Sau 8 giờ thi công ngày 21/10, cầu đi bộ qua sông Sài Gòn hợp long thành công, mở ra giai đoạn kiểm tra, hoàn thiện để phục vụ cộng đồng.
Từ 5 giờ sáng đến 13 giờ ngày 21/10, công tác hợp long cầu đi bộ qua sông Sài Gòn được triển khai và hoàn thành sau nhiều tháng chuẩn bị. Tổ hợp kết cấu thép nặng hàng ngàn tấn được đưa vào đúng vị trí, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng công trình mang cảm hứng từ hình dáng lá dừa nước.
Đằng sau thời khắc nối nhịp là những tính toán về thủy triều, dòng chảy, khả năng chịu lực và độ chính xác của từng điểm kết nối. Cùng với dấu ấn kiến trúc, dự án đặt ra những yêu cầu kỹ thuật đặc biệt, từ chế tạo đường cong thép ba chiều đến vận chuyển, lắp đặt và kiểm soát biến dạng kết cấu.
Được Nutifood tài trợ toàn bộ kinh phí xây dựng, cây cầu gửi gắm mong muốn dành tặng TP.HCM một công trình có giá trị kiến trúc, chất lượng bền vững và phục vụ thiết thực cho cộng đồng. Khi hoàn thành, nơi đây sẽ góp thêm một không gian công cộng và điểm đến mới cho người dân, du khách.
Từ 5 giờ sáng, công tác hợp long được triển khai theo phương án tính toán dựa trên diễn biến thủy triều sông Sài Gòn. Để lựa chọn thời điểm thi công, đội ngũ kỹ thuật đã theo dõi dữ liệu thủy văn trong nhiều tháng, đồng thời đối chiếu với dữ liệu những năm trước.
Khoảng thời gian được lựa chọn là lúc “nước đứng”, khi mực nước tương đối ổn định, dòng chảy giảm, tạo điều kiện thuận lợi đưa kết cấu thép vào vị trí. Tuy nhiên, điều kiện này chỉ kéo dài chừng 3 giờ. Các thao tác quan trọng vì thế phải được tính toán, sắp xếp chặt chẽ để tận dụng khoảng thời gian phù hợp.
Trong quá trình thi công, sà lan chở kết cấu cầu được xoay ngang, đưa vào giữa hai trụ TC01 và TC02. Hệ thống cáp neo, tời kéo phối hợp với việc điều chỉnh nước dằn trong sà lan để kiểm soát vị trí kết cấu trước tác động của dòng chảy.
Việc căn chỉnh phải bảo đảm các điểm kết nối khớp với thiết kế, với sai số được kiểm soát ở mức milimét. Đối với tổ hợp kết cấu thép nặng hàng ngàn tấn, đây là công đoạn đòi hỏi sự phối hợp chính xác giữa hệ thống neo giữ, điều chỉnh vị trí và kiểm soát lực tác động.
Theo thông tin từ dự án, đặc thù bán thủy triều của sông Sài Gòn khiến áp lực nước lên thân sà lan tăng lớn tại thời điểm chặn dòng, đưa kết cấu vào vị trí hợp long.
Đội ngũ kỹ sư đã sử dụng phần mềm chuyên dụng để mô phỏng các kịch bản biến động dòng chảy. Trên cơ sở đó, phương án điều phối hệ thống cáp, tời neo được tính toán kết hợp với bơm, xả nước dằn để điều chỉnh đối trọng. Hệ thống rơ-moóc tự vận hành SPMT hỗ trợ tinh chỉnh vị trí.
Đến 13 giờ cùng ngày, nhịp cầu được đưa vào đúng vị trí, hoàn thành cột mốc hợp long theo kế hoạch. Dự án chuyển sang giai đoạn kiểm tra và hoàn thiện, với nhiều công việc tiếp tục được triển khai trước khi công trình có thể đón người dân.
Một trong những điểm khác biệt của cầu đi bộ qua sông Sài Gòn là hệ kết cấu được các kỹ sư Tập đoàn Đại Dũng mô tả là dạng “cầu mềm”.
Theo giải thích của đơn vị chế tạo, đây là hệ kết cấu thép không gian có hình dáng cong ba chiều, đòi hỏi kiểm soát đặc biệt về độ võng và biến dạng khi chịu tải. Khái niệm “mềm” nhấn mạnh đặc điểm làm việc của kết cấu, với những thay đổi về hình dạng dưới tác động của tải trọng cần được tính toán chính xác.
