi thông chuỗi cung ứng ASEAN

Một trong những điểm yếu cố hữu của Tp.HCM là chi phí logistics cao, chiếm tới 16 – 20% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình ASEAN (khoảng 13%). Điều này làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp và hạn chế năng lực cạnh tranh xuất khẩu.

Cao tốc Tp.HCM – Mộc Bài khi hoàn thành sẽ tạo ra trục kết nối chiến lược giữa Tp.HCM với Campuchia và xa hơn là Thái Lan, Myanmar thông qua hành lang kinh tế xuyên Á. Tuyến đường này giúp giảm 40 – 50% thời gian vận chuyển so với hiện tại, đồng thời giảm áp lực cho Quốc lộ 22 – tuyến đường thường xuyên quá tải.

Không chỉ dừng ở giao thông, cao tốc này còn mở ra dư địa phát triển cho Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và các khu công nghiệp, logistics dọc hành lang. Đây được xem là “đòn bẩy” để Tp.HCM mở rộng không gian kinh tế sang khu vực Tây Bắc.

Ở hướng biển, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là dự án mang tầm vóc chiến lược quốc gia, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Với khả năng tiếp nhận tàu siêu lớn và tỷ lệ hàng trung chuyển cao, cảng không chỉ phục vụ xuất nhập khẩu trong nước mà còn cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm trung chuyển lớn trong khu vực như Singapore hay Malaysia.

Khi đi vào vận hành đầy đủ, cảng Cần Giờ không chỉ tạo nguồn thu lớn mà còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái logistics, tài chính, bảo hiểm và dịch vụ hàng hải – những ngành có giá trị gia tăng cao.

Hạ tầng 2026: Không chỉ là công trình, mà là “tín hiệu thị trường”

Điểm đáng chú ý là hạ tầng năm 2026 không còn đơn thuần là câu chuyện đầu tư công, mà đã trở thành “tín hiệu dẫn dắt” thị trường. Khi các dự án lớn đồng loạt hoàn thiện, niềm tin của nhà đầu tư – cả trong và ngoài nước – được củng cố rõ rệt.

Hạ tầng giao thông giúp giảm chi phí, hạ tầng logistics tăng hiệu quả chuỗi cung ứng, trong khi hạ tầng hàng không mở rộng kết nối quốc tế. Tất cả tạo nên một “nền tảng thể chế mềm” – nơi môi trường kinh doanh, chất lượng sống và khả năng sinh lời cùng được nâng cấp.

Cơ sở hạ tầng tại Tp.HCM. Nguồn: VNExpress.
Cơ sở hạ tầng tại Tp.HCM. Nguồn: VNExpress.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn ngày càng gay gắt trong khu vực, Tp.HCM đang phát đi một thông điệp rõ ràng: không chỉ cải thiện hạ tầng vật lý, mà còn hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đầu tư bền vững, minh bạch và hiệu quả.

Khi “long mạch” hạ tầng được khơi thông, thành phố không chỉ giải quyết các nút thắt hiện hữu, mà còn bước vào chu kỳ tăng trưởng mới – nơi cơ hội không chỉ nằm ở đất đai, mà còn ở toàn bộ chuỗi giá trị kinh tế đô thị.

Diễm Hương - Trúc Linh