Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng: Bất ngờ với khoản lãi hoạt động khác

Đây đang được xem là “mỏ vàng” mới, phản ánh quá trình xử lý nợ xấu và thanh lý tài sản đang hiệu quả hơn bao giờ hết.

Trong bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng năm 2025, nguồn thu ngoài lãi tiếp tục là tâm điểm, nhưng nổi bật nhất lại thuộc về một khoản mục vốn ít được chú ý: lãi thuần từ hoạt động khác. Số liệu từ 27 ngân hàng cho thấy, trong 9 tháng đầu năm, có tới 23 ngân hàng ghi nhận tăng trưởng dương ở chỉ tiêu này so với cùng kỳ 2024. Chỉ 5 ngân hàng giảm, cho thấy sự phục hồi diễn ra trên diện rộng.

Điều đáng nói là tốc độ tăng trưởng ở nhiều nhà băng không chỉ mạnh, mà còn mang tính bứt phá. Techcombank thu về 1.390 tỷ đồng từ hoạt động khác, tăng gấp đôi. TPBank cũng tăng hơn hai lần lên 440 tỷ đồng. BIDV đạt 6.669 tỷ đồng, tăng 2 lần. Và nổi bật nhất là ABBank, khi khoản mục này tăng tới 13 lần, lên 1.291 tỷ đồng – mức tăng hiếm thấy trong hệ thống.

Tỷ trọng đóng góp của nhóm hoạt động này cũng cho thấy xu hướng đáng chú ý. Nếu 9 tháng năm 2024, lãi từ hoạt động khác chỉ chiếm 4,45% tổng thu nhập hoạt động, thì đến 9 tháng 2025 đã tăng lên 6,33%. Đây không chỉ là câu chuyện tăng thu thuần tuý, mà phản ánh hai yếu tố cốt lõi: tốc độ tăng thu nhanh hơn tăng trưởng tổng thu nhập, và sự xuất hiện của các khoản thu đột biến từ bán nợ, xử lý nợ, thanh lý tài sản hoặc thu hồi các khoản nợ đã xoá trước đó.

Ở một số ngân hàng, mức độ đóng góp thậm chí tăng vọt. ABBank là trường hợp tiêu biểu khi tỷ trọng nhảy từ 4,34% lên 33,40%, tức tăng gần tám lần. Saigonbank cũng ghi nhận tỷ trọng ở mức cao, từ 12,15% vọt lên 19,56%. Ngay cả các “ông lớn” như VietinBank và BIDV cũng có tỷ lệ vượt 10%, cho thấy khoản mục này không còn là vai phụ trong cơ cấu thu nhập.

Nhiều ngân hàng đang chứng kiến lãi từ hoạt động khác vượt cả các mảng phi tín dụng truyền thống. Tại BIDV, lãi từ hoạt động khác đạt 6.669 tỷ đồng, cao hơn lãi dịch vụ (5.160 tỷ) và gấp đôi lãi ngoại hối (hơn 3.000 tỷ đồng). Với VietinBank, khoản thu này đã vượt hơn 7.000 tỷ đồng, áp đảo so với lãi dịch vụ chỉ hơn 4.600 tỷ.

Vậy điều gì tạo nên sự bứt phá hiếm có này? Năm 2025 đánh dấu sự trở lại của thị trường tài sản bảo đảm, đặc biệt là bất động sản. Sau thời gian dài trầm lắng, thanh khoản cải thiện rõ rệt, giá bán tăng, giúp các ngân hàng xử lý tài sản hiệu quả và thu hồi giá trị cao hơn. Cùng lúc, hoạt động xử lý nợ xấu được đẩy nhanh, đặc biệt với những khoản đã trích lập đủ trong các năm trước. Khi các khoản nợ này được xử lý dứt điểm, toàn bộ giá trị thu hồi sẽ được ghi nhận vào lãi từ hoạt động khác, tạo ra mức tăng trưởng đột biến.

Nhìn rộng hơn, xu hướng này cho thấy một thay đổi quan trọng trong cấu trúc thu nhập của các ngân hàng: nguồn thu ngoài lãi không chỉ đa dạng hơn, mà còn đóng vai trò ngày càng lớn trong việc duy trì tăng trưởng lợi nhuận. Với đà phục hồi của thị trường tài sản bảo đảm và nỗ lực xử lý nợ xấu đang diễn ra mạnh mẽ, “mỏ vàng” này có thể sẽ còn tiếp tục nở rộng trong thời gian tới.