Nhịp chính của cầu dài 187 m, không có trụ đỡ giữa sông. Phía trên mặt cầu là hệ vòm thép lấy cảm hứng từ lá dừa nước, kết hợp vòm biên tạo hình giọt nước. Hình giọt nước đồng thời tham gia liên kết với các bộ phận khác, gắn yêu cầu kiến trúc với chức năng của hệ kết cấu.
Để tạo nên những đường cong 3 chiều, các cấu kiện thép được chia thành nhiều phân đoạn, gia công theo các bán kính cong khác nhau rồi liên kết lại. Khi lắp ghép, toàn bộ đường cong phải liền mạch, không xuất hiện điểm gãy khúc, đồng thời đáp ứng yêu cầu về độ chính xác và khả năng chịu lực.
Các kỹ sư sử dụng phần mềm chuyên dụng để triển khai bản vẽ gia công, kiểm soát kích thước và tọa độ từng cấu kiện. Công tác trắc đạc được thực hiện xuyên suốt quá trình tổ hợp nhằm hạn chế sai lệch tích lũy giữa các bộ phận.
Bên cạnh tạo hình, chất lượng vật liệu được kiểm soát qua các yêu cầu về độ bền, độ dẻo dai, khả năng chịu kéo và độ giãn dài theo thiết kế, trong đó có thép theo tiêu chuẩn A572.
Các mối hàn chịu lực trên cao phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật AWS D1.1 của Hiệp hội Hàn Hoa Kỳ. Theo lãnh đạo Nhà máy Đại Dũng, toàn bộ mối hàn trên kết cấu cầu đều được kiểm tra bằng phương pháp không phá hủy (NDT), giúp phát hiện khuyết tật mà không làm hư hại cấu kiện.
Một yêu cầu quan trọng khác là tính toán độ vồng, hay camber. Đây là độ cong được tạo trước trong quá trình chế tạo để bù lại phần võng xuống khi kết cấu chịu tải, giúp hình dáng và cao độ của cầu đạt yêu cầu thiết kế trong điều kiện vận hành.
Việc tính toán độ vồng phải thực hiện ngay từ giai đoạn gia công, tổ hợp, kết hợp hồ sơ thiết kế với kết quả đo kiểm thực tế. Đây cũng là một trong những yếu tố quyết định độ chính xác của công đoạn hợp long.
Sau hợp long, các đơn vị chuyên môn tiếp tục đo đạc hình dáng tổng thể, kiểm tra độ vồng, lực căng cáp, chất lượng mối nối và trạng thái chịu lực của toàn bộ kết cấu thép.
Kết quả được đối chiếu với hồ sơ thiết kế nhằm đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Công trình đồng thời được quan trắc để theo dõi những thay đổi của kết cấu trong quá trình hoàn thiện.
Với cầu đi bộ có kết cấu thép nhạy cảm trước tác động từ bước chân người, công tác kiểm tra độ rung có ý nghĩa quan trọng. Các phép đo gia tốc và tần số dao động tự nhiên giúp đánh giá phản ứng của cầu khi chịu tác động, làm cơ sở xác định giải pháp hạn chế rung lắc nếu cần thiết.
Những bước kiểm tra này, cùng công tác thử tải, sẽ cung cấp dữ liệu đánh giá khả năng chịu lực, độ ổn định, mức độ an toàn và thoải mái trước khi công trình được nghiệm thu.
Song song đó, các đơn vị thi công tập trung hoàn thiện mặt cầu, lắp đặt lan can, hệ thống chiếu sáng nghệ thuật và cảnh quan 2 đầu cầu. Các hạng mục sẽ từng bước định hình diện mạo hoàn chỉnh cho cây cầu cùng không gian đi bộ ven sông. Sau khi hoàn thiện, công trình được thử tải theo phương án phê duyệt trước khi đưa vào sử dụng.
Ông Đặng Xuân Hải, Chỉ huy trưởng công trình của CTCP Tập đoàn Đạt Phương, đơn vị thi công cầu chính, cho biết: “Sau hợp long Nhà thầu sẽ tập trung nhân lực thi công để đảm bảo tiến độ, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật đề ra và đặc biệt là tính thẩm mỹ cao của công trình biểu tượng này”.
Với mong muốn xây dựng một công trình có giá trị kiến trúc đặc sắc, chất lượng và bền vững theo thời gian, Nutifood đã mời các đơn vị giàu kinh nghiệm trong nước, quốc tế cùng tham gia dự án.
Ở khâu tư vấn thiết kế là liên danh Công ty TNHH Chodai & Kiso-Jiban Việt Nam, Công ty TNHH Chodai và Công ty TNHH Kiến trúc Niwa, tác giả phương án kiến trúc hình lá dừa nước được TP.HCM lựa chọn năm 2023.
Được Nutifood mời tiếp tục đảm nhiệm tư vấn khảo sát và thiết kế bản vẽ thi công, liên danh chuyển hóa ý tưởng kiến trúc thành các giải pháp kỹ thuật chi tiết. Các thành viên có kinh nghiệm từ những dự án như cầu Nhật Tân, cầu Cần Thơ và cầu Akashi Kaikyo tại Nhật Bản.
Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đảm nhiệm tư vấn quản lý dự án, với kinh nghiệm từ các công trình cầu Mỹ Thuận, cầu Cần Thơ. Công tác tư vấn giám sát do liên danh CTCP Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam và Chi nhánh Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Đại học Giao thông vận tải thực hiện.
Ở khâu thi công, Tổng CTCP Xây dựng số 1 (CC1) đảm nhiệm cầu dẫn và đường đầu cầu ở hai bờ sông, từng tham gia các công trình cầu Thủ Thiêm, cầu Đồng Nai. CTCP Tập đoàn Đạt Phương phụ trách cầu chính, với kinh nghiệm từ cầu Mỹ Thuận 2, cầu Ba Son.
Tập đoàn Đại Dũng cung cấp, chế tạo và lắp đặt kết cấu vòm thép chính. Theo thông tin giới thiệu, doanh nghiệp từng tham gia các công trình tại hơn 60 quốc gia, trong đó có sân vận động Lusail ở Qatar và đường hầm xuyên biển Fehmarnbelt tại châu Âu.
Đại diện Đại Dũng chia sẻ, việc được chủ đầu tư Nutifood giao hạng mục kết cấu vòm thép chính là niềm tự hào và trách nhiệm đối với thành phố. Qua dự án, doanh nghiệp mong muốn khẳng định năng lực công nghệ, nguồn nhân lực Việt Nam trong việc làm chủ công trình hạ tầng phức tạp, yêu cầu cao về kỹ thuật và mỹ thuật.
Từ chế tạo, hạ thủy, lai dắt 124 km đến hợp long chính xác từng milimét, mỗi kỹ sư, công nhân đều đóng góp công sức để hiện thực hóa cây cầu phục vụ người dân thành phố.
Là chủ đầu tư và đơn vị tài trợ 100% kinh phí xây dựng, Nutifood tiếp tục phối hợp với các bên tham gia dự án để triển khai những công đoạn cuối cùng.
Ông Nguyễn Hữu Hoàng, Giám đốc cao cấp Dự án Nutifood, chia sẻ: “Việc hợp long thành công là một cột mốc rất đáng mừng sau quá trình chuẩn bị và thi công với nhiều yêu cầu kỹ thuật phức tạp. Chúng tôi trân trọng nỗ lực của các đơn vị thiết kế, tư vấn, giám sát và thi công đã cùng nhau đưa dự án đến giai đoạn quan trọng này”.
Theo ông Hoàng, mong muốn của doanh nghiệp là dành tặng người dân TP.HCM một cây cầu đẹp về kiến trúc, an toàn, thuận tiện và có chất lượng bền vững. Sau hợp long, dự án vẫn còn nhiều công việc phải hoàn thành, đặc biệt là kiểm tra, hoàn thiện và nghiệm thu.
Trong giai đoạn nước rút, Nutifood sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, bảo đảm chất lượng, đẩy nhanh những phần việc có thể để sớm đưa cây cầu ra mắt, phục vụ người dân thành phố.
“Đó là điều chúng tôi mong chờ nhất khi thực hiện công trình này, cũng là món quà tri ân Nutifood muốn gửi đến cộng đồng và người tiêu dùng đã luôn tin tưởng, đồng hành cùng doanh nghiệp”, ông Hoàng nhấn mạnh.
Từ dấu mốc hợp long, hình hài lá dừa nước đang dần hoàn chỉnh giữa sông Sài Gòn. Những bước kiểm tra và hoàn thiện tiếp theo sẽ đưa công trình tiến gần hơn tới ngày trở thành không gian công cộng mới, nơi người dân và du khách có thể dạo bước, ngắm cảnh và cảm nhận thành phố bên dòng sông.